Türk romanında kadın karakterin arzu dönüşümü: Kadın yazarlar (1860-1980)
The transformation of desire in female characters in Turkish novels: Female writers (1860-1980)
- Tez No: 970996
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DİDEM ARDALI BÜYÜKARMAN, PROF. DR. EMİNE TEVFİKA İKİZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Arzu, Freud, Lucian, Kadın figürü, Kadınlar, Kişisel arzu, Kristeva, Julia, Lacan, Jacques, Üçgen arzu, Desire, Freud, Lucian, Women figure, Women, Personel desire, Kristeva, Julia, Lacan, Jacques, Triangular desire
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk romanında kadın yazarların romanlarındaki kadın karakterlerin arzusunun görünür kılınması amaçlanmaktadır. Türk romanında kadın karakterlerin toplumda birey ve özne olma serüveninde gelişen arzu biçimlerinin değişim ve dönüşümlerinin ortaya koyması hedeflenmektedir. Psikanalitik yöntemle Sigmund Freud'un haz ilkesi ile haz ilkesinin ötesinde, Jacques Lacan'ın imgesel-simgesel-gerçek ile Julia Kristeva'nın semiyotik kavramları çerçevesinde arzu çözümlemesi yapılmıştır. Türk romanında yapılan tarama sonucunda 1860-1980 yılları arasında eser vermiş kadın yazarların altmış romanı, arzu kavramları çerçevesinde analitik çözümlemeye tabi tutulmuştur. Arzu kavramı felsefe ve psikoloji temelinde araştırılmış ve arzunun“istek”kelimesiyle tanımlanıp sınırlandırılamayacağı kanısına varılmıştır. Arzu felsefe filozoflarınca negatif ve pozitif kategorilerde tanımlamıştır. Psikanalizde kuramını Spinoza'nın arzu felsefesi üzerine inşa eden Freud ise benlik ve haz ilkesi temelinde geliştirdiği bütün kavramlarıyla arzunun farklı görünümlerini ortaya koyar. Onun takipçisi olan Lacan ve Kristeva da özne temelinde arzuyu yeniden yorumlar. Freud-Lacan-Kristeva üçlüsü, arzuyu benzer ve farklı noktalarda değerlendirse de temel kavramlarda birleşir. Bu üç analistin arzu kavramları çerçevesinde 1860-1980 yılları arasında yer alan altmış romandaki kadın karakterler farklı arzu biçimleri olan altı başlık altında incelenmiştir. İlk başlıkta kadının benlik ve birey oluşumundaki sosyal hayattaki arzu biçimleri, ikinci başlıkta benlik oluşturma ekseninde cinsel arzular, üçüncü başlık arzunun yıkıcı biçimleri, kadının duygu dünyası ekseninde güzellik ve aşk arzularının biçimlerine ve son olarak kadının yazar olma arzusuna bakılmıştır. Romanlardaki kadın karakterin arzu dönüşümünü takip etmek için her başlık dört dönem (1860-1908, 1908-1923,1923-1950, 1950-1980) olarak incelenmiştir. Bu araştırmanın sonucunda kadın karakterler farklı altı başlık altında dört dönemde incelenmiş ve hem dönem içinde hem dönemlerdeki değişimlerde farklı arzu biçimleri ekseninde değişim ve dönüşüm göstermiştir.
Özet (Çeviri)
In Turkish novels, the aim is to make visible the desires of female characters in the novels of female writers. It is aimed to reveal the changes and transformations in the desire forms of female characters in Turkish novels that develop in their adventure of becoming individuals and subjects in society. With the psychoanalytic method, desire was analyzed within the framework of Sigmund Freud's pleasure principle and beyond the pleasure principle, Jacques Lacan's imaginary-symbolic-real and Julia Kristeva's semiotic concepts. As a result of the scanning of Turkish novels by female writers who wrote between 1860 and 1980 were subjected to analytical analysis within the framework of the concepts of desire. The concept of desire has been researched on the basis of philosophy and psychology, and it has been concluded that desire cannot be defined and limited by the word“want”. Desire has been defined by philosophers in negative and positive categories. Freud, who built his theory in psychoanalysis on Spinoza's philosophy of desire, reveals the different aspects of desire with all the concepts he developed on the basis of the subject. Although the Freud-Lacan-Kristeva trio evaluates desire from similar and different points, they are united in basic concepts. Within the framework of the desire concepts of these three analysts, female characters in sixty novels published between 1860 and 1980 were examined under six headings, which are different forms of desire. The first heading examines the forms of desire in women's social life in the formation of self and individuality, the second heading examines sexual desire in the axis of self-formation, the third heading examines the destructive forms of desire, the forms of desire for beauty and love in the axis of women's emotional world, and finally the woman's desire to become a writer. In order to follow the transformation of desire of the female character in the novels, each title was examined in four periods (1860-1908, 1908-1923, 1923-1950, 1950-1980). As a result of this research, female characters were examined under six different headings in four periods and showed change and transformation both within the period and in the changes in the periods on the axis of different desire forms.
Benzer Tezler
- 1860-1950 arası Türk romanında 'ölümcül kadın (femme fatale)' imgesi
The 'lethal woman (femme fatale)' image in Turkish literature between 1860-1950
YELİZ KELLECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR ODACI
- Orhan Pamuk'un kurguya dayalı metinlerinde meslekler
Professions in fictional texts by Orhan Pamuk
SİBEL YANARAY BABA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Kültür ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAKUP ÇELİK
- Peyami Safa'nın Yalnızız romanında ruh ve beden sorunsalı
Body-soul problem in Peyami Safa's novel: Yalnızız
KEREM GÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. SÜHA OĞUZERTEM
- Orhan Pamuk'un Cevdet Bey ve Oğulları romanında anlam arayışı (Psikolojik bağlamda içerik çözümlemesi)
Başlık çevirisi yok
YUSUF SOLMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDAT SEVER
- Türk ve Kore romanında kadın
Woman in Turkish and Korean novel
EUNKYUNG OH
Doktora
Türkçe
1999
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGE ERCİLASUN