Ya'kūb b. Süfyân el-Fesevî (ö. 277/890) ve el-Ma'rife ve't-Târîh adlı eseri bağlamında hadisçiliği
Ya'qūb b. Sufyān al-Fasawī (d. 277/890) and his hadithism in his work al-Ma'rifa wa al-Tārīkh
- Tez No: 970234
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMAN KELEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada hicrî III. yüzyılda yaşamış olan Ya'kūb b. Süfyân el-Fesevî ve hadisçi kimliğini tespit etmek maksadıyla el-Ma'rife ve't-Târîh adlı eseri incelenmiştir. Tez çalışmamız bir giriş, dört bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, metod ve kaynakları ele alınmıştır. İkinci bölümde Fesevî'nin yaşamış olduğu dönemine ve hayatına kısaca temas edilmiş, ilmî yolculukları, şahsiyeti, hocaları, talebeleri ve eserleri zikredilmiştir. Üçüncü bölümde el-Ma'rife ve't-Târîh adlı eser, Fesevî'nin başlıca kaynakları, eserin önemi, metodu, muasırı olan diğer eserlerle mukayesesi, muhakkikin izlemiş olduğu yöntem ve eserin tarih ve terâcim bölümleri hakkındaki bilgiler detaylıca izah edilmiştir. Burada biri muhakkikçe biri de tarafımızca iki müellife yer verilmiş, sonuçlar madde olarak sunulmuştur. Dördüncü bölümde ise tezin ana konusu olan Fesevî'nin hadisçiliği irdelenmeye çalışılmış, hadis kullanımı, tarih ve terâcim bölümlerine göre ayrı ayrı ele alınmıştır. Bunun haricinde likâ, semâ', hadis meclisleri ve cerh ve ta'dîle dair kayıtlar verilerek pek çok alt başlıkta Fesevî'nin hadisçi kimliği tespit edilmeye çalışılmıştır. Beşinci bölümde cerh ve ta'dîl ilmine dair bilgiler verilmiş ve Fesevî'nin eserinde geçen toplam 20 râvinin cerh ve ta'dîl durumları diğer münekkitlerle karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Böylece Fesevî'nin hangi münekkit âlimler grubuna girdiği daha net tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde tez boyunca elde edilen bilgiler tahlil edilmiş ve Fesevî'nin derin tarih bilgisine sahip mutedil bir hadis münekkidi olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Önerilerle birlikte bu konuda çalışmayı düşünen araştırmacılara bazı fikirler sunulmuştur. Ekler bölümünde ise ilk önce Fesevî'nin hicrî 135-241 yılları arasında nakletmiş olduğu kayıtlardan hadis ve sünnetle ilişkisi bulunanlar tespit edilmiş, bunların tercümeleri verilerek araştırmacıların istifadesine sunulmuştur. İkinci olarak ise Fesevî tarafından hakkında hüküm verilen râviler tespit edilmiş, bu râviler cerh ve ta'dîl lafızlarına göre gruplanmış ve tablo halinde sunularak tez nihayete erdirilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, the work al-Ma'rifa wa al-Tarikh by Ya'kūb b. Süfyān al-Fasawī, who lived in the 3rd century Hijri, has been analyzed with the aim of identifying his identity as a hadith scholar. Our thesis consists of an introduction, four chapters, and a conclusion. In the introduction, the subject, purpose, methodology, and sources of the research are discussed. The second chapter briefly addresses the historical context of al-Fasawī's life and era. His scholarly journeys, personality, teachers, students, and works are also covered in this section. The third chapter delves into the book al-Ma'rifa wa al-Tarikh, exploring al-Fasawī's main sources, the significance of the work, its methodology, a comparison with contemporary works, the methods followed by the editor, and details about the history and biography sections of the book. In this part, two authors are presented -one by the editor and the other by ourselves- and the results are presented in bullet points. The fourth chapter addresses the central theme of the thesis, examining al-Fasawī's identity as a hadith scholar. The use of hadith is analyzed separately in relation to the history and biography sections. In addition, records related to the gatherings, hearing (samā'), hadith sessions, as well as the science of criticism (jarh and ta'dīl) are provided, and various subtopics are explored to identify alFasawī's status as a hadith scholar. The fifth chapter discusses the science of jarh and ta'dīl, presenting the evaluation of 20 narrators cited by al-Fasawī, comparing their status with other critics. This analysis aims to clarify the group of scholars al-Fasawī belongs to. In the conclusion, the information obtained throughout the thesis is analyzed, and the conclusion is reached that al-Fasawī was a moderate hadith critic with deep historical knowledge. Suggestions are made for researchers who are considering studying this subject. In the appendices, first, the hadiths and traditions related to hadith and sunnah, as transmitted by alFasawī between 135-241 Hijri, are identified, and their translations are provided for the benefit of researchers. Second, the narrators who were evaluated by al-Fesawī are identified, grouped according to the terms of jarh and ta'dīl, and presented in tabular form, concluding the thesis.
Benzer Tezler
- Kuteybe b. Said'in hadis ilmindeki yeri
The place of Kuteybe b. Saîd'in the science of hadith
BAYRAM DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET ALİ ASAR
- Emevi Dönemi Zühd şairlerinden Ebûl-Esved ed - Düelî ve Divanı
Umayyad Period Zuhd Abu al-Aswad and that of the poet - Duel Court
MUHAMMED RECAİ GÜNDÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Doğu Dilleri ve EdebiyatıYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞAMİL ŞAHİN
- Ya'kûb b. Sâbir el-Mencenîkî'nin hayatı ve şiirleri
Life and poetry of Ya'qub b. Sâbi̇r el-Manjaniqi
HARUN REŞİT SEYYAH
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıErzincan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MAHMUT POLAT
- Bir Osmanlı müellifi olarak Ya'kûb b. Abdüllatif'in ilmi şahsiyeti ve islam mezheplerine bakışı
As an Ottoman author Ya'kûb b. Abdullatif's scholarly personality and his views on islamic sects
AMİNE ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Tarihİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM BULUT
- Mecduddîn Muhammed b. Ya'kûb el-Fîrûzâbâdî ve“Besâiru Zevi't-Temyîz”isimli tefsirindeki metodu
Majd al-din Muhammad b. Ya'kub al-Firuzabadi and his methodology in“Basairu Zavi't-Tamyiz”
MERVE BEKÇİ