Scholarships as development assistance: An empirical analysis of the outcomes of the Turkish government funded scholarship programs
Kalkinma yardımı olarak burslar: Türkiye'nin kamu kaynaklı burs programlarının sonuçlarının ampirik bir analizi
- Tez No: 970889
- Danışmanlar: PROF. DR. SELVER BULDANLIOĞLU ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Kalkınma yardımları, Türk dış politikası, Development assistances, Turkish foreign policy
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi
- Enstitü: Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, Türkiye'nin hükümet destekli uluslararası burs programlarının, eğitim odaklı dış yardım çerçevesinde, kalkınma hedeflerine ulaşmadaki etkililiğini incelemektedir. Bu programlar genellikle yumuşak güç ve kamu diplomasisi bağlamında değerlendirilmiş olsa da, eğitime erişim, beşeri sermaye gelişimi ve toplumsal dönüşüm gibi kalkınma boyutları büyük ölçüde göz ardı edilmiştir ve ampirik olarak test edilmemiştir. Araştırmanın temel sorusu, Türkiye'nin uluslararası burs programlarının açık ve zımni kalkınma hedeflerine ulaşmada ne derece etkili olduğudur. İki alt soru politika yapıcıların bu programlarla ilişkilendirdikleri kalkınma hedeflerini ve mezunların kendi ülkelerindeki kalkınma süreçlerine katkılarını incelemektedir. Nitel ve değerlendirme odaklı bir yaklaşım benimsenen çalışmada, 37 politika belgesi ve beş uzman mülakatı üzerinden bir Değişim Teorisi (ToC) oluşturulmuştur. Bu çerçeve, Orta Asya, Balkanlar ve Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgelerini temsilen; sırasıyla Kırgızistan, Kuzey Makedonya ve Mısır'da gerçekleştirilen 44 derinlemesine mezun mülakatlarıyla test edilmiştir. Veriler MAXQDA yazılımı kullanılarak tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiş, tepkiden öğrenmeye, davranıştan kurumsal ve dışsal sonuçlara kadar beş boyutlu genişletilmiş Kirkpatrick modeli uygulanmıştır. Bulgular, mezunların eğitim, yönetişim ve girişimcilik gibi alanlarda anlamlı katkılar sunduğunu, ancak ev sahibi ülkelerdeki yapısal sınırlılıklar, yetersiz akademik hazırlık ve mezuniyet sonrası destek eksikliğinin uzun vadeli etkileri sınırladığını göstermektedir. Tez, Türkiye'nin burs programlarının kalkınmaya yönelik rolünü güçlendirmeyi amaçlayan, beşi program tasarımına (örn. geri dönüş teşvikleri, akademik kalite) ve dördü kurumsal reforma (örn. koordinasyon, mezun katılımcılığı) odaklanan dokuz politika önerisiyle sonuçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation investigates the developmental effectiveness of Türkiye's government-funded international scholarship programs within the framework of education-oriented foreign aid. While Türkiye's programs have been widely discussed in terms of soft power and public diplomacy, their developmental dimensions—such as access to education, human capital formation, and contributions to social change—remain underexplored and empirically untested. The main research question asks: How effective are Türkiye's international scholarship programs in achieving their stated and implicit developmental objectives? Two sub-questions explore the developmental goals policymakers associate with these programs and the extent of alums contributions to their home countries' development. Using a qualitative and evaluative approach, the study analyzes 37 policy documents and five elite interviews to build a Theory of Change (ToC). This ToC is tested through 44 in-depth alums interviews conducted in Kyrgyzstan, North Macedonia, and Egypt, representing Central Asia, the Balkans, and the MENA region. The data are thematically analyzed using MAXQDA software, applying an extended Kirkpatrick model that assesses reaction, learning, behavior, organizational impact, and external outcomes. Findings reveal partial effectiveness: alums contribute meaningfully in sectors such as education, governance, and entrepreneurship. However, home-country constraints, insufficient academic preparation, and lack of post-graduation support limit long-term impact. The dissertation concludes with nine policy recommendations, five focusing on program design (e.g., return incentives, academic quality) and four on institutional reform (e.g., coordination, alums engagement), aiming to strengthen the developmental role of Türkiye's scholarship programs.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Kadınların toplumsal ve siyasal katılımlarının göstergesi olarak Antalya"da kadın dernekleri ve üye yapılarının sosyo-ekonomik analizi
As an indication of social and political participation of woman: woman associations in Antalya and socio-economic analysis of their member structures.
GÖZDE YUVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Kamu YönetimiAkdeniz ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MERAL ÖZTOPRAK SAĞIR
- Türkiye's soft power practice in Somalia: A case study
Türkiye'nin Somali'deki yumuşak güç uygulaması: Bir örnek çalışma
ASİA OMAR ABDI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Uluslararası İlişkilerKocaeli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL GÖKALP KUTLU
- Sosyal devlet bağlamında yüksek öğrenim kredi ve burs imkanlarının eğitimde fırsat eşitliğini sağlamadaki rolü: Bursa ili araştırması
The role of higher education loan and scholarship practices in providing equal opportunities in education in the context of social state: Bursa province research
AYŞENUR ÇERİBAŞ