Fiyat istikrarı odaklı merkez bankacılığının alternatifi olabilir mi? Post Keynesyen iktisat yaklaşımı açısından bir değerlendirme
Can price stability-oriented central banking be an alternative? An evaluation from a Post-Keynesian economic perspective
- Tez No: 971399
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYLİN ABUK DUYGULU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Post-Keynesyen İktisat, Alternatif Merkez Bankacılığı, Fiyat İstikrarı, Post-Keynesian Economics, Alternative Central Banking, Price Stability
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Finansal İktisat ve Bankacılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Post-Keynesyen iktisadın merkez bankacılığı ve fiyat istikrarı konusundaki alternatif bakış açılarını, mevcut ekonomik sistemlere yönelik eleştirilerini ve bu yaklaşımların uygulanabilirliğini kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Post-Keynesyen iktisatçılar, fiyat istikrarını sağlamanın yalnızca para politikalarıyla mümkün olmadığını, daha geniş bir makroekonomik bakış açısına ihtiyaç duyulduğunu vurgularlar. Bu bağlamda, maliyet enflasyonu ve talep enflasyonu arasındaki farklılıklara dikkat çekerek, özellikle maliyet kaynaklı fiyat artışlarının geleneksel para politikalarıyla kontrol altına alınamayacağını savunurlar. Merkez bankalarının rolünü ve misyonunu genişletmeyi önerirken, tam istihdam, büyüme ve finansal istikrarı sağlamanın da önemli hedefler arasında yer alması gerektiğini öne sürmektedirler. Merkez bankalarının bağımsızlığına yönelik eleştiriler, 2008 küresel finansal krizinin ardından daha da belirgin hale gelmiştir; bu süreçte merkez bankalarının sadece enflasyonu hedeflemekle kalmayıp, finansal istikrarı da sağlamaları gerektiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, bu tür genişletici politikaların uygulanması, siyasi ve ekonomik engellerle sınırlı kalabilir. Post-Keynesyenlerin önerdiği politikaların, geleneksel merkez bankacılığının dar kapsamlı enflasyon hedeflemeleri ile nasıl karşılaştırıldığını ele alan bu çalışma, çeşitli ülkelerin para politikalarını sayısal verilerle incelemekte ve geniş kapsamlı bir merkez bankacılığı çerçevesi önerisi sunmaktadır. Örneğin, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) ve Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) sıkı para politikaları uygulamalarının işsizlik ve ekonomik büyüme üzerindeki olumsuz etkileri, bu bağlamda dikkate alınmıştır. Özellikle, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) son yıllardaki uygulamaları üzerinden geçerli verilerle desteklenen eleştiriler ortaya konmuştur. Çalışma, finansal istikrarın önemine de vurgu yaparak, 2008 finansal krizinin sonuçlarını ve merkez bankalarının piyasalardaki düzenleyici rollerini sorgulamaktadır. Merkez bankalarının yalnızca enflasyon kontrolü ile sınırlı kalmayıp, aynı zamanda ekonomik büyümeyi desteklemesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Türkiye özelinde, TCMB'nin uyguladığı sıkı para politikalarının ve faiz artışlarının istihdam ve büyüme üzerindeki olumsuz etkileri incelenmiş; bu bağlamda, daha esnek ve kapsayıcı politikalara ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır. Post-Keynesyen iktisat yaklaşımının, Türkiye'nin merkez bankası politikalarını sadece enflasyon hedeflemesine odaklamakla sınırlı bırakmaması gerektiği, aynı zamanda istihdamı artıracak ve ekonomik büyümeyi destekleyecek genişletici maliye politikalarıyla güçlendirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu doğrultuda, mevcut neoliberal yapının yeniden değerlendirilmesi ve kapsamlı reform süreçlerinin gerekliliği vurgulanmaktadır. Tez, Post-Keynesyen bakış açısının, ekonomik sistemlerde daha fazla kabul görmesi ve uygulanabilir hale gelmesi için bu reformların kritik önem taşıdığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study comprehensively examines the alternative perspectives of Post-Keynesian economics on central banking and price stability, its critiques of current economic systems, and the applicability of these approaches. Post-Keynesian economists emphasize that price stability cannot be achieved through monetary policies alone, stressing the need for a broader macroeconomic perspective. In this context, they highlight the differences between cost-push inflation and demand-pull inflation, arguing that price increases stemming from costs, in particular, cannot be controlled by traditional monetary policies. While advocating for an expansion of the role and mandate of central banks, they propose that full employment, growth, and financial stability should also be included among the primary objectives. Critiques of central bank independence became more pronounced following the 2008 global financial crisis; during this period, it became evident that central banks should not only target inflation but also ensure financial stability. However, the implementation of such expansionary policies may be constrained by political and economic obstacles. Addressing how the policies proposed by Post-Keynesians compare with the narrow inflation targeting frameworks of traditional central banking, this study examines the monetary policies of various countries using quantitative data and proposes a comprehensive framework for central banking. For instance, the negative impacts of the tight monetary policies implemented by the US Federal Reserve (Fed) and the European Central Bank (ECB) on unemployment and economic growth have been considered in this context. Specifically, evidence-based critiques supported by recent data concerning the practices of the Central Bank of the Republic of Türkiye (CBRT) are presented. The study also underscores the importance of financial stability, questioning the consequences of the 2008 financial crisis and the regulatory roles of central banks in markets. It concludes that central banks should not be limited solely to inflation control but must also support economic growth. Focusing on Türkiye, the adverse effects of the tight monetary policies and interest rate hikes implemented by the CBRT on employment and growth have been analyzed; within this framework, the need for more flexible and inclusive policies has been established. It is argued that the Post-Keynesian economic approach should not limit Türkiye's central bank policies solely to inflation targeting, but should also strengthen them with expansionary fiscal policies that increase employment and support economic growth. Accordingly, the necessity of reevaluating the current neoliberal structure and implementing comprehensive reform processes is emphasized. The thesis demonstrates that these reforms are critically important for the Post-Keynesian perspective to gain wider acceptance and become applicable within economic systems.
Benzer Tezler
- 2007-2009 küresel finans krizinin incelenmesi ve kriz sonrası Türkiye'de makro ihtiyati politika uygulamaları
Investigation of 2007-2009 global financial crisis and macroprudential policy implementations in Turkey after the crisis
GÜLŞAH MANZAK
Doktora
Türkçe
2016
EkonomiKaradeniz Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSAN BOCUTOĞLU
- 2001 krizi öncesi ve sonrasında Merkez Bankası bağımsızlığının Türkiye'de makroekonomik göstergelere etkisi
The influence of Central Bank monetary indicators on Turkish macro-economic indicators in pre and post 2001 economic crisis
MURAT DAĞLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
EkonomiDumlupınar Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH ÇELEBİOĞLU
- Taylor Kuralı: Türkiye için asimetrik etkilerin testi
Taylor Rule: Testing the asymmetric effects for Turkey
ALİ SAMET KARATAŞ
- Finansal istikrar: Türkiye'de finansal istikrara yönelik olarak uygulanan faiz koridorunun etkinliği üzerine bir analiz (2006 – 2013)
Financial stability: an analysis on the effectiveness of the ineterest rate corridor applied directed towards financial stabiility in Turkey (2006 - 2013)
ABDULLAH BARIŞ HAZNEDAROĞLU
- Enerji sektöründe piyasa başarısızlıkları ve devlet müdahaleleri
Market failures and state interventions in the energy sector
BADE KADIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EnerjiAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜSLÜME NARİN