Kuteybe b. Said'in hadis ilmindeki yeri
The place of Kuteybe b. Saîd'in the science of hadith
- Tez No: 974952
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET ALİ ASAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hadis Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hadis râvilerinin tanınması, aktarılan hadislerin sıhhati açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda ricâl ilmi çerçevesinde kaleme alınan eserler, râviler hakkında bilgi sunarak hadislerin sahihliğini belirleme sürecine katkı sunmaktadır. Dolayısıyla diğer râviler hakkında bilgi sahibi olmak rivayet ettikleri hadislerin sıhhati açısından nasıl kritik bir rol oynuyorsa Kuteybe b. Saîd'in ilmî şahsiyetinin bilinmesi de aynı derecede önem arz etmektedir. Hadis münekkitleri tarafından güvenilir bir râvi olarak kabul edilen, kendisinden Buhârî'nin 326 ve Müslim'in ise 524 hadis naklettiği, diğer temel hadis kaynaklarında da rivayetleri bulunan Kuteybe, hadis rivayet tarihi açısından önemli bir şahsiyettir. Hocaları Leys b. Sa'd (öl. 175/791), Mâlik b. Enes (öl. 179/795), Süfyân b. Uyeyne (öl. 198/814), Ya'kûb b. Abdirrahman (öl. 181/803), Cerîr b. Abdilhamîd ile meşhur talebeleri Buhârî (öl. 256/870), Müslim (öl. 261/875), Ebû Dâvûd (öl. 275/889), Tirmizî (öl. 279/892), Nesâî (öl. 303/915) arasında ilmin intikaline katkı sağlamıştır. Bu çalışma, onun hadis ilmine sağladığı katkıların ortaya çıkarılmasına odaklanmaktadır. Bu doğrultuda şu sorulara cevap aranmaktadır: ''Kuteybe b. Saîd kimdir, ne zaman ve nerede doğmuş, yetişmesi nasıl olmuştur?'', ''Kuteybe'in meşhur hocaları ve talebeleri kimlerdir?'', ''Onun râvi tenkiti nasıldır?'', ''Onun hakkında yapılan tenkitler nelerdir?'', ''Temel hadis kaynaklarında Kuteybe'nin kaç rivayeti vardır?'', ''Rivayetlerinin konu dağılımı nasıldır?'' Bu sorular neticesinde önemli bir muhaddisin hayatı ve hadisçiliği ortaya konmuştur. Kuteybe'nin Kütüb-i Tis'a'da toplam 2460 rivayeti, Sahîh-i Buhârî'de ise 316'si merfû ve 10'u da mevkûf olmak üzere toplam 326 rivayetinin bulunduğu, Ehl-i hadîs tarafında yer aldığı, günümüze ulaştığına dair bilgi bulunmasa da bir kitabının olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The recognition of hadith transmitters is central to determining the authenticity of transmitted reports, and within this framework, the discipline of ʿilm al-rijāl plays a vital role by offering detailed biographical evaluations of narrators. Among these transmitters, Qutaybah ibn Saʿīd stands out as a reliable figure whose scholarly profile is essential for understanding hadith transmission. Acknowledged as trustworthy by hadith critics, Qutaybah narrated 326 hadiths to al-Bukhārī and 524 to Muslim, with additional transmissions appearing in other canonical collections, marking him as one of the key transmitters in hadith history. His teachers included renowned scholars such as Layth ibn Saʿd (d. 175/791), Mālik ibn Anas (d. 179/795), Sufyān ibn ʿUyaynah (d. 198/814), Yaʿqūb ibn ʿAbd al-Raḥmān (d. 181/803), and Jarīr ibn ʿAbd al-Ḥamīd, while his distinguished students—al-Bukhārī (d. 256/870), Muslim (d. 261/875), Abū Dāwūd (d. 275/889), al-Tirmidhī (d. 279/892), and al-Nasāʾī (d. 303/915) served as major transmitters of his narrations. This study examines his scholarly background, teachers and students, his approach to narrator assessment, and the thematic distribution of his narrations. Qutaybah is recorded to have transmitted a total of 2,460 hadiths across the Kutub al-Tisʿah, including 326 in Ṣaḥīḥ al-Bukhārī 316 marfūʿ and 10 mawqūf and although no extant work of his survives, sources indicate that he authored at least one book
Benzer Tezler
- Fudayl B. İyaz ve hadis ilmindeki yeri
Fudayl B. Iyad and his places in the science of hadith
ÖMER FARUK KAVUNCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN CİRİT
- Kuteybe B. Müslim ve zamanı
Başlık çevirisi yok
MUHAMMED ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
DinErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. A. VEHBİ ECER
- Kuteybe b. Müslim ve hayatı
Qutayba b. Muslim and his life
BAYRAM ÜNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TarihSivas Cumhuriyet Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜNAL KILIÇ
- Hazırladığım Kuteybe B. Müslim'in fetih siyasetinin Türk tarihi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Kuteybe Bin Müslim's conquest politics from the point of Turkish history
ELİF KARABIYIK