Trakya bölgesindeki yabani böğürtlen genotiplerinin ve bazı çeşitlerin ipbs-retrotranspozon markörleri ile genetik karakterizasyonu
Genetic characterization of some varietes and wild blackberry genotypes in the thrace region with ipbs-retrotransposon markers
- Tez No: 970693
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAYAT TOPÇU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Biyoteknoloji, Agriculture, Biotechnology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye, böğürtlenin gen merkezi konumunda olup, yabani formları genetik kaynak açısından büyük önem taşımaktadır. Bu türlerin kültüre alınarak değerlendirilmesi hem genetik çeşitliliğin korunmasına hem de ıslah çalışmalarına katkı sağlamaktadır. Yabani türlerin gen havuzunu genişletme ve yeni çeşitlerin geliştirilmesinde kullanımı, üstün genotiplerin belirlenmesi genetik karakterizasyon çalışmalarını önemli kılmaktadır. Son yıllarda iPBS gibi retrotranspozon temelli moleküler markörler, zaman tasarrufu ve yüksek etkinlik avantajlarıyla genetik karakterizasyon çalışmalarında öne çıkmakta ve ıslah sürecine katkı sağlamaktadır. Bu tez çalışması Trakya Bölgesi'nden toplanan 128 yabani böğürtlen genotipi ile 13 kültür çeşidin genetik çeşitliliğini iPBS marker sistemi kullanarak belirlemek ve bu genetik kaynakların ıslah potansiyelini ortaya koymaktır. Bu çalışmada, iPBS marker sistemi böğürtlen türlerinde ilk kez kullanılmıştır ve Trakya Bölgesi genelinde böğürtlen genetik kaynaklarına yönelik ilk kapsamlı moleküler karakterizasyon çalışması olma niteliğini taşımaktadır. Bu yönüyle çalışma, hem yöntem hem de bölgesel kapsam açısından alana özgün katkılar sunmayı hedeflemektedir Çalışmada kullanılan 19 iPBS markörü ile toplam 333 bant elde edilmiş, bantların %98,42'si polimorfik bulunmuştur. Genetik parametreler genel olarak düşük düzeyde çeşitliliğe işaret etmiş (He: 0.18, PIC: 0.17), ancak bazı popülasyonlar (örneğin Şarköy ve Silivri) diğer popülasyonlara göre yüksek çeşitlilik göstermiştir. AMOVA sonuçları varyasyonun %21'inin popülasyonlar arasında, %79'unun ise popülasyon içinde gerçekleştiğini göstermiştir. STRUCTURE analizinde örnekler iki ana gruba ayrılmış, dendrogram ve PCoA analizleri bu yapıyı desteklemiştir. Elde edilen veriler, Trakya'daki böğürtlen popülasyonlarının önemli bir genetik kaynak oluşturduğunu ve ıslah çalışmaları için değerli genotipler barındırdığını ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
Turkey is the genetic center of the blackberry, and its wild varieties are highly valued for their genetic resources. Cultivating and evaluating these species contributes to both the preservation of genetic diversity and breeding efforts. Genetic characterization studies are important because they expand the gene pool of wild species, are used to develop new varieties, and determine superior genotypes. In recent years, retrotransposon-based molecular markers, such as iPBS, have become popular in genetic characterization studies due to their time-saving and high-efficiency advantages. These markers contribute to the breeding process. This thesis investigates the genetic diversity of 128 wild blackberry genotypes and 13 cultivated cultivars from the Thrace Region utilizing the iPBS marker system, with the objective of illuminating the breeding potential of these genetic resources. This research is the first application of the iPBS marker system in blackberry species. It is also the first comprehensive molecular characterization study of blackberry genetic resources in the Thrace region. In this respect, the study aims to make original contributions to the field in terms of both method and regional scope. A total of 333 bands were obtained using the 19 iPBS markers, 98.42% of which were found to be polymorphic. Genetic parameters often demonstrated low diversity levels (e.g.: 0.18, PIC: 0.17), while certain populations (e.g., Şarköy and Silivri) had greater diversity compared to others. AMOVA results indicated that 21% of the variation was attributed to differences across populations, whereas 79% was attributed to variation within populations. The STRUCTURE analysis divided the samples into two main groups, a finding that was supported by dendrogram and PCoA analyses. The obtained data revealed that the blackberry populations in Thrace constitute an important genetic resource containing valuable genotypes for breeding studies.
Benzer Tezler
- Trakya bölgesinde buğday, arpa, mısır ve çeltik tarımında herbisit kullanımının sürdürülebilir tarım açısından değerlendirilmesi
Evaluation of herbicide using on wheat, barley, maize and rice farming in the Thrace region for sustainable agriculture
MEHMET BARIŞ AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
EkonomiTrakya ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ÖMER AZABAĞAOĞLU
- Ayçiçeği (Helianthus spp) yabani tür ve melezlerinin orobanşa dayanıklılık açısından genetik karakterizasyonu
The genetic characterization of wild sunflower species (Helianthus spp) and interspecific hybrids based on broomrape resistance
HAVVA AKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyomühendislikTrakya ÜniversitesiGenetik ve Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YALÇIN KAYA
- Trakya Bölgesindeki Prunus spinosa genotiplerinin ISSR ve iPBS-retrotranspozon markörleri ile genetik karakterizasyonu ve S-lokus genotiplemesi
S-locus genotyping and genetic characterization with ISSR and IPBS-retrotransposon markers of prunus spinosa genotypes in the thrace region
ÖDÜL EFSANE AYÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ZiraatTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiTarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYAT TOPÇU
- Kuzey-Batı Türkiye'de yetişen yabani rosa türleri üzerinde farmasötik botanik bir araştırma
A Pharmaceutic botanical study on the wild rosa species in NW Turkey
ŞÜKRAN KÜLTÜR (ŞİRANECİ)
Doktora
Türkçe
1998
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NERİMAN ÖZHATAY
- Trakya bölgesi çeltik üretim alanlarında arpa sarı cücelik virüs hastalıkları (Barley yellow dwarf virus BYDVs)'nın saptanması
Determination of Barley yellow dwarf virus (BYDVs)'es in rice paddies in the Trakya region of Turkey
ÖNDER AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatNamık Kemal ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAVVA İLBAĞI