Gençlerde madde kullanım alışkanlıklarının sosyal risk faktörleri açısından incelenmesi, nitel bir araştırma
Exploring substance use habits among young people in terms of social risk factors, a qualitative research
- Tez No: 970003
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRİN GÜMÜŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bir gençlik problemi olarak da ele alınan uyuşturucu madde kullanımı, bireylerin bugününü ve geleceğini tehdit eden; aynı zamanda toplum sağlığını ve düzenini bozan en önemli sorunlardan biridir. Küreselleşen dünyada bu maddelerin üretiminin ve dağıtımının kolaylaşmasıyla, dünyada ve ülkemizde her geçen gün daha fazla kişiyi esir alan madde bağımlılığı bireyi aşarak halk sağlığını tehdit eden bir hal almıştır. Savaş gibi çeşitli sebeplerle büyük göç dalgalarına maruz kalan Türkiye'nin küresel uyuşturucu ticareti rotasında bulunması, onu riskli ülkeler sınıfına sokmaktadır (EMCDDA, 2024: 71, 72, 83). Öte yandan uyuşturucuya başlama yaşının ergenlik ve gençlik dönemine denk düşmesi, kimlik arayışında olan ve dışsal tehlikelere karşı direnç düzeyi düşük bireyleri doğrudan hedef haline getirmektedir. Bir yandan teknolojik gelişmeler yoluyla bu maddelere ulaşım kolaylaşırken, diğer yandan bireyi sapma davranışından alıkoyacak aile unsurunun etkisini yitirmesi ve tehlikeli arkadaş gruplarına ikame aidiyetler geliştirilmesi de madde kullanımı açısından en önemli risk faktörleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Aile bağlarının zayıflaması bireyin toplumsal normları içselleştirmesini ve toplumsal kontrol mekanizmaları aracılığıyla sapma davranışlarından kaçınmasını zorlaştırmaktadır. Bu kapsamda, uyuşturucuya başlama eğiliminin en sık gözlemlendiği dönem olarak gençlik çağı, madde kullanım riski açısından en kritik evrelerden biri olarak değerlendirilmektedir. Dolayısıyla bu çalışmanın temel amacı, madde kullanım deneyimi olan gençlerin yaşam öykülerini, sosyal ilişkilerini, gündelik yaşam pratiklerini, ilk kez madde kullanma sebeplerini mercek altına almak ve bu etkenleri sosyal risk faktörleri çerçevesinde sistematik bir analizle değerlendirmektir. Bu doğrultuda çalışmanın evreni, Aydın ilinde yaşayan, 15-30 yaş aralığındaki, madde kullanımı ya da bağımlılığı olan ve bu konu hakkında deneyim, gözlem ya da bilgi paylaşabilecek durumdaki gençlerdir. Araştırmanın örneklemi ise Aydın ilinde kartopu örneklem yöntemiyle ulaşılan 15-30 yaş aralığındaki 44 uyuşturucu madde kullanıcısından oluşmaktadır. Çalışmada nitel yöntem tercih edilmiştir; katılımcılarla yüz yüze gerçekleştirilen, onların duygularına, jest ve mimiklerine doğrudan tanıklık etme olanağı sunan derinlemesine mülakat tekniği ile araştırma verileri elde edilmiştir. Gönüllülük esasına dayalı olarak gerçekleştirilen bu mülakatlarda katılımcılara aile, arkadaş çevresi, sosyokültürel ve sosyoekonomik koşullar, travma geçmişi, okul hayatı, psikolojik etkenler ve damgalanma temalarını içeren 63 soru yöneltilmiş; çoğu zaman sorulara birebir bağlı kalmaksızın karşılıklı etkileşim içerisinde ilerlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Drug use, which is also considered a youth problem, is one of the most important issues threatens individuals' present and future, as well as disrupt public healt and order. With the globalization of the World, the production and distribution of these substances has become easier; and drug addiction, which enslaves more and more people every day in our country and around the World, has become a threat to public healt beyond the individual. Türkiye's location on the global drug trafficking route, coupled with its exposure to large waves of migration due to varius reasons such as war, places it in the category of high-risk countries (EMCDDA, 2024: 71, 72, 83). Furthermore, the fact that the age of initiation into drug use coincides with adolescence and young adulthood directly targets individuals who are searhing for their identity and have low resistance to external dangers. While technological developments have made it easier to access these substances, the loss of family's influence in preventing deviant behavior and the development of substitute affiliations with danferous peer groups are also among the most significant risk factors for substance use. The weekining of family bonds makes it difficult for individuals to internalize social norms and avoid deviant behavior through social control mechanisms. In this context, adolescence, the period during which the tendency to start using drugs is most frequently observed, is considered one of the most critical stages in terms of substance use risk. Therefore, the main objective of this study is to examine the life stories, social relationships, daily life practices, and reasons for the first time substance use of young people with substance use experience and to evaluate these factors within the framework of social risk factors through systematic analysis. In this regard, the study population consists of young people aged 15-30 living in the province of Aydın who use or are addicted to drugsand who are able tos hare their experiences, observations or knowledge on this subject. The sample of the study consists of 44 drug users aged 15-30 in the province of Aydın, who were reached through the snowball sampling method. The qualitative method was preferred in the study; research data was obtained through in-depth interview techniques conducted face-to-face with the participants, which providing the opportunity to directly observe their emotions, gestures, and facial expressions. In these interviews, which were conducted on a voluntary basis, participants were asked 63 questinons. These questions included themes such as family, social circle, sociocultural and socioeconomic conditions, trauma history, school life, psychological factors, and stigmatization; most of the time, the interviews progressed through mutual interaction without strictly adhering to the questions.
Benzer Tezler
- Health risk behaviors and perceived loneliness Among University students in Kirkuk/Iraq
Kerkük/Irak'ta üniversite öğrencileri arasında sağlık açısından riskli davranışlar ve algılanan yalnızlık
KHALAF MHAIMEED TAWFEEQ TAWFEEQ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Halk SağlığıÇankırı Karatekin ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN ERGÜL TOPÇU
- İzmir ili ortaokul öğrencilerinde internet ve oyun bağımlılıkları yaygınlığının, risk faktörlerinin, koruyucu faktörlerin ve sonuçlarının araştırılması
Prevalence, risk factors, protective factors and results of internet addiction and internet gaming disorder among middle school students in İzmir
DAMLA HAZAL ÖZUYSAL UYAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ YÜNCÜ
- SDÜ öğrencilerinin sigara tüketim alışkanlıklarının belirleyicileri ve 5727 Sayılı Dumansız Hava Sahası Kanunu'nun etkileri
Determinants of smoking habits of SDU students and effects of Smoke Free Zone Law Number 5727
SEÇİL ÖKTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiSüleyman Demirel Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELİM ADEM HATIRLI
- Kırkıkkale ilinde adolesan sağlık durumunun ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of adolescents' health and effecting factors in Kırıkkale
AYÇA AĞAR GÜVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKırıkkale ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. SELDA HIZEL
- Sosyal medya bağımlılığı ve gençlik: Cumhuriyet Üniversitesi örneği
Social media addiction and youth: Cumhuriyet University case
RÜYA DEMİR TÜRKDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
GazetecilikErciyes ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ KORKMAZ