Okul öncesi çocuklarda ince motor beceriler ve duyusal işlemleme süreçlerinin ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between fine motor skills and sensory processing in preschool children
- Tez No: 969892
- Danışmanlar: DR. GÜLŞAH ZENGİN YAZICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Duyusal İşlemleme, İnce Motor Beceriler, Okul Öncesi Dönem, Ergoterapi, Sensory Processing, Fine Motor Skills, Preschool Child, Occupational Therapy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Okul öncesi dönem, çocukların sosyal, bilişsel ve akademik açılardan gelişime ve değişime açık olduğu kritik bir dönemdir. Bu dönemde ince motor becerilerin gelişimi önemli ölçüde çocuğun çevreden aldığı duyusal uyaranlardan etkilenmektedir. Bu çalışma okul öncesi çocuklarda ince motor beceriler ve duyusal işlemleme süreçleri arasındaki ilişkiyi incelemek için planlanmıştır. Çalışmaya 4 - 6 yaş aralığındaki tipik gelişim gösteren 77 çocuk dahil edilmiştir. Çalışma Kırşehir Ergoterapi ve Danışmanlık Merkezinde yürütülmüştür. Katılımcıların demografik bilgileri Sosyodemografik Bilgi Formu ile değerlendirilmiştir. İnce motor becerilerini değerlendirmek için Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlilik 2 Testi Kısa Formu (BOT2-KF) ve duyusal işlemleme süreçlerini değerlendirmek için ise Duyu Profili Anketi (DPA) kullanılmıştır. Demografik değişkenlere göre ince motor bcerilerin karşılaştırılmasında ise iki grup olduğu durumlarda Mann-Whitney U testi ve ikinin üzerinde grup olduğunda ise Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. İnce motor beceriler ile duyusal işlemleme süreçlerinin ilişkisini incelemek için Spearman Korelasyon Testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS versiyon 26 kullanılmış olup, tüm analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi olarak p < 0.05 kabul edilmiştir. Cinsiyet açısından erkek çocukların ince motor beceri puanlarının kız çocuklara göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulunmuştur (p = 0,011). Dominant el kullanımına göre yapılan karşılaştırmada da sol elin ince motor entegrasyonunun sağ ele göre anlamlı derecede daha iyi olduğu bulunmuştur (p = 0,046). Ekran kullanım süresi ile ince motor doğruluk ve toplam ince motor beceri arasında güçlü düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p = 0,025, r = 0,856). İnce motor beceriler ile yaş arasında istatistiksel açıdan pozitif yönlü, güçlü ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir (p < 0,001, r = 0,682). İnce motor beceriler ile duyusal işlemleme becerileri arasındaki korelasyonlara bakıldığında, dokunma işlemi ve çoklu duyusal işlem ile ince motor entegrasyon arasında güçlü düzeyde, pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki; oral işlemleme, hareket ve vücut pozisyonu ve duyusal işlemlemenin davranışsal sonuçları ile ince motor beceriler arasında güçlü düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler ve tepki verme eşiğini tanımlayan maddeler ile yalnızca ince motor entegrasyon arasında istatistiksel olarak zayıf düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p < 0.05). Duyusal faktörler ile ince motor becerilerin korelasyonuna bakıldığında, duyusal girdi arama ile ince motor entegrasyon ve toplam ince motor beceriler arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde ilişki; duygusal tepki ile ince motor entegrasyon arasında pozitif yönlü orta düzeyde ilişki; oral duyusal hassasiyet ile ince motor doğruluk arasında pozitif yönlü orta düzeyde ilişki ve algısal ince motor ile tüm ince motor beceriler arasında pozitif yönlü güçlü düzeyde ilişki bulunmuştur (p < 0.05). Duyusal çeyrekler ile ince motor beceriler arasındaki korelasyonlara bakıldığında, duyusal araştırma/arayış profili ile tüm ince motor beceriler arasında pozitif yönlü ilişki ve duyusal hassasiyet profili ile ince motor entegrasyonu arasında pozitif yönlü orta düzeyde ilişki bulunmuştur (p < 0.05). Bu çalışma, okul öncesi dönemdeki çocukların duyusal işlemleme süreçleri ile ince motor becerileri arasındaki ilişkiyi çok boyutlu olarak inceleyerek literatüre katkı sunmaktadır. Elde edilen sonuçlarda dokunma, oral ve çoklu duyusal işlemleme gibi bir çok duyusal alanda güçlü pozitif ilişkilerin bulunması, duyusal uyaranların etkin şekilde işlemlendiği çocuklarda ince motor entegrasyonun daha gelişmiş olabileceğine işaret etmektedir. Ayrıca, yaş, cinsiyet, dominant el kullanımı ve ekran süresi gibi demografik ve çevresel faktörlerin de ince motor beceriler üzerinde anlamlı etkiler oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular, ergoterapi müdahale planlarının çocuğun duyusal profiline göre yapılandırılması gerektiğini ve erken yaşta yapılan duyusal açıdan zenginleştirilmiş çevrenin ince motor beceri gelişimini olumlu yönde etkileyebileceğini göstermektedir. Sonuç olarak bu çalışma, ergoterapi uygulamalarında duyusal işlemleme becerilerinin değerlendirilmesinin, ince motor becerilerin geliştirilmesine yönelik müdahale planlarının oluşturulmasında önemli bir krtirer olduığunu göstermektedir. Özellikle okul öncesi dönemde hem duyusal işlemleme hem ince motor becerilerde yapılan erken değerlendirmelerin, çocukların gelişimi açısından önemli olduğunu düşünmekteyiz.
