Geri Dön

Tip 2 Diyabetes mellitus tanılı hastalarda kaşıntı özelliklerinin yaşam kalitesine etkisi

The effect of pruritus characteristics on quality of life in patients with type 2 Diabetes mellitus

PDF İndir

  1. Tez No: 970330
  2. Yazar: ELİF KILIÇ ÇINAR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. DUYGU YENGİL TACİ, PROF. DR. ÜLKER GÜL
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Diyabetes mellitus, kaşıntı, yaşam kalitesi, Diabetes mellitus, pruritus, quality of life
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç; Diyabetes mellitus, hem sistemik hem de dermatolojik komplikasyonlara yol açabilen kronik bir hastalıktır. Literatürde diyabetes mellitus tanılı bireylerde kaşıntı sıklıkla bildirilen bir deri bulgusu olmakla birlikte bu semptomun özellikleri ve yaşam kalitesi üzerindeki etkileri henüz net olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışma ile tip 2 diyabetes mellitus tanılı bireylerde kaşıntı sıklığını, lokalizasyonunu, şiddetini belirlemeyi; kaşıntı gelişimini etkileyen sosyodemografik, biyokimyasal ve yaşam tarzı faktörlerini değerlendirmeyi ve kaşıntının yaşam kalitesi üzerine etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız; 12.09.2024-01.08.2025 tarihleri arasında Ankara Etimesgut 6 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın evrenini, merkeze kayıtlı 18 yaş ve üzeri tip 2 diyabetes mellitus tanısı almış bireyler oluşturmuştur. Dahil edilme kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 240 birey araştırmaya dahil edilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu aracılığıyla yüz yüze toplanmıştır. Ankette; sosyodemografik bilgiler, kaşıntı anamnezi, diyabet öyküsü ve eşlik eden hastalıklar yer almış; ardından Görsel Analog Skala (VAS), 5-D Kaşıntı Ölçeği ve Dermatolojik Yaşam Kalite İndeksi kullanılarak kaşıntının şiddeti ve yaşam kalitesine etkisi değerlendirilmiştir. Ayrıca katılımcıların vücut kitle indeksi ölçülmüş ve son 6 ay içinde yapılmış olan biyokimyasal test sonuçları da analiz kapsamına alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde IBM-SPSS 27.0 paket programı kullanılmıştır ve anlamlılık için p<0,05 değeri sınır olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan 240 tip 2 diyabetes mellitus tanılı katılımcının 93'ü kadın (%38,8), 147'si erkekti (%61,2). Katılımcıların 131'inde (%54,6) kaşıntı şikayeti bulunurken, 109'unda (%45,4) bulunmamaktaydı. 5-D Kaşıntı Ölçeği toplam puanı ortalama 9,51±3,24; Dermatolojik Yaşam Kalite İndeksi puanı 39,81±3,41; kaşıntı VAS puanı ise 4,96±2,45 olarak saptandı. Kadınların VAS puanı erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksekti (p=0,009) ve kaşıntı dağılım puanı da benzer şekilde kadınlarda daha yüksekti (p=0,033). Okuryazar bireylerin kaşıntı derecesi üniversite mezunlarına göre daha yüksekti (p=0,032); ayrıca düşük öğrenim düzeyine sahip bireylerin günlük yaşam aktiviteleri üzerindeki kısıtlama puanı da anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,015). Çalışmayan bireylerde kaşıntı süresi çalışanlara oranla daha uzundu (p=0,044). Obezite sınıf II grubunda yer alan bireylerde kaşıntı şiddeti zayıf/normal kilolulara göre anlamlı düzeyde daha yüksekti (p=0,042). Hobi sahibi olmayan bireylerde özürlülük puanı daha yüksek bulundu (p=0,001). Mineral takviyesi kullanan bireylerde VAS puanı anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,040). Nemlendirici kullanan bireylerde kaşıntı şiddeti (p=0,004), VAS (p=0,014), özürlülük (p=0,046) ve Dermatolojik Yaşam Kalite İndeksi (p=0,003) puanları anlamlı olarak daha yüksekti. Külotlu çorap kullanan bireylerde de benzer şekilde kaşıntı şiddeti (p=0,039), VAS (p<0,001) ve dermatolojik yaşam kalite indeksi (p=0,030) puanları anlamlı olarak daha yüksek saptandı. İdrar/gaita inkontinansı olan bireylerde kaşıntı şiddeti (p=0,002), süresi (p=0,038), dağılımı (p=0,027), kısıtlama (p=0,013) ve Dermatolojik Yaşam Kalite İndeksi (p=0,015) puanları anlamlı düzeyde daha yüksekti. Genital bölgede kaşıntı tarifleyen bireylerde açlık kan şekeri düzeyi anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,016). Yaygın kaşıntısı olan bireylerde Dermatolojik Yaşam Kalite İndeksi puanı daha düşük saptandı (p=0,002). Üst ve alt ekstremite, el, ayak, ön gövde, kalça ve genital bölgede kaşıntı görülen bireylerde Dermatolojik Yaşam Kalite İndeksi puanları anlamlı olarak daha düşüktü (hepsi p<0,050). Ayrıca, ailede diyabet öyküsü bulunan bireylerde hem kaşıntı şiddeti (p=0,033) hem de Dermatolojik Yaşam Kalite İndeksi puanı (p<0,001) daha yüksek bulunmuştur. Diyabetik nefropatisi olan bireylerde; 5-D Kaşıntı Ölçeği toplam puanı (p=0,001), kaşıntı seyri (p=0,007), kaşıntı süresi (p=0,009) ve kaşıntı dağılımı (p=0,002) puanları anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı. Diyabetes mellitus ilişkili hipertansiyonu olan bireylerde Dermatolojik Yaşam Kalite İndeksi puanı, olmayan bireylere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksekti (p=0,012). Ayrıca, diyabete bağlı ek organ hasarı bulunan bireylerde kaşıntı şiddeti, organ hasarı olmayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır (p=0,040). Sonuç: Bu çalışma, tip 2 diyabetes mellitus tanılı bireylerde kaşıntının yaygın bir sorun olduğunu ve birçok sosyodemografik, biyokimyasal ve yaşam alışkanlığına bağlı faktörle anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle kadın cinsiyet, düşük eğitim düzeyi, yüksek beden kitle indeksi, inkontinans, dar ve hava geçirgenliği düşük kıyafet kullanımı, yüksek açlık kan şekeri gibi etkenlerin kaşıntı şiddetini artırmakla birlikte yaşam kalitesini olumsuz etkilediği saptanmıştır.

