Yozgat ili buğday ekim alanlarında süne, Eurygaster Spp. (Hemıptera: Scutellerıdae)'nin farklı buğday çeşitleri üzerindeki populasyon yoğunluğu, zararı ve yumurta parazitlenme oranlarının belirlenmesi
Determination of population density, damage, and egg parasitism rates of sunn pest, Eurygaster Spp. (Hemıptera: Scutellerıdae) on different wheat varieties in wheat cultivation areas of yozgat province
- Tez No: 970948
- Danışmanlar: PROF. DR. NİHAT DEMİREL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2021–2024 yılları arasında Yozgat ili buğday ekim alanlarında, süne Eurygaster spp. (Hemiptera: Scutelleridae)'nin farklı buğday çeşitleri üzerindeki populasyon yoğunluğu, zararı ve yumurta parazitlenme oranlarını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. İlkbahar kışlak surveyleri, kışlamış canlı süne oranının 2021'de %0,60 iken 2023'te %1,30'a yükseldiğini ve 2024'te %1,19 ile yüksek seviyesini koruduğunu göstermiştir. Ölü süne oranı ise aynı dönemde 0,23'ten 0,14'e düşerek, özellikle son iki yılda ölüm oranlarının azalması sonucu kışlamadan çıkan canlı bireylerin tarımsal risk potansiyelini artırmıştır. Süne kıymetlendirme nimf ve ergin surveyleri, 100 atrap yöntemiyle ölçülen değerlerin düşük kalırken, 40 çerçeve yöntemiyle elde edilen verilerin daha güvenilir ve istikrarlı olduğunu ortaya koymuştur. Yumurta parazitlenme oranları incelendiğinde, 2021'de %33,1 olan oran 2023'te %20,9'a gerilemiş, bu durum parazitlenmenin mutlak sayı olarak artabilmesine rağmen toplam yumurtalar içindeki oranının düşmekte olduğunu göstermiştir. Kurtboğazı ve akbaşak zarar oranları artış göstermiş, özellikle akbaşak zararı kurtboğazı zararına göre daha yaygın bulunmuştur. Emgi zarar oranları orta seviyede dalgalanmalar sergilemiş ve üç yıllık ortalama %0,67 olarak hesaplanmıştır. Sonbahar kışlak surveyleri ise kışlamış süne populasyonunun hem canlı hem de ölü birey açısından nispeten stabil seyrettiğini ortaya koymuştur. Genel olarak, süne popülasyonu son yıllarda yüksek tarımsal risk taşımakta olup, atrap yöntemi düşük değerler verirken çerçeve yöntemi daha güvenilir sonuçlar sağlamaktadır. Parazitlenme oranlarının azalması biyolojik mücadele etkinliğinin düşebileceğine işaret etmektedir. Bu nedenle, süne popülasyonunun düzenli izlenmesi, çerçeve yöntemi ile yapılan gözlemlerin esas alınması, erken uyarı sistemlerinin etkin kullanımı ve entegre zararlı yönetimi uygulamalarının sürdürülmesi, tarımsal üretimde olası zararların minimize edilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was carried out between 2021 and 2024 in the wheat-growing areas of Yozgat province to assess the population density, damage, and egg parasitism rates of the Sunn pest, Eurygaster spp. (Hemiptera: Scutelleridae) across different wheat varieties. Spring overwintering surveys indicated that the percentage of live overwintered sunn pests increased from 0.60% in 2021 to 1.30% in 2023 and remained high at 1.19% in 2024, while mortality decreased from 0.23% to 0.14%, highlighting an increased risk from surviving individuals. Assessment of Sunn pest and surveys of nymphs and adults showed that values obtained using the 100-sweep-net method were low, whereas the 40-frame method provided more reliable and consistent population estimates. Egg parasitism rates declined from 33.1% in 2021 to 20.9% in 2023, indicating that although the absolute number of parasitized eggs may rise, their proportion relative to total eggs is decreasing, potentially reducing the effectiveness of biological control. Observations of stem and white awn damage revealed increases over the period, with white awn damage more prevalent than the stem damage. Grain sucking damage fluctuated at moderate levels, with a three-year average of 0.67%. Autumn overwintering surveys indicated that the pest population remained relatively stable in terms of both alive and dead individuals. Overall, the sunn pest population has posed a high agricultural risk in recent years. While the sweep-net method tends to underestimate population density, the frame method provides more accurate and reliable results. The decline in parasitism suggests a potential reduction in the effectiveness of natural control agents. Consequently, regular monitoring of sunn pest populations, prioritizing frame-based observations, the effective use of early warning systems, and the implementation of integrated pest management strategies are crucial for minimizing crop damage and maintaining sustainable agricultural production.
Benzer Tezler
- Yozgat İli Yerköy İlçesinde yetiştirilen yem bitkilerinin işletmede kullanımı ve pazara arz durumu üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
NİL YÜCESOY
- Yozgat ilinde ekin saparısı [Cephus pygmeus L. (Hymenoptera: Cephidae)]'nın yaygınlığı, yoğunluğu ve bazı buğday çeşitlerindeki zararının belirlenmesi
Determination of distribution and population density of [Cephus pygmeus L. (Hymenoptera: Cephidae)] in the province of Yozgat, and its damage on some wheat crop varieties
HASAN UTKU İNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatErciyes ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN CANHİLAL
DOÇ. DR. ÇETİN MUTLU
- Buğday üreten çiftçilerin bilgi iletişim teknolojileri kullanımının belirlenmesi: Sarıkaya ilçesi örneği
Determination of wheat producing farmers' use of information and communication technologies: The case of Sarikaya district
HİLAL ESRA KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatYozgat Bozok ÜniversitesiTarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR KARAKAŞ
- Bornova koşullarında yetiştirilen yerel makarnalık buğdaylarda agronomik ve morfolojik özelliklerin belirlenmesi
Determination of argonomic and morphological characteristics of durum wheat landraces in Bornova conditions
RIZA IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatEge ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFİYE REFİKA AKÇALI GIACHINO
- Alaca (Çorum) ilçe merkezi'nin beşeri ve iktisadi coğrafyası
Human and economic geography of Alaca (Çorum) district center
MUAZZEZ GÖRÜNÜCÜ KAYALI