Geri Dön

Kıyı çizgisi değişimlerinin ve arazi kullanımının hava fotoğrafları ile zamansal ve konumsal olarak incelenmesi: Mogan ve Eymir gölleri örneği

Temporal and spatial analysis of shoreline changes and land use using aerial photographs: The case of Mogan and Eymir lakes

PDF İndir

  1. Tez No: 969563
  2. Yazar: ALPER DÖNMEZOĞULLARI
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYCAN MURAT MARANGOZ, DR. ABDULLAH KAYI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Jeodezi ve Fotogrametri, Geodesy and Photogrammetry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

İnsanın doğaya etkisi yıllar boyunca birçok akademik çalışmanın konusu olmuştur. Bu etki doğrudan kentleşme gibi nedenlerle olabileceği gibi, dolaylı olarak çevresel veya iklimsel nedenlere dayanmaktadır. Bunun önüne geçebilmek amacıyla yine insan eliyle kanun ve anlaşmalar inşa edilmiş ve korunması gereken doğal alanlar belirlenmiştir. Mogan ve Eymir Gölleri de insan etkisinin doğrudan veya dolaylı olarak hissedildiği bir alan olması sebebiyle Çevre Kanunu'na göre Bakanlar Kurulu Kararı ile“Özel Çevre Koruma Bölgesi”ilan edilerek ve koruma altına alınmıştır. Ayrıca temel amacı kuş türlerinin uygun koşullar altında üreme ve barınma ihtiyacını karşılama olan Ramsar Sözleşmesi'ne aday gösterilerek, 1994 yılında Bakanlar Kurulu'nca anlaşmaya katılım sağlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, Mogan ve Eymir Gölleri kıyı değişimleri ve çevresinin arazi kullanım değişikliklerinin nedenlerini ortaya koymaktır. Bu değişim analiz edilirken konumsal çözünürlük kadar zamansal çözünürlüğe sahip veriler kullanılmaya özen gösterilmiştir. Literatürde dar zaman aralığında 30m çözünürlüğe sahip uydu görüntüleri kullanıldığı görülmüş, özgün bir bakış açısı getirme adına farklı arşiv hava fotoğrafları kullanılmıştır. 1966 yılından 2022 yılına kadar toplam 6 adet veri seti kullanılmıştır. Bu veri setindeki yıllar sırasıyla 1966, 1978, 1999, 2008, 2015 ve 2020'dir. Bu yıllara ait hava fotoğraflarından ortofoto harita üretilmiş ve üzerinde kıyı değişimleri, bataklık alanlar, sazlık alanlar, tarım alanları, orman alanları ve kentsel gelişim alanları uzman kıymetlendirme operatörlerinden görüş alınarak sayısal olarak manuel kıymetlendirilerek belirlenmiştir. 1966 yılı Mogan Gölü su alan miktarı 560,94 ha, 2022 yılında 571,29 ha olarak hesaplanmıştır. Eymir Gölünün ise 1966 yılında 125,59 ha, 2022 yılında 117.82 ha olarak hesaplanmıştır. 6 adet veri setinde hesaplanan değerler irdelendiğinde, su alan miktarlarının birbirlerine yakın değerlerde olduğu, bölgedeki yağış miktarları ile göllerin su alan miktarları arasında orta düzeyde beraber artan ilişki olduğu, yağış miktarları ile göllerin su alan miktarlarının aynı oranda artıp azalmadığı ayrıca Mogan ve Eymir Göllerinin su alan miktarlarının birbirleri ile aynı oranda değişmediği görülmüştür. Göllerdeki su alan miktarları değişimlerine sadece o bölgede gerçekleşen yağış miktarının bağlı olmadığı çevresel ve insan yapımı faktörlerin de etkisi olduğu sonucu çıkmıştır. Göllerin etrafında bulunan bataklık ve sazlık alanların yağış miktarı ve göllerin su alan miktarları arasında normalde artan/azalan ilişki olması rağmen insan müdahaleleri ve su yönetimi faktörleri nedeni ile bazı yıllar bu yönde değişimler olmamıştır. Göller etrafındaki arazi kullanımı değerlendirildiğinde, tarım alanlarının artarak devam ettiği, bazı yıllar bataklık alanlarının da tarım alanlarına dahil olduğu görülmüştür. Orman alanları çevre koruma ve ağaçlandırma çalışmaları nedeni ile artış eğiliminde devam etmiştir. 1966 yılında 125,88 ha hesaplanan kentsel gelişim alanı, 2022 yılında on kattan fazla bir değer olan 1516,70 ha olarak hesaplanmıştır.

