Duygu tanıma görevindeki sosyal bağlam farkının otizm spektrum bozukluğunda görsel dikkat ve görsel işlemlemeye etkisinin incelenmesi
The impact of social context in emotion recognition task on visual attention and processing in autism spectrum disorder
- Tez No: 969721
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM EMRE BORA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinirbilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, bağlama dayalı duygu tanıma görevi sırasındaki göz hareketlerini ve duygu tanıma performansını otizm spektrum bozukluğu tanılı yetişkin kişilerde incelemek ve tipik gelişim gösteren bireylerle karşılaştırmak amacıyla yürütülmüştür. Dokuz Eylül Üniversitesi'nde yürütülen çalışmaya otizm spektrum bozukluğuna (OSB) sahip 27 birey ve tipik gelişim gösteren (TGG) 23 birey katılmıştır. Sosyal Bağlam Değerlendirme Görevi sırasında katılımcıların göz hareketleri kaydedilmiştir. Yüze yapılan fiksasyonun süresi, yüze yapılan fiksasyonun sayısı, yüze ilk fiksasyon yapılana kadar geçen süre, yüze yapılan ilk fiksasyonun uzunluğu ve yüze yapılan fiksasyonun oranı parametreleri kullanılarak görsel dikkat ve işlemleme süreci incelenmiştir. Katılımcıların OSB semptom şiddetini belirlemek için Otizm Spektrumu Tanısal Görüşme Formu uygulanmış ve Otizm Spektrum Anketi uygulanmıştır. Bilişsel işlevleri belirlemek için Psikiyatride Bilişsel Bozuklukları Tarama Testi (PBBTT) uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre bazı parametrelerde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Bağlam olmayan koşulda OSB'li bireyler yüze daha az sayıda fiksasyon yapmışlardır. Bağlam gösterilen koşulda ise yüze bakmakta TGG bireylere göre gecikmişlerdir. Duygu tanıma performansında ise bağlam olan koşulda OSB'li bireyler daha az doğru yanıt vermiştir. Göz parametreleri ile duygu tanıma performansı arasında bir ilişki bulunamamıştır ama bazı klinik skorlar ile ilişki bulunmuştur. PBBT testi ile duygu tanıma performansı arasında orta seviyede bir ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak OSB'deki yetişkinlerin yüzlere gösterdikleri odaklanma örüntüsü TGG'ler kısmen farklılaşmaktadır. Kompleks duyguları tanıma performansları TGG'lerden zayıftır. Görsel dikkatin OSB grubunda farklı olup olmadığını gelişimsel süreçte anlamak için bu çalışma alana katkıda bulunmuştur. Kompleks duyguları tanıma performansının yetişkin OSB'lilerde de bozulduğu desteklenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine eye movements and emotion recognition performance during context-based emotion recognition tasks in adults diagnosed with autism spectrum disorder and to compare them with typically developing individuals. 27 individuals with autism spectrum disorder (ASD) and 23 typically developing (TD) individuals participated in the study conducted at Dokuz Eylül University. Participants' eye movements were recorded during the Social Context Assessment Task. Visual attention and processing were examined using parameters including duration of fixations on faces, number of fixations on faces, time until first fixation on faces, length of first fixation on faces, and proportion of fixations on faces. The Diagnostic Autism Spectrum Interview Turkish form was conducted and the Autism Quotient was administered to determine participants' ASD symptom severity. The screen for cognitive impairment in psychiatry (SCIP) was administered to assess cognitive functions. According to the research results, significant differences were found in some parameters. In the no-context condition, individuals with ASD made fewer fixations on faces. In the context condition, they were delayed in looking at faces compared to TD individuals. In emotion recognition performance, individuals with ASD gave fewer correct responses in the context condition. No relationship was found between eye parameters and emotion recognition performance, but there was a significant relationship between some of the clinical scores. A moderate relationship was found between the SCIP test and emotion recognition performance. In conclusion, the fixation patterns that adults with ASD show toward faces differ partially from those of TD individuals. Their performance in recognizing complex emotions is weaker than that of TD individuals. This study has contributed to the literature in understanding whether visual attention differs in the ASD group during developmental processes. It's been supported that complex emotion recognition performance is also impaired in adults with ASD.
Benzer Tezler
- Duygusal yüz ifadesinin tanınmasında bağlamsal bilginin etkisi
The effect of contextual information on recognition of emotional facial expression
ASLAN KARAASLAN
- Yüz ifadelerinden emosyon tanımada arka plan etkisinin major depresif bozukluk hastaları ve sağlıklı bireylerde karşılaştırılması
Comparison Of Context Effect On Emotional Face Recognition Between Major Depressive Disorder Patients and Healthy Controls
HANDE YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriEge ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ SAFFET GÖNÜL
- Duygu içerikli işitsel uyaranların görsel bellek performansı ve karar verme süreçleri üzerine etkisi
The effect of affective auditory stimuli on visual memory performance and decision making processes
SUAT MERVE MAVRAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİMGE ŞİŞMAN BAL
- Emotion recognition using deep learning focusing on the hand and facial expressions
El ve yüz ifadelerine odaklanan derin oğrenmeyi kullanarak duygu tanıma
HASANAIN JAWAD RADEEF
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolAnkara ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YILMAZ AR
- İşitme engeli olan ve olmayan bireylerin yüzden duygu tanıma süreçleri ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
A research of emotion recognition from face and depression levels' relation between deaf and hearing people
DAMLA ERALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BELMA BEKÇİ