Yabancı dil eğitimi ders kitaplarında temsil edilen toplumsal cinsiyet rolleri üzerine bir analiz
An analysis on gender roles represented in foreign language educational textbooks
- Tez No: 971031
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RAMAZAN ŞİMŞEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Yeni İstanbul, Face2Face ve يديك بين العربية Al-Arabiyyah Bayna Yadayk B2-C1 ders kitapları incelenmiştir. Bu kitaplar, metinlerde, görsellerde ve öğrenme çıktılarında toplumsal cinsiyet temsillerinin nasıl yer aldığına dair bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Analiz, toplumsal cinsiyetin belirli roller, meslekler ve mekânlar bağlamında nasıl temsil edildiğine odaklanarak gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, söz konusu ders kitaplarının toplumsal cinsiyet rollerine dair geleneksel normları nasıl pekiştirdiği ve bu temsillerin eğitim materyalleri aracılığıyla toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini nasıl yeniden üretebileceği incelenmiştir. Araştırmanın veri analizi“İçerik Analizi”yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, ders kitaplarında yer alan kadın ve erkek karakterlerinin sıklığı, mekânlar ve hangi mesleklerde yer aldığı ve temsil edilen isimler incelenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular incelendiğinde ders kitaplarının toplumsal cinsiyet algısını büyük ölçüde geleneksel kalıplarla pekiştirdiğini ortaya koyduğu görülmektedir. Ders kitaplarında kadınların geleneksel rollerde sınırlandırıldığını ve erkeklerin kamusal alanlarda daha çok temsil edildiğini göstermektedir. Görsellerde, erkekler daha fazla temsil edilmekte ve genellikle lider veya karar verici konumunda gösterilmektedir. Kadın karakterler ise daha çok aile içinde, bakım ve hizmet temelli görevlerde resmedilmektedir. Sonuç olarak, Yeni İstanbul, Face2Face ve يديك بين العربية Al-Arabiyyah Bayna Yadayk ders kitaplarında toplumsal cinsiyet rollerinin erkekler lehine, kadınlar aleyhine şekillendirildiği belirlenmiştir. Bu durum, ders kitaplarının toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini pekiştirebileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The coursebooks Yeni İstanbul, Face2Face, and يديك بين العربية Al-Arabiyyah Bayna Yadayk were analyzed in this study. These textbooks, which are designed for B2-C1 proficiency levels, were examined in terms of how gender is represented in the texts, visuals, and learning outcomes. The analysis focused on specific categories, exploring the roles, professions, and settings in which gender is depicted. Through this analysis, the study seeks to uncover how these textbooks may contribute to the reinforcement of traditional gender roles. The data analysis in this study was conducted using the“Content Analysis”method. The research examined the frequency of female and male characters in the textbooks, the spaces they inhabit, the professions they are associated with, and the names they represent. The findings of the study indicate that the analyzed textbooks predominantly reinforce gender perceptions through traditional stereotypes. Women are largely confined to conventional roles, whereas men are more prominently represented in public and professional fields. In visuals, men appear more frequently and are typically depicted in leadership or decision-making positions. In contrast, female characters are primarily portrayed in domestic settings, engaging in caregiving and service-oriented roles. Consequently, the analysis of Yeni İstanbul, Face2Face, and يديك بين العربية AlArabiyyah Bayna Yadayk suggests that gender roles are constructed in a way that privileges men while disadvantaging women. These findings suggest that such textbooks may contribute to the perpetuation of gender inequalities.
Benzer Tezler
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında toplumsal cinsiyet yansımaları
Gender reflections in Turkish as a foreign language textbooks
ZEYNEP ORHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞABAN ÇOBANOĞLU
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında, toplumsal cinsiyetin kültür aktarımı bağlamında incelenmesi
Examining gender in the context of cultural transmission in Turkish as a foreign language teaching textbooks
DİLARA ÜNLÜ ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBaşkent ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BAY GÜLVEREN
- Ortaokul İngilizce ders kitaplarının toplumsal cinsiyet açısından incelenmesi
An analysis of secondary school English textbooks in terms of gender
SİBEL AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜL TUNCEL
- Yabancılara Türkçe öğretiminde kültür aktarımının başka bir boyutu: Ders kitaplarının cinsiyet tercihi açısından incelenmesi
Another dimension of culture transfer in Turkish teaching to foreigners: Examination of textbooks in terms of gender preference
ZEHRA GÜLLE
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN YEŞİLYURT
- Çokkültürlülük bağlamında ortaöğretim İngilizce ders kitaplarının incelenmesi
Investigation of the English coursebooks in secondary education within the context of multiculturalism
DERYA ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAY DAĞYAR