Millî Görüş Hareketinin anti-jeopolitik inşası
The anti-geopolitical construction of the National Vision Movement
- Tez No: 969682
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAZLUM AR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'nin çağdaş siyasi tarihinde önemli bir yere sahip olan Millî Görüş Hareketinin Batı'ya yönelik jeopolitik algısını, hareketin ideolojik ve söylemsel dönüşümleri bağlamında incelenmektedir. Millî Görüş'ün entelektüel ve siyasi köklerinde yer alan medeniyet merkezli dünya tasavvuru, klasik Batı merkezli jeopolitik yaklaşımlara karşı geliştirilmiş alternatif bir paradigma sunmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, Necmettin Erbakan'ın öncülüğünü yaptığı Millî Görüş Hareketinin Batı karşısındaki konumlanışını“popüler jeopolitik”bağlamında analiz etmek ve bu yaklaşımın günümüzde Saadet Partisi (SP) ile Yeniden Refah Partisi (YRP) gibi hareketin devamı niteliğindeki aktörler tarafından nasıl yeniden üretildiğini ortaya koymaktır. Araştırma, niteliksel bir yaklaşımla tasarlanmış olup, SP ve YRP mensubu siyasetçilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanmaktadır. Görüşme verileri eleştirel tematik çözümlemesi ve içerik analizi yöntemleriyle değerlendirilmiş; ortaya çıkan temalar kategorik olarak başlıkları altında sistematik biçimde sınıflandırılmıştır. Analizler, SP söylemlerinin daha çok tarihsel referanslara ve kuramsal çerçevelere yaslandığını; buna karşın YRP'nin söylemlerinin uygulamaya dönük, teknik belge temelli ve kurumsal çözüm odaklı bir çerçevede geliştiğini göstermektedir. Her iki partinin de Batı merkezli küresel düzeni eleştiren, buna karşılık İslam merkezli bir medeniyet ve jeopolitik tahayyül öneren bir duruş benimsediği tespit edilmiştir. Bu bağlamda Millî Görüş'ün Batı karşıtı söylemleri yalnızca siyasal bir tepki değil; aynı zamanda ahlaki liderlik iddiası taşıyan, alternatif kurumsal yapılar öneren ve ümmet eksenli stratejik bir vizyon içeren bütüncül bir jeopolitik duruş olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma, Millî Görüş'ün siyasal söylemi ile mekânsal tahayyülleri arasındaki etkileşimi çözümleyerek, ideolojilerin jeopolitik vizyonları nasıl şekillendirdiğine dair disiplinlerarası bir katkı sunmaktadır. Aynı zamanda, Türkiye merkezli bir siyasal hareketin mevcut dünya sistemine yönelik eleştirisini ve buna karşı geliştirdiği alternatif medeniyet tahayyülünü anlamaya yönelik analitik bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the geopolitical perception of the West by the National Vision Movement, which occupies an important place in Turkey's contemporary political history, in the context of the movement's ideological and discursive transformations. The civilization-centered worldview rooted in the intellectual and political foundations of the National Vision Movement offers an alternative paradigm to classical Western-centered geopolitical approaches. In this context, the main objective of the study is to analyze the National Vision Movement's position vis-à-vis the West in the context of“popular geopolitics”and to reveal how this approach is reproduced today by actors such as the Felicity Party (SP) and the Prosperity Party (YRP), which are continuations of the movement. The research is designed using a qualitative approach and is based on semi-structured interviews with politicians affiliated with the SP and YRP. The interview data were evaluated using discourse analysis and content analysis methods; the themes that emerged were systematically classified under the headings of“criticism of the West,”“vision of civilization,”“institutional alternatives,”“vision of the ummah,”and“moral leadership.”The analyses show that SP discourse relies more on historical references and theoretical frameworks, while YRP discourse has developed within a framework that is application-oriented, based on technical documents, and focused on institutional solutions. It has been determined that both parties adopt a stance that criticizes the Western-centric global order and proposes an Islam-centric civilization and geopolitical vision in response. In this context, Millî Görüş's anti-Western discourse is evaluated not only as an ideological reaction but also as a comprehensive geopolitical stance that carries a claim to moral leadership, proposes alternative institutional structures, and includes a strategic vision centered on the ummah. This study analyzes the interaction between Millî Görüş's political ideology and its spatial visions, offering an interdisciplinary contribution to understanding how ideologies shape geopolitical visions. It also provides an analytical framework for understanding the criticism of the current world system by a Turkey-based political movement and the alternative civilization it has developed in response.
Benzer Tezler
- Milli Görüş hareketinde bir kırılma noktası olarak 28 Şubat süreci
February 28 process as a breaking point in the movement of National Idea
NACİYE BAKIRTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SosyolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT HAKKI AKIN
- Türkiye'de muhafazakâr İslamcı siyasetin dayandığı değerler: Milli görüş çizgisine dair bir dönem okuması (1970 - 1999)
Values of conservative Islamist politics in Turkey: A term reading on the national line of view (1970 – 1999)
ERDEM ÖZBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
GazetecilikTrabzon ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAVUZ BAYRAM
- Türkiye'de siyasal İslam düşüncesinde Yahudi imajı ?Milli Görüş örneği?
The Jewish imaginary of political Islamic though in Turkey the sample of Milli Görüş movement
RAHİM AY
- Türkiye'de siyasal islamcılığın evrimi
The evolution of political islamism in turkey
EFECAN İNCEOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Siyasal BilimlerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
DOÇ. DR. ALEV ÖZKAZANÇ
- Sosyal ve ekonomik yönleriyle endüstrileşme demokratikleşme ilişkisi ve Türkiye
Başlık çevirisi yok
VEDAT BİLGİN