Algılanan beden okuryazarlığı ölçeğinin Türkçe geçerliğinin hesaplanması
Validation of the Turkish version of the perceived physical literacy instrument
- Tez No: 970632
- Danışmanlar: PROF. DR. HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Beden okuryazarlığı, sağlık okuryazarlığı, egzersiz, ölçek, geçerlik, Physical literacy, health literacy, exercise, scale, validity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Sum ve arkadaşları tarafından geliştirilen ''Perceived Physical Literacy Instrument'' ölçeğinin Türkçe geçerliğinin hesaplanması hedeflenmiştir. Çalışmamızda orijinalinden Türkçe'ye çevrilen Algılanan Beden Okuryazarlığı Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda 3 alt boyut ve 9 maddeden oluşan beşli likert tipi bir ölçek elde edilmiştir. Alt boyutlar; bilgi ve anlayış, fiziksel yeterlilik, kendini ifade etme ve iletişim olarak tanımlanmıştır. Ölçek toplam varyansın %66,28'ini açıklamaktadır. Ölçeğin güvenirlik bulguları; Cronbach alfa değeri = 0,836; McDonald omega katsayısı = 0,894 ve test-tekrar test katsayısı = 0,69 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğimiz Trakya Üniversitesi'ndeki 14 fakülte ve Devlet Konservatuvarı'nda görev yapan, yaş ortalaması 47,70 olan; 160'ı (%49,4) kadın, 164'ü (%50,6) erkeklerden oluşan 324 öğretim üyesine rastgele seçilerek uygulanmıştır. Çalışmamıza katılan öğretim üyelerinin; %34,6'sı Dr. Öğr. Üyesi, %33'ü Doç. Dr. ve %32,4'ü Prof. Dr. unvanına sahip olup üniversitedeki görev süresi 4 yıldan az ile 30 yıl ve üzeri arasında değişmekteydi. Çalışmamızda fiziksel aktiviteleri kısıtlayan sağlık sorunu bildiren bireylerin algılanan beden okuryazarlığı düzeyleri sağlıklı bireylere göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Akademik yaşamda daha uzun süre geçiren gruplardaki bireylerin algılanan beden okuryazarlığı düzeyi diğer gruplardaki bireylere göre daha yüksek bulunmuştur. Katılımcıların algılanan beden okuryazarlığı düzeyi ile yaş, cinsiyet, unvanları, çalıştıkları birimler, çalışma süreleri, vücut kitle indeksi, sigara kullanımları, alkol kullanımları ve kronik hastalıkları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Sonuç olarak çalışmamızdan elde edilen veriler, Türkçe'ye çevrilen Algılanan Beden Okuryazarlığı Ölçeği'nin ülkemizde yüksek eğitim düzeyine sahip yetişkin bireyler için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu ortaya koymaktadır. Ölçeğimizin daha geniş topluluklarda geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılarak yeni çalışmalarla desteklenmesine ve beden okuryazarlığının sağlık üzerindeki etkilerini ele alan daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, it was aimed to calculate the Turkish validity of the ''Perceived Physical Literacy Instrument''developed by Sum et al. In our study, a five-point likert-type scale with 3 sub-dimensions and 9 items was obtained as a result of the validity and reliability analyses of the Perceived Physical Literacy Scale, which was translated into Turkish from the original. The sub-dimensions were defined as knowledge and understanding, physical competence, self-expression and communication. The scale explains 66.28% of the total variance. Reliability findings of the scale; Cronbach's alpha coefficient = 0.836, McDonald omega coefficient = 0.894 and test-retest coefficient = 0.69. Our scale was randomly selected and applied to 324 faculty members working in 14 faculties and the State Conservatory at Trakya University, with an average age of 47.70 years; 160 of them were female and 164 of them were male. Of the faculty members who participated in our study; 34.6% were Dr. Lecturer, 33% were Assoc. Prof. Dr., 33% Assoc. Prof. Dr. and 32.4% Prof. Dr., and their tenure at the university ranged from less than 4 years to 30 years or more. In our study, the perceived body literacy levels of individuals who reported health problem limiting physical activities were found to be significantly lower than healthy individuals. The perceived body literacy level of individuals in the groups who spent longer time in academic life was found to be higher than individuals in other groups. There was no significant relationship between the perceived body literacy level of the participants and their age, gender, titles, units they worked in, duration of work, body mass index, smoking, alcohol use and chronic diseases. In conclusion, the data obtained from our study reveal that the Perceived Physical Literacy Instrument translated into Turkish is a valid and reliable measurement tool for adults with a high level of education in our country. There is a need for new studies to support our scale with validity and reliability analyses in broader communities, as well as more comprehensive research addressing the effects of physical literacy on health.
Benzer Tezler
- Beden eğitimi ve spor dersine yönelik bir model önerisi: Fiziksel okuryazarlık, algılanan güdüsel iklim ve algılanan motor yeterlik
A model proposal for physical education and sports course: Physical literacy, perceived motivational climate and perceived motor competence
ÇAĞLA KARADAĞOĞLU TOPAL
Doktora
Türkçe
2025
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UFUK ALPKAYA
DOÇ. DR. ÖZGÜR MÜLAZIMOĞLU BALLI
- Ergenlerde sağlık okuryazarlığı ölçeğinin geçerlilik ve güvenirliği (ESOÖ)
Validity and reliability study of thehealth literacy measure for adolescents (HELMA)
CEREN AKDENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELEK ARDAHAN
- Beden eğitimi öğretmenlerinin algılanan beden okuryazarlığının beden dili kullanımı ile etkili iletişim öz yeterliğine etkisinin incelenmesi: Gaziantep ili örneği
Investigation of the effect of physical education teachers' perceived physical literacy on body language and effective communication self-efficacy: The case of Gaziantep province
VOLKAN KARAKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimYozgat Bozok ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERKAN BOZDAĞ
- Spor okur-yazarlığı kavramının antrenör, spor yöneticisi ve beden eğitimi öğretmenlerinin bakış açıları ile irdelenmesi 'İstanbul örneği'
Coaching, sports manager, physical education teachers on physical literacy perspective of sports Istanbul example'
ŞERİFE GAMZE ÜLKER
Doktora
Türkçe
2019
Sporİstanbul Gedik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGE DONUK
- Yerel yönetimler rekreasyonu özelinde fiziksel okuryazarlık algısı engelleyicilerinin belirlenmesi
Identifying perceived physical literacy barriers in spesific to public recreation
HÜSEYİN SARIÇAM