Trends and projections in disease-specific mortality and YPLL by age and gender: A national-level analysis
Yaş ve cinsiyete göre hastalığa özel ölüm oranları ve YPLL eğilimleri ile projeksiyonlar: Ulusal düzeyde analiz
- Tez No: 970405
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULBARİ BENER, PROF. DR. MEHMET KOÇAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Biyoistatistik, Public Health, Biostatistics
- Anahtar Kelimeler: Okullar-halk sağlığı, Sistematik sapma-epidemiyoloji, Schools-public health, Bias-epidemiology
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoistatistik ve Tıp Bilişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezi, Türkiye'de 2010 ile 2022 yılları arasında yaş, cinsiyet ve hastalık türüne göre ölüm oranları ile Kaybedilen Potansiyel Yaşam Yılları'nı (YPLL) analiz etmekte ve en az 5 yıllık bir dönem için ölüm oranı ve YPLL projeksiyonlarını ARIMA(1,0,0) zaman serisi modeliyle sunmaktadır. Veriler, Türkiye İstatistik Kurumu'ndan (TÜİK) yaş, cinsiyet ve hastalık türüne göre yıllık kaba ölüm sayıları olarak talep edilmiş; yaş ve cinsiyete özgü nüfus büyüklükleri ile nüfus projeksiyonları ise TÜİK'in internet sitesinden indirilmiştir. Bulgular, dolaşım ve solunum sistemi hastalıklarının yaşlı bireylerde erken ölümlerin başlıca nedenleri olduğunu ortaya koymaktadır. Cinsiyete dayalı analizler, erkeklerin tüm yaş gruplarında belirgin şekilde daha yüksek ölüm oranlarına ve YPLL değerlerine sahip olduğunu göstermektedir. COVID-19 pandemisi, 2020–2021 yıllarında erken ölümlerde ciddi bir artışa neden olmuş ve bu etkinin projeksiyonlara da yansıdığı görülmektedir. Çalışma, Türkiye'de sağlık politikası planlamasında yaş ve cinsiyet temelli yaklaşımların zorunluluğuna dikkat çekmektedir
Özet (Çeviri)
This master's thesis analyzes the trends in mortality rates and Years of Potential Life Lost (YPLL) in Türkiye between 2010 and 2022 by age, gender, and disease type, also providing death rate and YPLL projections at least for 5 years using ARIMA(1,0,0) time series models. The data were requested from the Turkish Statistical Institute (TÜİK),as age,gender and disease specific crude mortality numbers per year from 2010-2022, and we downloaded age and gender specific population sizes and population projections from TUİK website.The findings reveal that circulatory and respiratory system diseases are major contributors to premature mortality among elderly individuals. Gender-based analyses indicate that males exhibit visibly higher mortality rates and YPLL values across all age groups. The COVID-19 pandemic caused a significant increase in premature deaths in years 2020–2021, and this effect appears to persist in the projections. The study emphasizes the necessity of incorporating age- and gender-specific approaches in health policy planning in Türkiye.
Benzer Tezler
- Türkiye'de üretilen bazı kışlık el örgü ipliklerinin başlıca iplik ve lif özellikleri üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SEMA YÜCEBAŞ
- Devlet Malzeme Ofisi satış maliyeti ve satış hasılatı trend analizi
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA BEREKET