Özet (Çeviri)

Objective: Diabetes mellitus is a chronic disease that can lead to both systemic and dermatological complications. In the literature, pruritus is frequently reported as a skin manifestation in individuals diagnosed with diabetes mellitus; however, the characteristics of this symptom and its effects on quality of life have not yet been clearly elucidated. This study aims to determine the frequency, localization, and severity of pruritus in individuals diagnosed with type 2 diabetes mellitus, to evaluate sociodemographic, biochemical, and lifestyle factors affecting the development of pruritus, and to reveal the impact of pruritus on quality of life. Materials and Methods: Our study was conducted between 12.09.2024-01.08.2025, at Ankara Etimesgut Family Health Center No. 6. The study population consisted of individuals aged 18 years and older who were registered at the center and diagnosed with type 2 diabetes mellitus. A total of 240 individuals who met the inclusion criteria and agreed to participate in the study were included. Data were collected face-to-face using a questionnaire developed by the researcher. The questionnaire included sociodemographic information, pruritus history, diabetes history, and comorbidities; then, the severity of pruritus and its impact on quality of life were evaluated using the Visual Analog Scale (VAS), the 5-D Itch Scale, and the Dermatology Life Quality Index. In addition, participants' body mass index was measured, and biochemical test results performed within the last 6 months were also included in the analysis. Data were analyzed using the IBM-SPSS 27.0 software package, and a p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: Of the 240 participants diagnosed with type 2 diabetes mellitus, 93 (38.8%) were female and 147 (61.2%) were male. Pruritus complaints were present in 131 participants (54.6%), while 109 participants (45.4%) had no complaints. The mean total 5-D Itch Scale score was 9.51±3.24; the Dermatology Life Quality Index score was 39.81±3.41; and the pruritus VAS score was 4.96±2.45. Females had significantly higher VAS scores than males (p=0.009), and the pruritus distribution score was also significantly higher in females than in males (p=0.033). Illiterate individuals had higher pruritus scores compared to university graduates (p=0.032); additionally, individuals with lower education levels had significantly higher restriction scores in daily life activities (p=0.015). Non-working individuals had a longer duration of pruritus compared to working individuals (p=0.044). Individuals in obesity class II had significantly higher pruritus severity compared to those with underweight/normal weight (p=0.042). Individuals without hobbies had higher disability scores (p=0.001). Those taking mineral supplements had significantly higher VAS scores (p=0.040). Individuals using moisturizers had significantly higher pruritus severity (p=0.004), VAS (p=0.014), disability (p=0.046), and Dermatology Life Quality Index (p=0.003) scores. Similarly, individuals wearing pantyhose had significantly higher pruritus severity (p=0.039), VAS (p<0.001), and Dermatology Life Quality Index (p=0.030) scores. Individuals with urinary/fecal incontinence had significantly higher pruritus severity (p=0.002), duration (p=0.038), distribution (p=0.027), restriction (p=0.013), and Dermatology Life Quality Index (p=0.015) scores. Participants describing genital pruritus had significantly higher fasting blood glucose levels (p=0.016). Individuals with generalized pruritus had lower Dermatology Life Quality Index scores (p=0.002). Participants with pruritus in the upper and lower extremities, hands, feet, anterior trunk, buttocks, and genital area had significantly lower Dermatology Life Quality Index scores (all p<0.050). In addition, individuals with a family history of diabetes had both higher pruritus severity (p=0.033) and higher Dermatology Life Quality Index scores (p<0.001). In individuals with diabetic nephropathy, total 5-D Itch Scale scores (p=0.001), pruritus course (p=0.007), pruritus duration (p=0.009), and pruritus distribution (p=0.002) scores were significantly higher. In individuals with diabetes mellitus–related hypertension, the Dermatology Life Quality Index score was significantly higher compared to those without hypertension (p=0.012). Moreover, in individuals with diabetes-related additional organ damage, pruritus severity was significantly higher compared to those without organ damage (p=0.040). Conclusion: This study revealed that pruritus is a common problem in individuals diagnosed with type 2 diabetes mellitus and shows significant associations with various sociodemographic, biochemical, and lifestyle-related factors. Particularly, female gender, low education level, high body mass index, incontinence, use of tight and low-breathability clothing, and high fasting blood glucose were found to increase pruritus severity and negatively impact quality of life.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    691255

    Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Polikliniği'ne başvuran hastalarda deri kanseri sıklığının belirlenmesi ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi

    Determination of skin cancer frequency and evaluation of risk factors in patients applying to Karadeniz Technical University Faculty of Medicine Dermatology outpatient clinic

    ARZU FERHATOSMANOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    DermatolojiKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. LEYLA BAYKAL SELÇUK

  2. Tez No

    890901

    Otoimmün karaciğer hastalığı olan hastaların klinik, laboratuvar ve otoantikor özelliklerinin retrospektif değerlendirilmesi

    Retrospective evaluation of clinical, laboratory and autoantibody characteristics of patients with autoimmune liver disease

    NİMET KÜBRA ATİK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İç HastalıklarıErciyes Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLTEN CAN SEZGİN

  3. Tez No

    102923

    Tip 2 diabetes mellitus hastalarında periferik ve otonomik nöropatinin erken tanınmasında makro-elektromiyografi, lif yoğunluğu ve otonomik testlerin yeri

    Use of macro-electromyography, fibre denstiy and otonomic tests for early diagnosis of peripheric and autonomic neuropathy of type 2 diabetes mellitus

    ERKAN TANER KARAGÖZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıMarmara Üniversitesi

    Nöroloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. TÜLİN TANRIDAĞ

  4. Tez No

    769382

    2010-2020 yılları arasında KTU Tıp Fakültesi hematoloji polikliğine başvuran polisitemia vera tanılı hastaların klinik özellikleri ve tedavi sonuçları

    Clinical characteristics and treatment results of patients diagnosed with polycythemia vera, WHO applied to the hematology polyclinic of Karadeniz Technical University Faculty of Medicine between 2010-2020

    ÖZLEM GÜLER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    HematolojiKaradeniz Teknik Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NERGİZ ERKUT

  5. Tez No

    272999

    Diyabetli hastalarda yüzeyel mantar enfeksiyon etkeni olarak saptanan dermatofit ve mayaların tiplendirilmesi, mayaların antifungal duyarlılıklarının belirlenmesi

    Typology of yeasts and dermatophyte that are identified as the cause of superficial infection in patients with diabetes, determination of antifungal susceptibility of yeasts

    FATİME YILDIZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    MikrobiyolojiFırat Üniversitesi

    Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZÜLAL AŞÇI TORAMAN

Geri Dön