Özet (Çeviri)

The impact of humans on nature has been the subject of numerous academic studies over the years. This impact may occur directly through factors such as urbanization, or indirectly through environmental or climatic causes. In order to mitigate these effects, legal regulations and international agreements have been established by humans, and areas requiring protection have been designated. Mogan and Eymir Lakes, where both direct and indirect human influence is evident, were declared a“Special Environmental Protection Area”by the decision of the Council of Ministers under the Environmental Law and have since been placed under protection. Furthermore, with the aim of providing suitable conditions for the breeding and and sheltering of bird species, Turkey joined the Ramsar Convention in 1994, nominating these lakes as potential sites under this agreement. The aim of this study is to reveal the causes of shoreline changes and land use changes around Mogan and Eymir Lakes. In analysing these changes, care was taken to use data with both high spatial and temporal resolution. While the literature predominantly utilizes satellite images with a 30-meter resolution for shorter time intervals, this study brings a unique perspective by using archived aerial photographs. A total of six data sets were used, covering the years 1966, 1978, 1999, 2008, 2015, and 2020. Orthophoto maps have been produced from aerial photographs of these years, and changes in coastlines, wetlands, reed areas, agricultural lands, forest areas and urban development areas have been manually evaluated and identified digitally based on expert assessments provided by qualified interpretation operators. The surface area of Mogan Lake was calculated as 560.94 hectares in 1966 and 571.29 hectares in 2022. For Eymir Lake, the surface area was 125.59 hectares in 1966 and 117.82 hectares in 2022. An evaluation of the data from the six sets indicates that the surface water areas remained relatively similar over time. A moderately positive correlation was observed between precipitation levels and lake surface areas; however, changes in rainfall did not directly or proportionally reflect on lake surface areas. Moreover, the changes in the water surface areas of Mogan and Eymir Lakes did not occur in the same proportion. This suggests that fluctuations in lake surface areas are not solely dependent on regional precipitation but are also influenced by environmental and anthropogenic (human-induced) factors. Although there is generally an increasing/decreasing relationship between wetlands and reed bed areas and the amount of rainfall and lake surface areas, this pattern was not observed in some years due to human interventions and water management practices. In terms of land use around the lakes, it was found that agricultural areas have steadily increased over time, with some wetland areas being converted into agricultural land in certain years. Forested areas have shown a trend of increase due to conservation and afforestation efforts. The area designated for urban development, which was calculated as 125.88 hectares in 1966, increased more than tenfold to 1,516.70 hectares by 2022.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    295874

    Uydu verilerinin obje temelli bulanık mantık yöntemi ile sınıflandırılması: Alaçatı örneğinde zamansal değişimin belirlenmesi

    Object based classification of satellite data with fuzzy logic method: Determination of temporal changes in the case of Alacati

    NİLAY ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    İnşaat MühendisliğiYıldız Teknik Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BÜLENT BAYRAM

  2. Tez No

    948240

    Sayısal yüzey modelleri ve coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak paleo-kıyı izlerinin disiplinlerarası analizi: Tekirdağ-Altınova örneği

    Interdisciplinary analysis of paleo-shoreline features using digital surface models and geographic information systems: Tekirdağ–Altinova case study

    MUSTAFA GEYİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Jeoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK TARI

  3. Tez No

    579690

    Kızılırmak deltası kıyı çizgisinin insansız hava aracı (İHA) kullanılarak belirlenmesi

    Determination of Kizilirmak delta coastal line by using unmanned aerial vehicle (UAV)

    KÜBRA NUR KARAFAZLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Jeodezi ve FotogrametriOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERDEM EMİN MARAŞ

  4. Tez No

    854393

    Harput Platosunun Güneydoğusunda (Elazığ) arazi kullanımının sel, taşkın ve erozyon ile ilişkisi

    The relationship between land use in the southeast ofthe Harput Plateau (Elazığ) and flooding, flooding and erosion

    EZGİ KÖYSÜREN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    CoğrafyaOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Coğrafya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HARUN REŞİT BAĞCI

  5. Tez No

    166663

    Deprem sonrasında uydu verileri ve yersel veri entegrasyonu ile arazi örtüsü/arazi kullanımı analizi

    Land cover/land use analysis after an earthquake through integration of satellite and ground data

    CİHANGİR AYDÖNER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik Üniversitesi

    Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. DERYA MAKTAV

Geri Dön