Mantıku't-Tayr ve Hüsn ü Aşk'ı sinema anlatısı perspektifinden okumak
Reading Mantiku't-Tayr and Hüsn ü Aşk from the perspective of cinematic narrative
- Tez No: 969871
- Danışmanlar: PROF. DR. ORHAN KEMAL TAVUKÇUOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Animasyon filmler, Film, Film eleştirisi, Film yapımcılığı, Film çözümleme, Fuzuli, Hüsn ü Aşk, Mantıku't-Tayr, Sinema, Şeyh Galib, Animation movies, Film, Film criticism, Film production, Film analysis, Fuzuli, Hüsn ü Aşk, Mantıku't-Tayr, Cinema, Sheikh Galib
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, klasik doğu anlatılarından Mantıku't-Tayr ve Hüsn ü Aşk mesnevîlerini, modern sinema anlatısı bağlamında yeniden yorumlamayı amaçlamaktadır. Tasavvufî düşünceyle yoğrulmuş bu eserler, insanın aşkın ve içsel yolculuğunu konu edinmekte; bireyin benlik, aşk, hakikat ve Tanrı arayışını simgesel ve metaforik bir yapı içerisinde sunmaktadır. Günümüzde sinema, sadece görsel bir sanat olmanın ötesine geçmiş çağdaş bireyin anlam dünyasına yön veren güçlü bir anlatı aracına dönüşmüştür. Bu bağlamda klasik sufî metinlerin sinema perspektifiyle okunması, hem bu metinlerin yeni yorumlara açık doğasını ortaya koymakta hem de sinemanın çok katmanlı anlatı yapısının edebiyatla olan ilişkisini derinleştirmektedir. Tezimizde Mantıku't-Tayr ve Hüsn ü Aşk isimli mesnevilerin muhtelif kimi sinema anlatılarıyla olan muhteva ve teknik benzerlikleri üzerinde durmaya çalıştık. Böylelikle başta mezkûr eserler olmak üzere müktesebatımızdaki diğer büyük eserlerin çağın anlatım aracı olan sinemaya aktarılması hususunda bir farkındalık oluşturmayı murat ettik. Çalışmamızda mesnevi nazım biçimini ihtiva eden ve sinema anlatılarını içeren tez çalışmaları taranarak bu konuda yazılmış önemli kitap ve makaleler incelenmiştir. Taranan kaynaklar incelendiğinde böyle bir çalışmanın Türk sineması ve Türk edebiyatında ilk kez yapılıyor olması çalışmanın bu alanda önemli bir açığı kapatacağını düşündürmektedir. Diğer yandan literatüre yeni bir bakış açısı kazandıracak olması çalışmanın bir başka özgün yanını ifade etmektedir. Bu noktada çalışmamızın giriş bölümünde bir anlatı türü olarak mesnevi ve sinema ile ilgili bilgiler verildi. Birinci bölümünde klasik şiirimizin dünya sinemasındaki kimi filmlerle kurulabilecek bağlantıları ve mazmununun sinema ve reklam filmlerindeki kullanımları irdelendi. İkinci bölümde Mantıku't-Tayr filmi ile Lucy filminin benzer yanları masaya yatırıldı üçüncü bölümde ise Hüsn ü Aşk ve Fight Club filmi gerek biçimsel olarak gerek içerik olarak mukayese edildi.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to reinterpret the classical Eastern narratives of Mantıku't-Tayr and Hüsn ü Aşk within the context of modern cinematic narrative. These works, deeply rooted in Sufi thought, explore the spiritual and inner journey of human beings, presenting the individual's quest for the self, love, truth, and God through a symbolic and metaphorical structure. Today, cinema has transcended its role as a mere visual art form, evolving into a powerful narrative medium that shapes the contemporary individual's world of meaning. In this context, reading classical Sufi texts through a cinematic lens not only reveals the inherent openness of these texts to new interpretations but also deepens the relationship between the multi-layered narrative structure of cinema and literature. In this thesis, we sought to highlight the similarities in content and technique between the mesnevi poems of Mantıku't-Tayr and Hüsn ü Aşk and certain cinematic narratives. By doing so, we aimed to raise awareness about the potential for adapting these and other great works from our literary heritage into cinema, the dominant narrative medium of our time. In this study, we surveyed theses on mesnevi and cinematic narratives and examined important books and articles written on the subject. A review of the sources indicates that a study of this nature has not been previously conducted within Turkish cinema and literature. This suggests that the study will fill a significant gap in this field. Furthermore, its contribution of a new perspective to literature represents another unique aspect of this work. At this point, the introduction of our study provides information about mesnevi as a narrative genre and about cinema. The first chapter examines the connections that can be established between our classical poetry and certain films in world cinema, as well as the use of its themes and motifs in cinema and commercials. In the second chapter, the similarities between Mantıku't-Tayr and the film Lucy are discussed. The third chapter, on the other hand, compares the poems Hüsn ü Aşk and the film Fight Club in terms of both form and content.
Benzer Tezler
- Mantıku't Tayr ve Mesnevî'de geçen hayvan metaforlarının psikolojik tahlili
Psychological interpretation of animal metphors in Mantiqu't Tayr and Mathnavi
BURHANETTİN GÜLAÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET MUSTAFA ÇAKMAKLIOĞLU
- Mantıku't-Tayr'ın dil bilgisel özellikleri ve dizini
Gramatical features and index of Mantiku't-Tayr
EBRU GÜVENEN
Doktora
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUZAN SUZİ TOKATLI
- Gülşehrî'nin Mantıku't-Tayr'ında eğitim değerleri ve Türkçe
Educational values and Turkish in Mantıq al-Tayr of Gülşehrî
MEHMET BURAK ÇAKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KAVRUK
- Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi E.H.1512 numarada bulunan Mantıku't-Tayr nüshası minyatürlerinin teknik çözümlemesi ve sembolik anlatımları
Technical analysis and symbolic expression of Mantiku't-Tayr copy miniatures at Topkapi Palace Museum E.H.1512
FERHAT SOYER
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Sanat TarihiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERSİN FETHİ ÖÇAL
- Gülşehri'nin Mantıku't-Tayr'ı ile Ali Şir Nevayi'nin Lisanü't-Tayr'ının şekil ve muhteva özellikleri açısından karşılaştırılması
Gülşehri?s Mantıku?t-Tayr and Ali Şir Nevayi?s Lisanü?t-Tayr?s forms and content features
NİLGÜN ATEŞLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Türk Dili ve EdebiyatıTrakya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MÜBERRA GÜRGENDERELİ