Özet (Çeviri)
The preschool period is a critical developmental stage during which children are highly receptive to social, cognitive, and academic growth and change. During this period, the development of fine motor skills is significantly influenced by sensory stimuli received from the environment. This study was designed to examine the relationship between fine motor skills and sensory processing in preschool children. The study included 77 typically developing children aged between 4 and 6 years. It was conducted at the Kırşehir Occupational Therapy and Counseling Center. Participants' demographic information was assessed using the Sociodemographic Information Form. To evaluate fine motor skills, the Bruininks-Oseretsky Test of Motor Proficiency, Second Edition – Short Form (BOT2-SF) was used, and for sensory processing, the Sensory Profile Questionnaire (SPQ) was applied. For comparisons of fine motor skills based on demographic variables, the Mann-Whitney U test was used when there were two groups, and the Kruskal-Wallis H test was used when there were more than two groups. Spearman's correlation test was used to examine the relationship between fine motor skills and sensory processing. Data were analyzed using SPSS version 26, and a statistical significance level of p < 0.05 was accepted for all analyses. In terms of gender, male children were found to have significantly higher fine motor skill scores than female children (p < 0.05). In comparisons based on dominant hand use, the fine motor integration of the left hand was found to be significantly better than that of the right hand (p < 0.05). A strong, positive, and statistically significant relationship was identified between screen time and both fine motor accuracy and total fine motor skills (p < 0.05). Statistically significant, strong, and positive correlations were found between age and fine motor skills (p < 0.05). When examining the correlations between fine motor skills and sensory processing abilities, a strong, positive, and statistically significant relationship was observed between tactile processing and multisensory processing and fine motor integration. Additionally, strong, positive, and significant relationships were found between oral processing, movement and body position, behavioral outcomes of sensory processing, and fine motor skills. Items defining response thresholds showed a weak, positive, and statistically significant relationship only with fine motor integration (p < 0.05). Regarding the correlation between sensory factors and fine motor skills, a weak, positive relationship was found between sensory seeking input and both fine motor integration and total fine motor skills. A moderate, positive relationship was identified between emotional responses and fine motor integration, while a moderate, positive relationship was found between oral sensory sensitivity and fine motor accuracy. A strong, positive relationship was observed between perceptual fine motor skills and all fine motor skill components (p < 0.05). When examining correlations between sensory quadrants and fine motor skills, a positive relationship was identified between the sensory seeking profile and all fine motor skills, and a moderate, positive relationship was found between the sensory sensitivity profile and fine motor integration (p < 0.05). This study presented significant findings by comprehensively investigating the relationship between sensory processing and fine motor skills in preschool children. The presence of strong, positive relationships in various sensory domains such as touch, oral, and multisensory processing suggests that children who effectively process sensory stimuli may exhibit more advanced fine motor integration. Furthermore, it was determined that demographic and environmental factors such as age, gender, dominant hand use, and screen time also have significant effects on fine motor skills. These findings indicate that occupational therapy intervention plans should be structured according to the child's sensory profile and that an environment enriched with sensory experiences at an early age can positively influence fine motor skill development. In conclusion, this study demonstrates that evaluating sensory processing abilities is a crucial criterion in creating intervention plans aimed at developing fine motor skills in occupational therapy practices. Especially during the preschool period, early assessments in both sensory processing and fine motor skills are considered important for supporting children's developmental progress.
Benzer Tezler
- Okul öncesi çocuklarda duyu motor temelli ergoterapi yaklaşımının öz düzenleme, bilişsel beceriler ve okula hazır bulunuşluğa etkisi: pilot randomize kontrollü çalışma
Effects of sensorimotor-based occupational therapy approach on self-regulation, cognitive skills and school readiness in preschool children: A pilot randomized controlled trial
REMZİYE AKARSU
- Ayres duyu bütünleme terapisinin otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda adaptif davranış, mizaç, duyusal reaktivite, bağlanma ve oyun becerileri üzerine etkisi: Bir ay takipli randomize kontrollü çalışma
The effect of ayres sensory integration therapy on adaptive behavior, temperament, sensory reactivity, attachment, and play skills in children with autism spectrum disorder: A randomized controlled trial with one month follow-up
ABDULAH FURKAN CANGİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ErgoterapiHacettepe ÜniversitesiSağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GONCA BUMİN
- Ekran bağımlılığı olan okul öncesi çocuklarda okupasyon temelli öz düzenleme programının okupasyonel performansa etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of occupation-based self-regulation program on ocuupational performance in preschool children with screen addiction
YASİN TEKECİ
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda nörolojik durum motor performans ve duyusal işlemlemenin incelenmesi
Neurological status, motor performance and sensory processing in children with attention deficit hyperactivity disorder
ÇİMEN ÖLÇAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Fizyoterapi ve RehabilitasyonGazi ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERAN OSKAY
- Okul öncesi dönemdeki özel gereksinimli çocuklarla uygulanan sanat etkinliklerinin çocukların bütünsel gelişimine yansımaları
Reflections of art activities applied with children with special needs in preschool period on the holistic development of children
EMEL ERGİN
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK ACER ÇAKAR