Türk halk oyunlarında enerji tüketimi
Energy consumption in Turkish folk dances
- Tez No: 971036
- Danışmanlar: PROF. DR. ALPARSLAN ÜNVEREN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bale ve Dans, Spor, Ballet and Dance, Sports
- Anahtar Kelimeler: Halk oyunları, Folk dances
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türk halk oyunlarının icrası sırasında ortaya çıkan enerji tüketimi, solunumsal yanıtlar, kardiyorespiratuvar tepkiler gibi fizyolojik parametreleri doğrudan ölçüm yoluyla inceleyerek değerlendirmektir. Bu kapsamda, farklı karakteristik özelliklere ve tempo yapılarına sahip üç temel Türk halk oyunu türü olan Zeybek, Halay ve Horon'un, ilgili fizyolojik göstergeler üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak analiz edilerek, bu geleneksel kültürel formların fiziksel aktivite düzeyleri bağlamındaki potansiyelleri ortaya konulmak istenmiştir. Çalışmaya, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Türk Halk Oyunları Bölümü'nde öğrenim gören, yaş ortalaması 21.70 ± 3.02 yıl olan 10 deneyimli erkek dansçı gönüllü olarak katılmıştır. Her katılımcı, üç farklı halk oyunu türüne ait toplam dokuz alt oyunu icra etmiş, oyunlar sırasında MET, VO₂, VO₂/kg, RER, VE, KAS, BF, gibi fizyolojik veriler Cortex METAMAX® 3B mobil gaz analizörü aracılığıyla ölçülmüştür. Veriler, oyun türleri ve alt türleri arasında karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, farklı karakter ve hızlardaki halk oyunu türlerinin enerji tüketimi ve fizyolojik yanıtlar üzerinde anlamlı düzeyde farklılık yarattığı tespit edilmiştir (p<0.05). Özellikle Horon oyunları, VO₂, VO₂/kg, MET, VE ve BPM gibi değişkenlerde diğer türlere kıyasla daha yüksek fizyolojik yük oluşturmuştur. Alt türler açısından değerlendirildiğinde, Horon-Sallama ve Zeybek-Serenler oyunları, en yüksek oksijen tüketimi ve enerji harcaması değerlerine ulaşmıştır. Halay türünde ise oyun alt türlerine bağlı olarak farklılık gözlenmiş, özellikle yüksek tempolu yapısıyla öne çıkan Çaçan ve Çepik oyunlarında anlamlı fizyolojik yüklenmeler belirlenmiştir. Tempo (BPM) ile enerji tüketimi (MET ve VO₂) arasında güçlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca, parametrik varsayımları karşılamayan değişkenlerin ilişkili örneklem t-testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi ile analiz edilmesi sonucunda da benzer bulgular elde edilmiştir. Etki büyüklüğü hesaplamaları, bazı karşılaştırmalarda büyük düzeyde farklara işaret ederek bulguların hem istatistiksel hem de pratik olarak anlamlı olduğunu göstermiştir (d > 0.8 veya r > 0.5). Elde edilen bulgular, Türk halk oyunlarının fizyolojik etkilerinin oyun türlerine göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Çalışmaya dahil edilen oyunlardan elde edilen veriler doğrultusunda Türk halk oyunlarında enerji tüketiminin 4.75 MET ile 9.05 MET aralığında değiştiği belirlenmiş olup söz konusu oyunların bilimsel temellere dayalı, kültürel zeminli ve uygulanabilir birer fiziksel aktivite alternatifi niteliği taşıdığını göstermektedir. Bu bağlamda Türk halk oyunlarının enerji tüketiminde düşük şiddetli oyunların 5.52±1.21 MET, orta şiddetli oyunların 5.96±1.19 MET ve yüksek şiddetli oyunların ise 8.27±1.79 MET değerlerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlarla halk oyunlarının fiziksel aktivite şiddetine göre sistematik biçimde sınıflandırılabileceğini ve bireylerin fiziksel uygunluk düzeyine göre seçilerek egzersiz programlarına entegre edilebileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to evaluate physiological parameters such as energy consumption, respiratory responses, cardiorespiratory responses during the performance of Turkish folk dances by direct measurement. In this context, it was aimed to reveal the potential of these traditional cultural forms in terms of physical activity levels by comparatively analysing the effects of three basic Turkish folk dance genres, Zeybek, Halay and Horon, which have different characteristics and tempo structures, on the relevant physiological indicators. Ten experienced male dancers with a mean age of 21.70 ± 3.02 years, studying at Burdur Mehmet Akif Ersoy University, Department of Turkish Folk Dances, participated in the study voluntarily. Each participant performed a total of nine sub-dances belonging to three different folk dance genres, and physiological data such as MET, VO₂, VO₂/kg, RER, VE, muscle, BF, were measured during the dances by Cortex METAMAX® 3B mobile gas analyser. The data were analysed comparatively between game types and subtypes, and the significance level was accepted as p<0.05. As a result of statistical analyses, it was determined that folk dance genres with different characters and speeds created a significant difference on energy consumption and physiological responses (p<0.05). Especially Horon dances created a higher physiological load in variables such as VO₂, VO₂/kg, MET, VE and BPM compared to other genres. When evaluated in terms of sub-genres, Horon-Sallama and Zeybek-Serenler games reached the highest oxygen consumption and energy expenditure values. In the Halay genre, differences were observed depending on the sub-genres, and significant physiological loads were determined especially in Çaçan and Çepik dances, which stand out with their high tempo structure. A strong relationship was found between tempo (BPM) and energy expenditure (MET and VO₂). In addition, similar findings were obtained when the variables that did not meet the parametric assumptions were analysed with the paired sample t-test and Wilcoxon signed-rank test. Effect size calculations indicated that the findings were both statistically and practically significant, indicating large differences in some comparisons (d > 0.8 or r > 0.5). The findings revealed that the physiological effects of Turkish folk dances differed significantly according to the game types. In line with the data obtained from the dances included in the study, it was determined that the energy consumption of Turkish folk dances varied between 4.75 MET and 9.05 MET, indicating that these dances have the characteristics of a physical activity alternative based on scientific foundations, cultural grounds and applicable. In this context, in the energy consumption of Turkish folk dances, it was determined that low tempo dances were 5.52±1.21 MET, medium tempo dances were 5.96±1.19 MET and high tempo dances were 8.27±1.79 MET. These results show that folk dances can be systematically classified according to the intensity of physical activity and can be selected according to the physical fitness level of individuals and integrated into exercise programmes.
Benzer Tezler
- Türk halk oyunlarının fiziksel aktivite düzeyinin belirlenmesi
Determinatıon of the physical activity level of Turkish folk dances
ALPARSLAN ÜNVEREN
- Türk halk oyunlarında biyomotorsal özelliklerin gelişimi
Development of biyomotoring abilities on Turkish folk dancers
AYKUT MİS
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Halk Bilimi (Folklor)Ege ÜniversitesiTürk Halk Oyunları Ana Bilim Dalı
DR. CENGİZ AYDIN
- Titanyum köpük malzemelerin üretilmesi ve termal özellikleri ile korozyon davranışının incelenmesi
Production of titanium foam materials and investigation of their thermal properties and corrosion behavior
BETÜL DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Metalurji MühendisliğiSakarya ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN AYDAY