Denizli il merkezinde 6-12 ay bebeği olan annelerin emzirme ve tamamlayıcı beslenme ile ilgili bilgi düzeyleri ve uygulamaları
Knowledge levels and practices of mothers with 6-12 months old babies regarding breastfeeding and complementary nutrition in Denizli city center
- Tez No: 969891
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET ERGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Halk Sağlığı, Nutrition and Dietetics, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Ana-çocuk sağlığı, Bebek sağlığı, Beslenme alışkanlıkları, Beslenme değerlendirmesi, Denizli, Emme davranışı, Emzirme, Sağlık bilgisi-tutum, uygulama, Çocuk beslenmesi, Maternal-child health, Infant health, Nutritional habits, Nutrition assessment, Denizli, Sucking behavior, Breast feeding, Health knowledge-attitudes, practice, Child nutrition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızda, Denizli il merkezinde 6-12 aylık bebeği olan annelerin emzirme ve tamamlayıcı beslenme konusundaki bilgi düzeyleri, tutumları ve uygulamalarını belirlemek; bu uygulamaları etkileyen faktörleri değerlendirmek amaçlanmıştır. Ayrıca, Bebek ve Çocuk Beslenme İndeksi (BÇBİ) puanına bebek beslenmesi uygulamalarının etkileri incelenmiştir. Yöntem: Çalışma kesitsel tiptedir ve Denizli'nin 3 aile sağlığı merkezinde (ASM) 6-12 aylık bebeği olan anneler ve bebekleri üzerinde yapılmıştır. Araştırma verileri annelerle telefon görüşmesi yapılarak toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda yapılandırılmış 60 sorudan oluşan“Katılımcı Anket Formu”kullanılmıştır. Katılımcı anket formu; annelere ait tanımlayıcı özellikler, bebeklere ait tanımlayıcı özellikler, annelerin anne sütü ve emzirme ile ilgili bilgileri, annelerin tamamlayıcı beslenme ile ilgili bilgi durumları ve uygulamaları olmak üzere 4 bölümden oluşmaktadır. Anket formu son bölümde annelere Bebek ve Çocuk Beslenme İndeksi de içermektedir. BÇBİ değerleri; ≤7 puan olanlar“düşük”, 8-9 puan olanlar“orta”, ve ≥10 puan olanlar“yüksek”olarak değerlendirilmiştir. Bebeklerin antropometrik ölçümleri ASM'lerde görevli ebe ve hemşireler tarafından yapılmıştır. Sonuçlar SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 217 bebek alınmıştır. Çalışamaya dahil edilen bebeklerin 113 (%52,1) erkektir. Annelerin %51,2'i üniversite mezunudur. Araştırmaya katılan 217 annenin büyük çoğunluğu (%99,08) bebeklerini bir kere emzirdiklerini belirtmiştir. Emzirme sürecine ilişkin olarak, annelerin %83,87'si bebeklerini doğumdan sonraki ilk yarım saat ile 1 saat içinde emzirdiklerini ifade etmiştir. Bununla birlikte, annelerin %15,67'si bebeklerini emzirmeden önce herhangi bir besin veya su verdiklerini belirtmiştir. Annelerin ortalama 3,38 ay boyunca sadece anne sütü verdikleri görülmüştür. Beş anneden biri bebeklerini 6 ay sadece anne sütü ile beslemektedir. Annelerin tamamlayıcı beslenmeye başlama zamanı ortalama 5,39 ay (SS = 0,86), katı ve pütürlü gıdaya başlama zamanı ortalama 7,18 ay (SS = 1,13) olarak bulunmuştur. İlk 6 sadece anne sütü ile beslenmeyi biberon kullanımının olumsuz etkilediği bulunmuştur (p=0,029). Annenin eğitim durumu (p=0,020) ve aile tipi (p=0,019) emzirme durumu ile anlamlı şekilde ilişkili bulunmuştur. Üniversite mezunu annelerde emzirme devam etme oranı daha yüksektir. Emzirmeyi bırakan annelerde formül süt, biberon ve emzik kullanımı daha yüksek bulunmuştur. Ek gıdaya başlama zamanı ile gelir durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuş geliri durumu düşük olan annelerin gelir durumu orta olan annelere kıyasla tamamlayıcı beslenmeye daha geç başladıkları belirlenmiştir. Çalışmamızda bebeklerin BÇBİ puanı ortalaması 9.49 ± 1,7 bulunmuş olup %13,4'ü düşük, %28,6'sı orta ve %58,1'i ise yüksek beslenme indeks puanına sahip bulunmuştur. Annenin medeni hali; ilk 6 ay sadece anne sütü verme; emzik, biberon ve mama kullanımı BÇBİ puanını etkilemektedir. Tamamlayıcı beslenme ile ilgili bilgi alma durumunun da BÇBİ'ne olumlu etki ettiği bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışma, Denizli'de 6-12 aylık bebeği olan annelerin emzirme ve tamamlayıcı beslenme bilgi, tutum ve uygulamalarını incelemiş, emzirme sürecinde sağlık kuruluşlarının politikalarının etkili olduğunu ortaya koymuştur. İlk 6 ay sadece anne sütü ile beslenme oranlarının düşük olduğu, eğitim ve destek programlarına ihtiyaç bulunduğu belirlenmiştir. Biberon kullanımı emzirmeyi olumsuz etkilerken, eğitim düzeyi yüksek annelerin emzirmeye devam etme oranları daha yüksektir. Gelir durumu ve bilgi alma düzeyi, tamamlayıcı beslenme zamanlaması ve beslenme alışkanlıklarını etkilemektedir. Anne sütü verme süresinin uzatılması ve tamamlayıcı beslenmenin zamanında başlanmasının beslenme kalitesini olumlu etkilediği sonucuna varılmıştır. Bu bulgular doğrultusunda, anne sütü ile beslenmenin teşvik edilmesi, dezavantajlı gruplara yönelik hedeflenmiş eğitim ve destek programlarının yaygınlaştırılması ve sağlık profesyonelleri tarafından kapsamlı rehberlik sağlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aims:“This study aimed to examine the knowledge, attitudes, and practices of mothers with 6–12-month-old infants living in the city center of Denizli regarding breastfeeding and complementary feeding, to identify the factors influencing these practices, and to investigate the effects of infant feeding