B12 vitamini eksikliği olan bireylerin sosyoekonomik durumlarının ve beslenme içeriğinin belirlenmesi ve bu bağlamda, B12 vitamini eksikliği olan bireylerde yorgunluk seviyelerinin incelenmesi
Determination of the socioeconomic status and nutritional content of individuals with vitamin B12 deficiency and, in this context, examination of fatigue levels in individuals with vitamin B12 deficiency
- Tez No: 970109
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SANEM NEMMEZİ KARACA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Beslenme, Kronik hastalık, Kuru meyve, Kırmızı et, Sosyoekonomik durum, Vitamin B 12, Yorgunluk, Nutrition, Chronic disease, Dry fruit, Red meat, Socio-economic situation, Vitamin B 12, Fatigue
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
B12 vitamini eksikliği, tüm dünyada yaygın olarak görülen ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde ciddi bir halk sağlığı problemi haline gelen önemli bir durumdur. Bu çalışmada, B12 vitamini eksikliği tanısı almış bireylerin sosyoekonomik durumları ve beslenme alışkanlıkları değerlendirilmiş, bu eksikliğin yorgunluk düzeyi üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma, 01.01.2023 – 01.01.2024 tarihleri arasında Sivas Kılavuz TOKİ Aile Sağlığı Merkezi'nde yürütülmüş; çalışmaya 154 kadın ve 31 erkek olmak üzere toplam 185 gönüllü birey dâhil edilmiştir. Veriler, anket formu ve Yorgunluk Şiddeti Ölçeği (FSS) ile toplanmış, analizler SPSS 23.0 programı ile yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi p< 0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonucunda, kadın katılımcıların yorgunluk düzeyleri erkeklere göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Sosyoekonomik değişkenler (gelir durumu, eğitim düzeyi, çocuk sayısı, hayat dönemi vb.) ile yorgunluk arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ancak bazı beslenme ve sağlık değişkenleri yorgunlukla anlamlı şekilde ilişkili bulunmuştur. Özellikle daha az kırmızı et tüketen bireylerin yorgunluk düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Benzer şekilde, kuru meyve tüketmeyen katılımcıların da daha yüksek yorgunluk puanlarına sahip olduğu saptanmıştır. Ayrıca, kronik hastalığı olan bireyler ile sürekli ilaç kullananların yorgunluk seviyeleri, bu özelliklere sahip olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı biçimde yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak, B12 vitamini eksikliği olan bireylerde yorgunluk yaygın bir semptom olarak karşımıza çıkmakta ve özellikle kadın cinsiyeti, yetersiz kırmızı et ve kuru meyve tüketimi, kronik hastalık varlığı ile sürekli ilaç kullanımı bu yorgunluğu artıran başlıca etkenler arasında yer almaktadır. Sosyoekonomik durumun tek başına belirleyici olmadığı görülmüştür. B12 eksikliğiyle ilişkili yorgunluğun azaltılması için yalnızca medikal tedavi değil, aynı zamanda bireyin yaşam tarzı ve beslenme düzenine yönelik müdahalelerin de gerekli olduğu ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, aile hekimlerinin bu konuda farkındalık geliştirmesi açısından önemli veriler sunmakta ve birinci basamak sağlık hizmetlerinde erken tanı ile etkili müdahalenin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Vitamin B12 deficiency is a common condition worldwide and has become a significant public health problem, particularly in developing countries. This study aimed to evaluate the socioeconomic status and dietary habits of individuals diagnosed with vitamin B12 deficiency and to examine the effect of this deficiency on fatigue levels. The research was conducted between 01.01.2023 and 01.01.2024 at the Sivas Kılavuz TOKİ Family Health Center and included a total of 185 voluntary participants, consisting of 154 women and 31 men. Data were collected using a questionnaire and the Fatigue Severity Scale (FSS), and analyses were performed using SPSS 23.0. A significance level of p<0.05 was considered statistically meaningful. The results showed that female participants had significantly higher fatigue levels than males. While no statistically significant relationship was found between fatigue and socioeconomic variables such as income level, education level, number of children, or life stage, some nutritional and health-related variables were found to be significantly associated with fatigue. In particular, individuals who consumed less red meat exhibited higher levels of fatigue. Similarly, those who did not consume dried fruits had higher fatigue scores. Furthermore, participants with chronic illnesses and those who were on long-term medication reported significantly higher levels of fatigue compared to those without these conditions. In conclusion, fatigue is a common symptom among individuals with vitamin B12 deficiency. Female gender, insufficient red meat and dried fruit consumption, presence of chronic disease, and continuous medication use were identified as key contributing factors to increased fatigue. Socioeconomic status alone was not found to be a decisive factor. The findings indicate that in addition to appropriate medical treatment, interventions targeting dietary habits and lifestyle are essential in reducing fatigue associated with B12 deficiency. These results underscore the importance of raising awareness among family physicians and emphasize the critical role of early diagnosis and intervention in primary health care services.
Benzer Tezler
- Transfüzyon bağımlı talasemi hastalarında endokrin komplikasyonlar ve beslenme
Endocrine complications and nutrition in transfusion dependent thalassaemia patients
ZEYNEP GÖNENLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR CARTI
- Birinci basamağa başvuran hastalarda B12 vitamin düzeyi ve depresyon arasındaki ilişki
Relationship between vitamin B12 levels and depression in patients applying to primary care
RÜMEYSA UÇAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiHarran ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DURSUN BARUT
- D vitamini eksikliği ve yetersizliği olan olguların retrospektif incelenmesi
Retrospective analysis of cases with vitamin D deficiency and insufficiency
SABINA TURHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. MÜRSELİN GÜNEY
- Dahiliye polikliniğine başvuran B12 vitamini eksikliği tespit edilen hastalarda pernisiyöz aneminin etyolojideki rolü ve oral replasman tedavisinin yeri
Ole of pernicious anemia in patients admitted to internal medicine outpatient clinic with vitamin B12 deficiency and oral replacement therapy as A treatment option
SÜLEYMAN DOLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
GastroenterolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYHAN HİLMİ ÇEKİN
- Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran yetişkinlerde B-12 vitamini eksikliğinin akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile ilişkisi: Kesitsel bir çalışma
The relationship between vitamin B-12 deficiency and rational drug use and health literacy levels in adults applying to Atatürk Üniversity Education Family Health Center: A cross-sectional study
HAKAN KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT SİNCAN