Bir islam coğrafyacısı olarak İbn Hurdazbih, el-Mesalik ve'l-Memalik eserine göre Mısır bölgesi ve haritalandırılması
Ibn Hurdazbih as an Islamic geographer, the Egyptian region and its mapping according to his work al-Masaliq wa'l-Mamaliq
- Tez No: 971174
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET TURAN YÜKSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Din, History, Religion
- Anahtar Kelimeler: Mısır, İbn Hurdazbeh, İslam tarihi, Egypt, İbn Hurdazbeh, Islamic history
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmamız, Abbâsîler döneminde yaşamış erken dönem İslâm coğrafyacısı İbn Hurdâzbih'in (ö. 300/912-13) el-Mesâlik ve'l-Memâlik adlı eserinde Mısır'a dair verdiği coğrafî bilgilerin metin temelli analizini ve dijital haritalandırmasını konu edinmektedir. Araştırmamızda, eserde geçen şehir isimleri, yol güzergâhları, mesafeler sistematik biçimde tespit edilerek hem klasik metin çözümlemesi hem de Coğrafî Bilgi Sistemleri (CBS) destekli görselleştirme yöntemleriyle incelenmiştir. Öncelikle metin analizi kapsamında, İbn Hurdâzbih'in Mısır bölgesine dair aktardığı veriler anlam bütünlüğü korunarak tasnif edilmiş, şehirlerin coğrafî konumları ve güzergâh üzerindeki işlevleri değerlendirilmiştir. Ardından bu bilgiler CBS aracılığıyla haritalandırılmıştır. Eserde geçen klasik ölçü birimleri, modern metrik sistemle karşılaştırılarak mesafelerin daha açık bir şekilde yorumlanması sağlanmıştır. Bu yönüyle çalışmamız, klasik kaynakların dijital yöntemlerle yeniden değerlendirilmesine katkı sunan çok disiplinli bir tarihî coğrafya araştırmasıdır.
Özet (Çeviri)
Our study focuses on the textual analysis and digital mapping of the geographical information about Egypt found in al-Masālik wa'l-Mamālik, a work by the early Islamic geographer Ibn Khurradādhbih (d. 300/912-13), who lived during the Abbasid period. In our research, city names, route descriptions, and distances mentioned in the text have been systematically identified and examined through both classical textual analysis and Geographic Information Systems (GIS)-based visualization methods. Initially, within the scope of textual analysis, the data provided by Ibn Khurradādhbih regarding the Egyptian region were classified with contextual integrity, and the geographical positions and functions of the cities along the routes were evaluated. Subsequently, this information was mapped using GIS tools. The classical units of measurement found in the text were compared with the modern metric system to ensure clearer interpretation of distances. In this regard, our study presents a multidisciplinary historical geography approach that contributes to the reinterpretation of classical sources using digital methodologies.
Benzer Tezler
- El-idrîsî ve Nuzhatü'l-Müştâk adlı eserinin Uzak Doğu ile ilgili bölümünün çeviri ve yorumu
Al-İdrîsî and a translation and commentary about the Far East from his Nuzhat al-Mushtâq
MUHAMMAD ASHRAF SARIP
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
CoğrafyaFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiBilim Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. Detlev QUINTERN
- Bir Memlük coğrafyacısı İbnü'l-Verdî'nin Harîdetü'l-Acâib ve Ferîdetü'l-Garâib'inde dünya tasviri
A Mamluk geographer's Ibn al-Wardi's depiction of the world in Kharīdat al-'Ajā'ib wa-Farīdat al-Gharā'ib
AHSEN ÇAÇAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT KELPETİN
- İbn Sina felsefesinde mizâc kavramı ve nefs ile olan ilişkisi
The concept of temperament and the relationship between temperament and human soul in the philosophy of Ibn Sina
İBRAHİM AKSU
- İbn Battûta'ya göre Anadolu şehirlerinde siyâsî, dinî, ilmî, içtimâî ve iktisâdî hayat
Political, religious, scientific, social and economic life in Anatolian cities from the perspective of İbn Battuta
MERYEM ALTINTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Tarihİstanbul ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRSEL KÜÇÜKSİPAHİOĞLU
- علم الكلام الجديد في العالم العربي - الألوهية أنموذجاً
Çağdaş Arap dünyasında yeni ı̇lm-i kelam arayışları (Ulûhiyyet örneği)
İBRAHİM İSMAİLOĞLU
Doktora
Arapça
2023
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN YILDIRIM