İslâm hukukuna göre şevval orucunun hükmü
The ruling on the shawwal fast according to Islamic law
- Tez No: 969679
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜBEYİR ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Müslümanlar, Allah'ın rızasına nail olabilmek ve Hz. Peygamber'in tavsiyelerine uyabilmek için farz ibadetlerin edası ile beraber nafile ibadetleri de en iyi şekilde ifa etme çabasına girmektedirler. Nafile ibadetlerden bazıları ile ilgili geniş kapsamlı ve bütüncül çalışmalar yapılmış olmakla beraber bazı ibadetler konusunda yeterli seviyede kapsamlı çalışmalar yapılmadığı görülmektedir. Bahsi geçen konulardan bir tanesi de şevval ayında tutulan nafile oruçtur. Müslümanlar, şevval orucuna önem vermekle birlikte bu orucun sünnetteki yeri ile ilgili derli toplu bir çalışmanın bulunmaması birtakım karmaşalara sebep olmaktadır. Bir kısım fukahanın şevval orucunun mekruh olduğu yönünde beyanlarda bulunması, diğer bir kısmın ise nafile oruçlar arasında yer aldığını dile getirmesi çalışmamıza zemin hazırlamıştır. Çalışmada özellikle ilk dönem kaynaklarından yararlanarak Hz. Peygamber'in konu ile ilgili hadislerini, mezhep imam ve fukahasının görüşlerini bir araya getirdik. Bununla birlikte ihtilaflı hususları ayrı başlıklar halinde ele alarak derinlemesine irdelemeye çalıştık. Tartışmalı hususlar arasında şevval orucunun senedinin sıhhati, mekruh görülen sıyâmu'd-dehre benzetilmesi, nafile oruç olduğu halde farz izlenimi vermesi, İmâm Mâlik (ö. 179/796) ile Ebû Hanîfe'nin (ö. 150/767) bu orucun mekruh olduğuna dair görüşleri ile sayısal anlamda bir yıllık sevaba denk getirilme çabası yer almaktadır. Çalışma, hem şevval orucunun sünnetteki yeri hususunda okuyuculara konu ile ilgili bütüncül bilgi ve bulgulara ulaşmaları fırsatını vermek, hem de akıllarda soru işareti barındıran hususları gözler önüne sererek konuyu analiz etme fırsatını hedeflemektedir. Şevval orucu hakkında aktarılan birçok rivayetin bulunduğu ve bu rivayet zincirleri arasında zayıf rivayetlerin yanında senedi sahih olan rivayetin de bulunduğu tespit edilmiştir. İbn Rüşd'ün (ö. 520/1126) haber verdiğine göre İmâm Mâlik'in bizzat kendisinin şevval orucunu tuttuğunu öğrenmekteyiz. İmâm Mâlik'in mekruh hükmünü vermek konusundaki amacının, halkın kendisine olan itimadının avam tabakayı bidate götüreceği endişesi olduğu anlaşılmıştır. Sıyâmu'd-dehrin mekruh olarak değerlendirilmesinin bu orucu tutacak kimseye oluşturacağı cefa ve eziyetin rol oynadığı görülmüştür. Şevval orucunda sıyâmu'd-dehrde bulunan cefa ve eziyetin olmaması bilakis bu eziyeti bertaraf etmek amacıyla Hz. Peygamber tarafından tavsiye edildiği anlaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Alongside the fulfillment of obligatory acts of worship, Muslims strive to perform supererogatory acts of worship in the best possible manner in order to attain the pleasure of Allah and to follow the Sunnah of the Prophet. Although extensive and systematic studies have been conducted on certain supererogatory acts, others have not been examined in sufficient depth. One such topic is the voluntary fasting observed in the month of Shawwal. While Muslims attach importance to the Shawwal fast, the lack of a comprehensive study on its place in the Sunnah has led to various confusions. Some jurists have declared the Shawwal fast to be reprehensible, whereas others have classified it among supererogatory fasts. This divergence of opinion forms the foundation of this study. In this study, we gathered the hadiths of the Prophet on this subject and compiled the opinions of early jurists and madhhab founders, making extensive use of classical sources. We also analyzed the disputed aspects in detail by addressing them under separate sections. Among the debated issues are: the authenticity of the transmission chains related to the Shawwal fast, its comparison to the reprehensible practice of siyâm al-dahr, the concern that it may be perceived as obligatory despite being voluntary, the remarks of Imam Mâlik, and an interpretation equating this fast numerically with the reward of a year's fasting. This study aims to provide readers with comprehensive information and findings regarding the place of the Shawwal fast in the Sunnah, while also addressing controversial aspects and offering a critical analysis. It has been found that numerous reports exist about the Shawwal fast, and among these chains of transmission, both weak and authentic narrations are present. According to Ibn Rushd, Imam Mālik himself observed the Shawwal fast. It is understood that Imam Mâlik's rationale for describing the fast as reprehensible was his concern that public trust in him might lead the common people to perceive this practice as a religious innovation. The view that siyâm al-dahr is reprehensible appears to stem from the burden and hardship it imposes on the fasting person. However, the Shawwal fast lacks such difficulty; rather, it is understood that the Prophet recommended it precisely to avoid such hardship.
Benzer Tezler
- Türk medeni hukukuna göre zürri vakıflarda galle üzerinde hak sahipliği
Revenue enti̇tlement in zurri̇ waqfs accordi̇ng to turki̇sh ci̇vi̇l law
ŞEVVAL TUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hukukİbn Haldun ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. MERYEM SOLMAZ BİLİCİ
- İslam hukukuna göre evlilikte kadının hakları ve görevleri
Başlık çevirisi yok
OSMAN KABAKÇILI
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
DinUludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAMDİ DÖNDÜREN
- İslam hukukuna göre sigorta
Başlık çevirisi yok
NİHAT DALGIN
Doktora
Türkçe
1994
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHSİN KOÇAK