Aile sağlık merkezlerinde takipli 0-24 aylık bebeklerin beslenmesinin annelik özyeterlilik hissi ile ilişkisi
The relationship between the feeding of 0–24-month-old infants monitored in family health centers and maternal self-efficacy
- Tez No: 971411
- Danışmanlar: DOÇ. DR. PINAR DÖNER GÜNER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmada, 0–24 ay arası bebeği olan annelerde emzirme davranışı ile annelik öz-yeterliliği arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki araştırma, 01.06.2025–01.08.2025 tarihleri arasında Hatay'da çalışmaya katılmayı kabul eden aile sağlığı merkezlerinde yürütülmüştür. Veriler, sosyodemografik bilgi formu ile Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği, Yetersiz Süt Algısı Ölçeği ve Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği Kısa Formu kullanılarak yüz yüze anket yöntemiyle toplanmış, uygun istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya 252 anne katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 30.4±5 yıl olup %71'i üniversite ve üzeri eğitimlidir. Ortalama puanlar; Öz-Yeterlilik puanı 51.3±12.1, Tutum puanı 62.1±7.7 ve Süt Algısı puanı 41.0±10'dur. Üniversite/lisansüstü mezunlarında tutum puanları daha yüksektir (p=0.012). Alkol kullanmayanlarda öz-yeterlilik puanları yüksektir (p=0.048). Planlı gebelik (öz-yeterlilik p=0.008; süt algısı p=0.011), gebelikte vitamin desteği (öz-yeterlilik p<0.001; tutum p<0.001) ve doğum öncesi emzirme eğitimi (öz-yeterlilik p=0.014; süt algısı p=0.045) puanları anlamlı şekilde artırmıştır. Bebeğin doğum ağırlığı ve haftası ile tüm ölçek puanları pozitif ilişkilidir (p<0.05). Doğumdan hemen sonra emzirenlerde (p=0.035), yalnızca emzirenlerde (öz-yeterlilik p<0.001; süt algısı p=0.012) ve ≥24 ay emzirmeyi planlayanlarda (öz-yeterlilik p<0.001; tutum p=0.006; süt algısı p<0.001) puanlar daha yüksektir. Ek gıdaya ≥6 ayda başlayanlarda öz-yeterlilik (p=0.007) ve süt algısı (p=0.006) puanları daha yüksektir. D vitamini desteği (öz-yeterlilik p=0.009; süt algısı p=0.040), işitme testi (tutum p=0.006) ve topuk kanı (tutum p=0.040; süt algısı p=0.025) da anlamlı fark yaratmıştır. Ölçekler arası korelasyonda öz-yeterlilik puanı ile tutum puanı arasında orta (r=0.323), öz-yeterlilik puanı ile süt algısı puanı arasında güçlü (r=0.573), tutum puanı ile süt algısı puanı arasında zayıf (r=0.274) pozitif ilişki bulunmuştur (tüm p<0.001). Sonuç: Annelerin öz-yeterlilik, tutum ve süt algısı puanları emzirme davranışını etkilemektedir. Gebelikten itibaren eğitim ve aile desteği emzirmenin sürekliliğini güçlendirebilir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to examine the relationship between breastfeeding behavior and maternal self-efficacy among mothers with infants aged 0–24 months. Materials and Methods: A cross-sectional and descriptive study was conducted between June 1 and August 1, 2025, in family health centers in Hatay. Data were collected through face-to-face interviews using a sociodemographic form, the Iowa Infant Feeding Attitude Scale, the Perceived Insufficient Milk Scale, and the Breastfeeding Self-Efficacy Scale–Short Form, and were analyzed with appropriate statistical methods. Results: A total of 252 mothers participated. The mean age was 30.4±5 years, and 71% had a university or higher education. Mean scores were: Self-Efficacy 51.3±12.1, Attitude 62.1±7.7, and Milk Perception 41.0±10. Attitude scores were higher among university graduates (p=0.012), and self-efficacy was higher among non-alcohol users (p=0.048). Planned pregnancy (self-efficacy p=0.008; milk perception p=0.011), vitamin use (self-efficacy p<0.001; attitude p<0.001), and prenatal education (self-efficacy p=0.014; milk perception p=0.045) significantly increased scores. Infant birth weight and gestational week correlated positively with all scores (p<0.05). Higher scores were found in mothers who breastfed immediately postpartum (p=0.035), exclusively breastfed (self-efficacy p<0.001; milk perception p=0.012), and planned to breastfeed ≥24 months (self-efficacy p<0.001; attitude p=0.006; milk perception p<0.001). Introduction of complementary feeding at ≥6 months was associated with higher self-efficacy (p=0.007) and milk perception (p=0.006). Vitamin D supplementation (self-efficacy p=0.009; milk perception p=0.040), hearing screening (attitude p=0.006), and heel-prick test (attitude p=0.040; milk perception p=0.025) were also significant. Correlations showed moderate (self-efficacy–attitude, r=0.323), strong (self-efficacy–milk perception, r=0.573), and weak (attitude–milk perception, r=0.274) positive relationships (all p<0.001). Conclusion: Maternal self-efficacy, attitudes, and milk perception scores influence breastfeeding behavior. Education and family support starting in pregnancy may enhance breastfeeding continuity.
Benzer Tezler
- Birinci basamak sağlık kuruluşlarında takip edilen tip 2 diabetes mellitus tanılı hastaların metabolik kontrol ve tedavi parametrelerinin değerlendirilmesi
Birinci basamak sağlik kuruluşlarinda takip edilen tip 2 diabetes mellitus tanili hastalarin metabolik kontrol ve tedavi parametrelerinin değerlendirilmesi
NESLİHAN BAHRİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıGaziantep Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ARAZ
- Sivas il merkezinde otizm spektrum bozuklukları yaygınlığı ve sağlık çalışanlarının otizm spektrum bozukluklarına yönelik bilgi ve tutumları
Prevalence of autism spectrum disorders in Sivas city center and the knowledge and attitude of healthcare workers regarding autism spectrum disorders
HATİCE GÖLBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiCumhuriyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
- Aile Sağlığı Merkezlerinde takip edilen gebelerin aşı olma durumları ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of vaccination status among pregnant women attending Family Health Centres and associated factors
ALİ KOCAGÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
- Birinci basamakta takipli kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH) tanılı hastaların inhaler kullanım becerilerinin değerlendirilmesi: Samsun ili örneği
Evaluation of inhaler use skills of patients diagnozed with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) in primary care: The example of samsun province
SELİN AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSamsun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHCUBE ÇUBUKÇU
- Aile hekimliği uygulamasında görev alan hekimlerin gelişimsel kalça displazisi (GKD) ve Sağlık Bakanlığı GKD tarama programı ile ilgili bilgi düzeyleri ve farkındalık durumlarının araştırılması
Investigating the knowledge levels and awareness situations of physicians involved in family medicine practice about developmental hip dysplasia (DDH) and DDH screening program of The Ministry of Health
EDİP ŞÜKRÜ GÖNEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