Yedisu fayı kaynaklı depremden etkilenmesi muhtemel illerin sosyal dirençliliğinin değerlendirilmesi
Assessment of the social resilience of provinces likely to be affected by earthquake originating from Yedisu fault
- Tez No: 971344
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİYE GÖKTEKİN NİZAM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Acil durum yönetimi, Afet hazırlığı, Afet yönetimi, Bingöl-Yedisu, Deprem hazırlığı, Yedisu bölgesi, Çok kriterli karar verme, Emergency management, Disaster preparation, Disaster management, Bingöl-Yedisu, Earthquake preparedness, Yedisu region, Multi criteria decision making
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Yedisu Fayı kaynaklı olası bir depremden etkilenmesi muhtemel Batman, Bayburt, Bingöl, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Muş ve Tunceli illerinde toplumsal dirençlilik düzeylerini çok kriterli karar verme teknikleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir. Sosyo-demografik, ekonomik, katılım, güvenlik ve sağlık boyutlarını kapsayan göstergeler kullanılmış; göstergelerin nesnel önem ağırlıkları CRITIC yöntemiyle belirlenmiş ve illerin göreli dirençlilik sıralamaları TOPSIS yöntemiyle elde edilmiştir. Ayrıca ağırlık duyarlılığını değerlendirmek amacıyla CRITIC tabanlı ağırlıklar ile eşit ağırlık yaklaşımı karşılaştırılmıştır. Bulgular, aidiyet/yerel bağ göstergesinin en yüksek bilgi içeriğine sahip olduğunu; yoksunluk ve yaş yapısı gibi kırılganlık unsurlarının da dirençliliği belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. CRITIC tabanlı TOPSIS sonuçlarına göre Erzurum en yüksek dirençlilik derecesiyle ilk sırada, Batman ise son sırada yer almıştır. Eşit ağırlık senaryosunda Bayburt birinci, Erzurum ikinci sırada konumlanmıştır. Çalışma, yalnızca altyapısal kapasiteye değil, sosyal sermaye, aidiyet ve yoksulluk dinamiklerine dayalı çok boyutlu bir dirençlilik çerçevesi sunarak, düşük performanslı illerde hedefli sosyal koruma, afet eğitimi ve yerel kapasite güçlendirme programlarının önceliklendirilmesine yönelik karar süreçlerine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study comparatively evaluates the social resilience levels of ten provinces (Batman, Bayburt, Bingöl, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Muş, and Tunceli) that are potentially affected by a possible earthquake originating from the Yedisu Fault, using multi-criteria decision-making techniques. Indicators covering socio-demographic, economic, participation, security, and health dimensions were employed; their objective weights were determined using the CRITIC method, and the relative resilience rankings of the provinces were obtained through the TOPSIS method. To assess the sensitivity of the weighting scheme, CRITIC-based weights were compared with an equal-weight approach. The findings reveal that the sense of belonging/local attachment has the highest informational content, while vulnerability factors such as deprivation and age structure are also significant determinants of resilience. According to the CRITIC-based TOPSIS results, Erzurum ranks highest in resilience, whereas Batman ranks lowest. Under the equal-weight scenario, Bayburt ranks first, followed by Erzurum. The study provides a multidimensional resilience framework that extends beyond infrastructure, incorporating social capital, attachment, and poverty dynamics. It aims to directly support decision-making processes for prioritizing targeted social protection, disaster education, and local capacity-building programs in provinces with lower resilience performance.
Benzer Tezler
- Investigation of crustal deformation related to the earthquake cycle in the Alpine-Himalayan belt using INSAR
Alp-Himalaya Kuşağı'nda deprem döngüsüyle ilişkili kabuk deformasyonunun INSAR yöntemiyle incelenmesi
TOHID NOZAD KHALIL
Doktora
İngilizce
2025
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZİYADİN ÇAKIR
PROF. DR. SEMİH ERGİNTAV
- Yedisu fayının (Kuzey Anadolu Fayı) sismik tehlike analizi
Seismic hazard analysis of Yedisu fault (North Anatolian Fault)
HATİCE ESRA POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSNÜ SERDAR AKYÜZ
- Investigation of the seismic hazard potential along the yedisu fault and its vicinity using geodetic and geophysical methods
Yedisu fayi ve çevresindeki sismik tehlike potansiyelinin jeodezik ve jeofizik yöntemler kullanilarak incelenmesi
MISRA GEDİK
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Jeodezi ve FotogrametriBoğaziçi ÜniversitesiJeodezi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜLAY KAYA EKEN
- Adapazarı Havzası'nda Kuzey Anadolu Fayı'nın çok-kanallı sismik yansıma verileriyle araştırılması
Investigation of North Anatolian Fault by multi-channel seismic reflection data in Adapazari Basin
BURAK İNANÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA KURT
- Kuzey Anadolu fayı boyunca gerinim birikiminin blok modelleme ile belirlenmesi
Determination of strain accumulation along North Anatolian fault with block modelling
EFE TURAN AYRUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Jeodezi ve FotogrametriYıldız Teknik ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR DOĞAN