Aile Sağlığı Merkezine başvuran 18-65 yaş arası bireylerin akdeniz diyetine uyum ile depresyon ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between mediterranean diet adherence and depression and anxiety levels among adults aged 18–65 attending a Family Health Center
- Tez No: 970164
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEŞİDE GÜNDÜZÖZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Depresyon, Anksiyete Bozuklukları, Akdeniz Diyeti, Depression, Anxiety Disorders, Mediterranean Diet
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Giriş ve Amaç: Son yıllarda beslenme alışkanlıklarının bireylerin ruh sağlığı üzerindeki etkileri önemli bir araştırma alanı hâline gelmiştir. Depresyon ve anksiyete bozuklukları gibi yaygın psikiyatrik bozuklukların önlenmesinde ve yönetiminde beslenmenin rolüne ilişkin bulgular, beslenme psikiyatrisi alanını doğurmuştur. Akdeniz diyeti, ruhsal sağlık üzerinde koruyucu etkiler sağlayabileceği öne sürülen bir yaşam tarzı modeli olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma Ankara ili Pursaklar 4 Nolu Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18–65 yaş arası bireylerde Akdeniz diyetine uyum düzeyi ile depresyon ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Prospektif, kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte tasarlanan bu araştırma, 132 katılımcıyla yürütülmüştür. Katılımcılardan sosyodemografik bilgiler, sağlık alışkanlıkları ve antropometrik ölçümler toplanmıştır. Ruh sağlığı değerlendirmesi için Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), beslenme alışkanlıkları için ise Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS) kullanılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından yüz yüze anket yöntemiyle toplanmış; antropometrik ölçümler ise standart yöntemlere uygun biçimde yine araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS v27.0 programı kullanılarak yapılmış ve çoklu lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Araştırma bulgularına göre Akdeniz diyetine yüksek uyum gösteren bireylerde depresyon düzeyleri anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p=0,003). Akdeniz diyetine uyumlu grubun BDÖ puan ortalaması 8,47 ± 4,55 iken, uyumsuz grupta bu değer 11,96 ± 8,42 olarak saptanmıştır. Buna karşılık, Akdeniz diyeti ile anksiyete düzeyi arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir (p=0,051). Ayrıca yüksek Akdeniz diyeti uyumu gösteren bireylerde psikiyatrik hastalık öyküsü, alkol tüketimi ve düzensiz beslenme oranları anlamlı şekilde daha düşüktür. Yeterli ve dengeli beslenme (p=0,003) ile düzenli fiziksel aktivite (p=0,008) oranları da bu grupta daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Bulgular Akdeniz diyetine uyumun depresyon semptomlarını azaltıcı etkisi olabileceğini göstermektedir. Bu kapsamda Akdeniz diyetinin birinci basamak sağlık hizmetlerinde depresyonu önlemeye yönelik koruyucu bir strateji olarak değerlendirilmesi önerilmektedir. Akdeniz diyeti ile anksiyete düzeyi arasındaki ilişkinin istatistiksel anlamlılık sınırında kaldığı saptanmıştır. Sonuçlar Akdeniz diyetinin genel yaşam tarzı kalitesi ile birlikte ruh sağlığını destekleyici bir unsur olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Introduction and Purpose: In recent years, the impact of dietary habits on mental health has become a significant field of research. Growing evidence on the role of nutrition in the prevention and management of common psychiatric disorders, such as depression and anxiety, has contributed to the emergence of the field of nutritional psychiatry. The Mediterranean diet has been proposed as a lifestyle model that may offer protective effects on mental well-being. This study aimed to investigate the relationship between adherence to the Mediterranean diet and levels of depression and anxiety among individuals aged 18–65 who presented to the Pursaklar No. 4 Family Health Center in Ankara, Türkiye. Material and Methods: This prospective, cross-sectional, and descriptive study was conducted with 132 participants. Sociodemographic data, health-related behaviors, and anthropometric measurements were collected. The Beck Depression Inventory (BDI) and Beck Anxiety Inventory (BAI) were used to assess mental health status, while the Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS) was employed to evaluate dietary patterns. Data were collected through face-to-face interviews conducted by the researcher, and anthropometric measurements were performed by the same researcher in accordance with standard procedures. Statistical analyses were performed using SPSS v27.0 software, and multivariate logistic regression analysis was applied. Results: According to the findings, individuals with high adherence to the Mediterranean diet exhibited significantly lower levels of depression (p = 0.003). The mean BDI score was 8.47 ± 4.55 in the high adherence group, whereas it was 11.96 ± 8.42 in the low adherence group. In contrast, the association between Mediterranean diet adherence and anxiety levels did not reach statistical significance (p = 0.051). Additionally, individuals with high dietary adherence had significantly lower rates of psychiatric history, alcohol consumption, and irregular eating patterns. Rates of adequate and balanced nutrition (p = 0.003) and regular physical activity (p = 0.008) were also significantly higher in this group. Conclusion: The findings suggest that adherence to the Mediterranean diet may have a protective effect in reducing depressive symptoms. In this context, the Mediterranean diet can be considered a preventive strategy for depression within the scope of primary health care services. The relationship between adherence to the Mediterranean diet and anxiety remained at the threshold of statistical significance. Overall, the results indicate that the Mediterranean diet, as part of a broader healthy lifestyle, may contribute positively to mental well-being.
Benzer Tezler
- Birinci basamak Aile Sağlığı Merkezine başvuran 18-65 yaş erişkin hastaların sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışlarının incelenmesi
Investigation of sustainable and healthy nutrition behaviors of adult patients aged 18–65 presenting to a primary care Family Health Center
HASİBE ÇELİK KÖSE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
- Birinci basamakta hasta başı sağlıklı beslenme eğitimlerinin sağlıklı beslenmeye yönelik bilgi, tutum ve antropometrik ölçümlere etkisi: Müdahale çalışması
The effect of individual healthy nutrition training in primary careon knowledge, attitudes and anthropometric measurements towards healthynutrition: An intervention study
SEYLA ESRA AKDENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiHacettepe ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU AYHAN BAŞER
- Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran erişkinlerin Akdeniz diyetine uyum düzeyi ile depresif semptomlar arasındaki ilişki
The relationship between adherence to the Mediterranean diet and depressive symptoms among adults attending the Aydın Adnan Menderes University Educational Family Health Center
İMGE REYHANOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER GEMALMAZ
- Muğla ili merkez ilçeye bağlı aile sağlığı merkezleri'ne başvuran kişilerin fiziksel aktivite, beslenme alışkanlığı ve obezite durumu
Physical activity, eating habits and obesity status of people WHO admitted to family health centers of Mugla central district
SÜLEYMAN ÇİFTÇİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAdnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ
- Yetişkinlerde Akdeniz Diyetine uyumun konstipasyon ciddiyeti, mikrobiyota farkındalığı ve bağırsak sağlığı ile ilişkisi
The relationship between adherence to the Mediterranean Diet and constipation severity, microbiota awareness, and gut health in adults
DİLARA KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Atlas ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE BETÜL BİLEN