Obezitenin ekonomik büyüme, karbondioksit emisyonu ve insani gelişmişlik üzerindeki yansıması: Türkiye örneği
Reflection of obesity on economic growth, carbon emissions and human development: The case of Türkiye
- Tez No: 970013
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NEŞE MEHMETOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Obezite, Ekonomik Büyüme, İnsani Gelişme Endeksi, Karbon Emisyonu, Obesity, Economic Growth, Human Development Index, Carbon Emissions
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Malatya Turgut Özal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın temel amacı, obezitenin ekonomik büyüme, karbon emisyonu ve insani gelişmişlik ile olan ilişkisini Türkiye ve seçilmiş bazı ülke örnekleri üzerinden incelemektir. Araştırmada, 1990-2022 dönemine ait veriler kullanılarak ekonomik büyüme, karbondioksit emisyonu ve insani gelişmişlik indeksinin obezite üzerindeki etkileri uluslararası veri tabanları aracılığıyla analiz edilmiştir. Tez kapsamında, obezite kavramı, ekonomik büyüme ve etkili faktörler, karbon emisyonu ve ilgili kavramlar, insani gelişmişlik ve insani gelişme indeksi bileşenleri ile bu etmenler arasındaki bağlantılar ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Çalışmanın analiz sürecinde Fourier temelli yöntemler (Geleneksel ADF ve Fourier ADF birim kök testi, Fourier ADL (FADL) eşbütünleşme testi ve Dinamik En Küçük Kareler yöntemi) kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, Türkiye için kişi başına reel gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) düzeyini temsil eden“GDP”değişkeninin katsayısı 8.85 olarak tespit edilmiştir. Kişi başına reel GSYİH'nın karesini ifade eden“GDP2”değişkeninin katsayısı ise -0.50 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar, Türkiye'de Obezite Kuznets eğrisi hipotezinin geçerli olduğunu göstermektedir. Türkiye'de karbon emisyonu düzeyini temsil eden“CO2”değişkeninin katsayısı 0.45; insani gelişme düzeyini gösteren“İGE”değişkeninin katsayısı ise 1.26 olarak bulunmuştur. Bu bulgular, Türkiye'de karbon emisyonu ve insani gelişmişlik ile obezite arasında pozitif bir korelasyon olduğunu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, Türkiye'de karbon emisyonu ve insani gelişmişlik düzeyindeki artışın obezitenin yükselmesine neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study is to examine the relationship between obesity, economic growth, carbon emissions, and human development using examples from Turkey and selected countries. For this purpose, data covering the period 1990-2022 were utilized, and the effects of economic growth, carbon dioxide emissions, and the human development index on obesity were analyzed through international databases. The thesis addresses the concepts of obesity, economic growth and its influential factors, carbon emissions and related concepts, human development and the components of the human development index, as well as the relationships among these concepts. Fourier-based methods (Conventional ADF and Fourier ADF unit root tests, Fourier ADL (FADL) cointegration test, and Dynamic Ordinary Least Squares method) were employed for data analysis. According to the findings, the coefficient of the“GDP”variable, representing per capita real GDP for Turkey, was determined to be 8.85. Additionally, the coefficient of the“GDP2”variable, representing the square of per capita real GDP, was calculated as -0.50. These results indicate that the obesity Kuznets curve hypothesis is valid for Turkey. The coefficient of the“CO2”variable, representing the level of carbon emissions in Turkey, was found to be 0.45, while the coefficient of the“HDI”variable, representing the level of human development, was determined to be 1.26. These findings suggest a positive correlation between carbon emissions, human development, and obesity in Turkey. Accordingly, increases in carbon emissions and human development levels in Turkey contribute to the rise in obesity.
Benzer Tezler
- Obezitenin ekonomik analizi
Economic analysis of obesity
AYŞE ÖCAL
Doktora
Türkçe
2023
Ekonomiİstanbul Medeniyet Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ETEM HAKAN ERGEÇ
- Ankara'da seçilmiş okullarda öğrencilerin beslenme özelliklerinin beslenme dostu okul olma durumuna göre değerlendirilmesi
The evaluation of selected schools' students' nutrition features according to the status of nutrition friendly school at Ankara
GÜLŞAH TAŞKIN KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ ÇALIŞKAN
- Otizmli çocuklarda beslenme problemleri, Akdeniz diyetine uyum ve obezitenin değerlendirilmesi
Assessment of nutritional problems, Mediterranean diet adherence, and obesity in children with autism
SEDA TEMİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYGÜL KISSAL
- Erken süt çocukluğu döneminde anne sütü ve formüla alan bebeklerin antropometrik verilerinin, beslenme özelliklerinin karşılaştırılması ve bu değişkenlerin ghrelin, leptin, insülün ve IGF-1 hormonları ile ilşkisi
Comparison of the anthropometric data and nutritional characteristics among the breastfed and formula-fed babies and the relation of these parameters to ghrelin , leptin, insulin and IGF-1 early infancy
ULUÇ YİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. YEŞİM ÖZTÜRK
- Kapitalist toplumsal ilişkiler ve sağlıklı olmanın ekonomi-politiği: Türkiye'de obezite örneği
Capitalist social relations and economy-politics of being healthy: The case of obesity in Turkey
SEDA KEKLİK
Doktora
Türkçe
2023
EkonomiMarmara ÜniversitesiKalkınma İktisadı ve İktisadi Büyüme Bilim Dalı
DOÇ. DR. NERİMAN BERNA GÜLER