practices on the Infant and Child Feeding Index (ICFI) score.”Methods: This is a cross-sectional study conducted with mothers of infants aged 6–12 months who were registered in three family health centers (FHCs) in Denizli. Data were collected via telephone interviews with the mothers. A semi-structured“Participant Questionnaire Form,”developed by the researchers in accordance with the literature and consisting of 60 questions, was used as the data collection tool. The questionnaire comprises four sections: descriptive characteristics of the mothers, descriptive characteristics of the infants, mothers' knowledge regarding breastfeeding, and mothers' knowledge and practices regarding complementary feeding. The final section of the questionnaire includes the Infant and Child Feeding Index (ICFI). ICFI scores were classified as“low”(≤7 points),“medium”(8–9 points), and“high”(≥10 points). Anthropometric measurements of the infants were conducted by midwives and nurses working in the FHCs. Data were analyzed using the SPSS software. Results: The study included 217 infants, of whom 113 (52.1%) were male, and 51.2% of the mothers were university graduates. The vast majority of participating mothers (99.08%) reported breastfeeding their babies. Regarding the breastfeeding process, 83.87% of mothers stated that they began breastfeeding within the first 30 minutes to 1 hour after birth. However, 15.67% reported giving some form of food or water before initiating breastfeeding. It was found that mothers exclusively breastfed their babies for an average of 3.38 months, and one in five mothers (approximately 20%) exclusively breastfed for the full 6 months. The average age at which complementary feeding was introduced was 5.39 months (SD = 0.86), while the transition to solid and textured foods occurred at an average of 7.18 months (SD = 1.13). The study found that bottle use had a negative effect on exclusive breastfeeding during the first six months (p=0,029). Maternal education level (p=0,020) and family type (p=0,019) were significantly associated with breastfeeding status. The continuation rate of breastfeeding was higher among university graduate mothers. Among mothers who had stopped breastfeeding, the use of formula milk, bottles, and pacifiers was found to be higher. A statistically significant difference was observed between complementary feeding initiation time and household income; mothers with lower income levels started complementary feeding later compared to those with medium income levels. In our study, the mean Infant and Child Feeding Index (ICFI) score was found to be 9.49 ± 1.7, with 13.4% of infants having a low score, 28.6% a medium score, and 58.1% a high score. The mother's marital status, exclusive breastfeeding during the first six months, and the use of pacifiers, bottles, and formula were found to influence the ICFI score. Receiving information about complementary feeding was also found to have a positive effect on the ICFI. Conclusion: This study examined the knowledge, attitudes, and practices related to breastfeeding and complementary feeding among mothers with infants aged 6 to 12 months in Denizli, revealing the influence of healthcare policies on the breastfeeding process. It was found that the rate of exclusive breastfeeding during the first six months is low, highlighting the need for education and support programs. While bottle use negatively affected breastfeeding, mothers with higher education levels had higher rates of continued breastfeeding. Income level and access to information influenced the timing of complementary feeding and feeding habits. The study concluded that extending the duration of breastfeeding and timely initiation of complementary feeding positively impact nutritional quality. Based on these findings, it is recommended to promote breastfeeding, expand targeted education and support programs for disadvantaged groups, and provide comprehensive guidance by healthcare professionals.
Benzer Tezler
- Denizli il merkezinde 0-12 ay arası bebeği olan annelerin ani bebek ölüm sendromu konusunda riskli davranışlarının belirlenmesi
Determining maternal behaviors that put infants between 0-12 months at risk of sudden infant death syndrome in the city of Denizli
ÇİĞDEM ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HemşirelikPamukkale ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN TURAN
- Aydın yöresi halk kültürünün incelenmesi
Başlık çevirisi yok
K. ZÜMRÜT HASBEK ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Halk Bilimi (Folklor)İstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Halk Oyunları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. FİKRET DEĞERLİ
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Denizli'deki ilköğretim çağı çocuklarda gündüz idrar kaçırma prevalansı ve ilişkili risk faktörleri
Prevalence and associated risk factors of daytime urinary incontinence in primary school children in Denizli
DENİZ BOLAT
- Denizli il merkezindeki erişkinlerde astma semptom prevalansı ve etkileyen risk faktörleri
Prevalence of asthma symptoms and risk factors in adults living in the centre of Denizli
GÜNER DALOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Göğüs HastalıklarıPamukkale ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SİBEL ÖZKURT