Karabük ilinde yenilebilir mantar türlerinin gastronomik açıdan değerlendirilmesi
Gastronomic evaluation of edible mushroom species in Karabük province
- Tez No: 969551
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN AVNİ KIRMACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Turizm, Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Tourism, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, mantarların ekolojik, ekonomik ve kültürel açıdan taşıdığı önemden hareketle Karabük ilinde gerçekleştirilen bir alan çalışmasına dayanmaktadır. Çalışmanın amacı, Karabük'te doğal olarak yetişen mantar türlerini belirlemek, bu türlerin yerel halk tarafından hangi amaçla ve nasıl kullanıldığını, pazarlanıp pazarlanmadığını, saklanma koşullarını vb. ortaya çıkarmaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen kullanılarak yürütülen bu çalışmada, yerel halkla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. İçerik analizi için MAXQDA 20 programı kullanılmıştır. Çalışmada; Karabük ve ilçelerinde en fazla Kanlıca, Ebişke, Tellice, Koç Mantarı, Cincile, Ayı Mantarı, Karagöce ve Geyik Mantarı yetiştiği veya toplandığı tespit edilmiştir. Mantarların büyük bir kısmı ilkbahar ve sonbaharda toplandığı belirlenmiştir. Karabük merkez ve ilçelerinde en çok geçen yöresel mantar isimleri sırasıyla; Kanlıca, Ebişke, Tellice, Koç Mantarı, Yer Yaran, Ayı Mantarı, Kadın Parmağı, Cincile ve Karagöce oldukları tespit edilmiştir. Bölge halkı genel olarak mantarları yemek amacıyla kullanmaktadır. Katılımcıların büyük bir kısmı mantarların çiğ tüketilmediğini ifade etmiştir. Karabük merkez ve ilçelerinde mantarların daha çok kavurma, börek, haşlama, gözleme yapmak için kullanıldığını belirtmiştir. Araştırmaya katılanların büyük çoğunluğu mantar satmadığını belirtmiştir. Benzer şekilde büyük bir çoğunluğunun, yörede mantarların sağlık amacıyla kullanılmadığını belirttiği tespit edilmiştir. Görüşmeye katılan kişiler genel olarak büyüklerinden öğrendikleri şekilde, mantarların şekilsel özelliklerinden ve mantarların renginden yenilebilir olup olmadıklarını tespit edebildiklerini ifade etmiştir. Görüşmeye katılan kişilerin büyük çoğunluğu mantarların yan etkilerinin olmadığını veya olsa da mide rahatsızlığına neden olduğunu ifade etmiştir. Çalışmada Karabük ve ilçelerinde yabani mantar tüketiminin yaygın olduğu tespit edilmiştir. Görüşmeye katılan kişilerden alınan cevaplara göre mantarların dondurucuda saklandığı, turşusunun ve salamurasının yapıldığı ve kurutulduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This research is based on a field study conducted in Karabük province, based on the ecological, economic and cultural importance of mushrooms. The aim of the study is to determine the mushroom species naturally growing in Karabük, to reveal for what purpose and how these species are used by the local people, whether they are marketed or not, their storage conditions, etc. In this study, which was conducted using the phenomenological design, one of the qualitative research methods, semi-structured interviews were conducted with the local people. The obtained data were evaluated with the content analysis method. The MAXQDA 20 program was used for content analysis. As a result of the analysis, a total of 12 main codes were obtained. These codes are;“Mushrooms Grown and Collected in Karabük”,“Mushroom Collection Time”,“Local Names of Mushrooms”,“Purpose of Collecting Mushrooms”,“Raw Consumption Status of Mushrooms”,“Local Mushroom Dishes”,“Mushroom Sales”,“Use of Mushrooms for Health Purposes”,“Mushroom Identification -Determination- Method”,“Side Effects of Mushrooms”,“Wild Mushroom Consumption Status”,“Storage Conditions of Mushrooms”. In the study; It was determined that Kanlıca, Ebişke, Tellice, Koç Mantarı, Cincile, Ayı Mantarı, Karagöce and Geyik Mantar were grown or collected the most in Karabük and its districts. It was determined that the majority of the mushrooms were collected in spring and autumn. The most frequently mentioned local mushroom names in Karabük center and its districts were determined to be; Kanlıca, Ebişke, Tellice, Koç Mantarı, Yer Yaran, Ayı Mantarı, Kadın Parmağı, Cincile and Karagöce, respectively. The local people generally use mushrooms for food. The majority of the participants stated that mushrooms were not consumed raw. It was stated that mushrooms were mostly used for roasting, pie, boiling and gözleme in Karabük center and its districts. The majority of the participants stated that they did not sell mushrooms. Similarly, it was determined that the majority of them stated that mushrooms were not used for health purposes in the region. The interviewees generally stated that they could determine whether mushrooms were edible or not by their shape and color, as they learned from their elders. The vast majority of the interviewees stated that mushrooms had no side effects or caused stomach upset. The study determined that wild mushroom consumption was widespread in Karabük and its districts. According to the answers received from the interviewees, it was determined that mushrooms were stored in the freezer, pickled and brined, and dried.
Benzer Tezler
- Karabük ilinde aile sağlığı merkezlerine başvuran erişkinlerin doğal mantarlar ve mantar zehirlenmeleri hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes, and behaviors of adults applying to family health centers in Karabük province regarding wild mushrooms and mushroom poisoning
MUHAMMET ALİ YİĞİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKarabük ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HABİBE İNCİ
- Fuzel yağı özelliklerinin iyileştirilmesi ve buji ateşlemeli bir motorda farklı sıkıştırma oranlarında kullanımının performans ve emisyonlara etkisinin incelenmesi
Improvement of fusel oil features and effect of its use in different compression ratios for a spark ignition engine on performance and emissions
SÜLEYMAN ŞİMŞEK
Doktora
Türkçe
2018
Makine MühendisliğiKarabük ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT ÖZDALYAN
PROF. DR. HASAN SAYGIN
- Development and thermodynamic analyses of integrated renewable energy based fresh water production systems via reverse osmosis desalination
Ters osmoz su arıtma sistemleri ile bütünleşik yenilenebilir kaynaklı tatlı su üretim sistemlerinin geliştirilmesi ve termodinamik analizi
HAMODA A.H. GNAIFAID
Doktora
İngilizce
2020
Makine MühendisliğiKarabük ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN ÖZCAN
- Hibrit yenilenebilir enerji sisteminin Karabük ilinde kullanım kapasitesinin incelenmesi
Investigation of usage capacity of hybrid renewable energy system in Karabuk province
ESRA BAYIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
EnerjiErciyes ÜniversitesiEnerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL HAKAN AÇIKEL
- Demir-çelik sektöründe yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygın kullanılamama sebeplerinin bulanık analitik hiyerarşi prosesi (BAHP) yöntemi ile analizi-Karabük ili örneği
The analysis of the reasons why renewable energy sources are not commonly used in the iron and steel industry – Karabuk province sample
SÜMEYYE ŞANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiKarabük ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ERSÖZ