Din görevlilerinde sağlık okuryazarlığının sigara içme durumu ve sigara bırakma başarı öngörüsü ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between health literacy and smoking status and prediction of smoking cessation success among religious officials
- Tez No: 971285
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada Karatay Müftülüğünde çalışan din görevlilerinde sağlık okuryazarlığı ve sigara içme davranışı ile sigara bırakma başarı öngörüsü arasındaki davranış incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Karatay Müftülüğünde çalışan 497 personel dahil edildi. Tüm katılımcılara; sosyo-demografik özellikler (yaş, cinsiyet, aile yapısı, ekonomik durum, almakta olduğu tıbbi tedaviler, sigara kullanım durumu gibi), klinik özellikleri (özgeçmiş ve soygeçmişte kronik hastalık öyküsü gibi) içeren anket formu ve sigara içen kişilere uygulanacak sigara ile ilgili (kaç yaşında sigaraya başladığı, günlük kaç adet sigara kullandığı, sigara kullanım süresi gibi) soruları içeren toplam 19 soruluk anket formundan oluşmaktadır. Sigara içen kişilere ek olarak Sigara bırakma Başarı öngörü ölçeği (10) soru ve 6 soruluk Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) uygulandı.İstatistiksel analizler SPSS for mac versiyon 26 yazılımı kullanılarak yapıldı. Bulgular: Katılımcıların sigara kullanma özellikleri değerlendirildiğinde sigara kullanımı ortancası 15 (10-20) olarak tespit edildi. Sigara kullananların oranı %24,1 (n=121) olarak bulundu. Sigaraya başlama yaşı ortancası 18 (15-20) ve sigara kullanma süresi ortancası 14 (7-19) olarak bulundu. Babası sigara içenlerin oranı %35,0 (n=178) annesi sigara içenlerin oranı %0,4 (n=2) olarak bulundu. Evde sigara içenlerin oranı %16,5 (n=82) ve işte sigara içenlerin oranı %1,8 (n=9) olarak tespit edildi. Yakınında sigara nedeniyle kanser öyküsü olanların oranı %13,7 (n=68) olarak bulundu. Sigarayı bırakanlardan bırakma şekli en fazla %73,8 (n=45) ile kendi çabası olarak tespit edildi. Halen sigara içenlerin oranı %12,1 (n=60) olarak bulundu. Sigara içenlerden sigarayı bırakmayı deneyenlerin oranı %85,0 (n=51) olarak tespit edildi. Katılımcılar sigara içmedeki faktör olarak en yüksek oranda %57,0 (n=69) ile alışkanlık olarak tespit edildi Sonuç: Çalışmamızda elde edilen sonuçlara göre din görevlilerinde sigara kullanım oranı %21.7 olup bağımlılık düzeyi düşüktür. Diğer meslek gruplarına kıyasla sigara kullanımının daha az olduğu görülmekle birlikte, din görevlilerinin topluma rol model olmaları nedeniyle sigara kullanımını azaltmaya yönelik müdahaleler, sigara bağımlılığı ile mücadeleye önemli katkı sağlayacaktır. Çalışmamızda, sigarayı bırakmış veya bırakmayı denemiş olan din görevlilerinin sağlık kuruluşlarından yardım alma oranlarının düşük olduğu ve çoğunlukla kendi çabalarıyla sigarayı bırakmaya çalıştıkları saptanmıştır. Bu durum, sigarayı bırakma sürecinde başarı şansını azaltabileceğinden, din görevlilerine sigara bırakma konusunda tıbbi destek sağlanması gerekmektedi.Ayrıca din görevlilerinde sigara kullanımının diğer meslek gruplarına göre düşük olması ve bayanlarda yok denecek kadar az olması din görevlilerinin tütün ile mücadelede aktif rol oynaması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between health literacy and smoking behavior and the prediction of smoking cessation success among religious officials working in the Karatay Mufti's Office. Material and Methods: This study included 497 personnel working at the Karatay Mufti's Office. All participants completed a 19-question questionnaire covering sociodemographic characteristics (e.g., age, gender, family structure, economic status, current medical treatments, and smoking status), clinical characteristics (e.g., past and family history of chronic diseases), and smoking-related questions (e.g., age at onset, number of cigarettes smoked daily, and duration of smoking) for smokers. Smokers were also administered the Smoking Quit Success Prediction Scale (10 questions) and the 6-question Fagerstrom Nicotine Dependence Test (FNBT). Statistical analyses were conducted using SPSS for Mac version 26. Results: According to the results of our study, the smoking rate among religious officials is 21.7%, indicating a low level of addiction. While smoking is observed to be lower compared to other professional groups, interventions aimed at reducing smoking will significantly contribute to the fight against tobacco addiction, as religious officials serve as role models for society. Our study found that religious officials who have quit or attempted to quit are less likely to seek help from healthcare institutions and mostly attempt to quit on their own. This can reduce the likelihood of success in quitting smoking, and therefore, religious officials should be provided with medical support to help them quit. Furthermore, the low smoking rate among religious officials compared to other professional groups, and the almost nonexistent rate among women, demonstrates the need for religious officials to play an active role in the fight against tobacco use.
Benzer Tezler
- Cami görevlilerinde etik değerlere yatkınlık, mesleki tutum, mesleki motivasyon ve psikolojik sağlık ilişkisi: İstanbul örneği
Relationship about ethical values, professional attitude, professional motivation and psychological health among mosque officials: Istanbul example
LATİF AKÇA
Doktora
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ATALAY
- Din görevlilerinde iş stresi ve dinî başa çıkma
Work stress and religious coping in religious officials
MUSTAFA BİLGİLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDURRAHMAN AKBOLAT
- Solid organ transplantasyonuna donör olma konusunda sağlık çalışanları, din görevlileri ve genel toplumun bakış açısı
The perspectives of healthcare professionals, religious leaders, and the general public on becoming a donor for solid organ transplantation
ŞEYMA NUR KOYUNCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSelçuk Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKHAN GÜNGÖR
- Din görevlilerinde mizaç ve kişilik özelliklerinin ses parametrelerine etkisi
The effect of temperament and personality traits on voice parameters in religious officials
ASLAN GÖRKEM YENİGEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kulak Burun ve BoğazAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİFE BARMAK
- Din görevlilerinde öz-güven: Mardin ili örneği
Self-confidence in muslim chaplains: The case of Mardin province
MUHAMMED SAİD ÜNVERDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinMardin Artuklu ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET CEVAT ACAR