Arakesit varsayımı çerçevesinde It-ayrıklarının öğretimine yönelik tasarlanan malzemelerin yarı deneysel yöntemle işlerliğinin incelenmesi: Dokuz Eylül Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu İngilizce Hazırlık Programı örneği

Investigating the effectiveness of materials designed for teaching it-clefts within the framework of the interface hypothesis through a quasi-experimental method: The case of the English Preparatory Program at Dokuz Eylül University School of Foreign Languages

Tez No: 971413
Yazar: HAFİZE GÜZEL KAMACI
Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGE CAN
Tez Türü: Doktora
Konular: Dilbilim, Linguistics
Anahtar Kelimeler: Arakesit Varsayımı, Sözdizim-Söylemedimbilim Arakesiti, It-Ayrıkları, Dilbilgisi-Çeviri Yöntemi, İletişimsel Dil Öğretimi, Göreve Dayalı Dil Öğretimi, Seçmeci Yöntem, Interface Hypothesis, Syntax-Discoursepragmatics Interface, It-Clefts, Grammar Translation Method, Communicative Language Teaching, Task-based Language Teaching, Eclectic Method
Yıl: 2025
Dil: Türkçe
Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
Ana Bilim Dalı: Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı
Bilim Dalı: Genel Dilbilim Bilim Dalı
Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Doktora Tezi Arakesit Varsayımı Çerçevesinde It-Ayrıklarının Öğretimine Yönelik Tasarlanan Malzemelerin Yarı Deneysel Yöntemle İşlerliğinin İncelenmesi: Dokuz Eylül Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu İngilizce Hazırlık Programı Örneği Hafize GÜZEL KAMACI Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Genel Dilbilim Anabilim Dalı Genel Dilbilim Programı Çalışmamız, Arakesit Varsayımı temelinde It-ayrıklarının öğretimi için tasarladığımız özgün malzemelerin işlerliğini istatistiksel olarak ölçmeyi ve elde edilen sonuçları tartışmayı amaçlamıştır. Arakesit Varsayımı'nın öne sürdüğü biçimde, sözdizim-söylemedimbilim arakesitinde yer alan It-ayrıkları, yalnızca biçimsel değil, bağlama ve söyleme duyarlı kullanımları nedeniyle ikinci dil öğrenicileri için geç ve güç edinilen yapılar arasında kabul edilmektedir. Bu nedenle çalışmamızda, söz konusu yapıların İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen Türkçe anadili konuşucuları tarafından öğrenilme sürecinde elde edilen verilerin Arakesit Varsayımı'nı destekleyip desteklemediği sorgulanmıştır. Çalışmamızda, Dilbilgisi-Çeviri Yöntemi, İletişimsel Dil Öğretimi ve Göreve Dayalı Dil Öğretimi'nin güçlü yönlerini bir araya getiren Seçmeci Yöntem çerçevesinde tasarlanan öğretim malzemeleri kullanılmıştır. Bu yaklaşım, Türkçe anadili konuşucularının It-ayrıklarını yalnızca biçimsel düzeyde değil, söylem bağlamında da anlamlandırmasını sağlamak amacıyla seçilmiştir. Özellikle yeni bilgi odağı ve karşıtsal odak gibi söylemedimbilimsel işlevleri hedefleyen etkinliklerle, arakesit özellikler gösteren yapıların öğretimine yönelik malzemeler ve malzemelerin işlerliğinin sınandığı yarı deneysel yöntem çerçevesinde sistematik biçimde tasarlanmıştır. Bu yaklaşım, Arakesit Varsayımı doğrultusunda, öğrenicilerin bilişsel işlemleme gerektiren karmaşık yapılara maruz kalmasını sağlayarak söz konusu yapıların edinimini kolaylaştırmayı hedeflemiştir. Nicel ağırlıklı karma yöntem ekseninde gerçekleştirilen çalışmamızın örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Dokuz Eylül Üniversitesi İngilizce Hazırlık Programı'nda öğrenim görmekte olan ve Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı Dil Portfolyosu'na göre (Common European Framework of Reference / CEFR) B2 düzey (Üst Orta Düzey) ve üstü olan toplam 450 katılımcı oluşturmuştur. Tek gruplu ön test-son test deseni çerçevesinde yapılandırılan çalışmamızda istatistiksel olarak ölçülen değişim sonuçları, öğretim sürecine katılan katılımcıların başarılarının, özellikle yeni bilgi odağına yönelik malzemelerle daha yüksek düzeylere ulaştığını ve bu tür malzemelerin öğrenicilerin biçim-anlam bütünlüğü güçlü yapılarda daha hızlı ilerleme kaydetmelerine olanak sağladığını göstermiştir. Buna karşılık, karşıtsal odaklı malzemelerde başarı oranlarının nispeten daha sınırlı kalması, bu tür yapıların söylemsel işlemleme yükü nedeniyle öğreniciler için daha fazla bağlam desteği gerektirdiğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, Arakesit Varsayımı'nın öngördüğü biçimde, söylem düzeyine duyarlı arakesit yapıların öğretiminde bağlam temelli malzemelerin kullanımının önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Bu doğrultuda, Dilbilgisi-Çeviri Yöntemi, İletişimsel Dil Öğretimi ve Göreve Dayalı Dil Öğretimi'nin doğasına koşut biçimde tasarlanan öğretim malzemelerinin, hem yeni bilgi odaklı hem de karşıtsal odaklı yapılarda öğrenimi destekleyen, dengeli ve etkili bir tasarım sunduğu ve öğretim sürecinin hedeflenen öğrenme çıktılarının gerçekleşmesinde anlamlı katkı sağladığı bulgulanmıştır. Çalışmamızdan elde edilen verilere göre malzemelerin işlerliği, uygulanan Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile istatistiksel olarak desteklenmiş, katılımcıların ön test ve son test sonuçları arasında anlamlı fark (p<0.001) olduğu sonucu elde edilmiş, gelişimin tamamının pozitif sıralarda toplanması, uygulanan öğretim sürecinin ve malzemelerin etkililiğini açığa çıkarmıştır. Arakesit Varsayımı'nın ikinci dil öğretimindeki açıklayıcı gücünü destekleyen bu sonuçlar, sözdizim-söylemedilbilim arakesitinde konumlanan It-ayrıklarının öğretiminde, biçim-anlam-söylem bütünlüğünü temel alan malzemelerin kullanımıyla uygulanan Seçmeci Yöntem'in oldukça verimli olduğunu ve bu yöntemin öngördüğü biçimde, birbirleriyle farklı noktalarda uyum gösteren öğretim yöntemlerinin bir araya getirilerek koordineli biçimde kullanılmasının ve söylemedimbilim temelli malzemelerin, öğrenicilerin yapı farkındalıklarını ve kullanımlarını anlamlı biçimde geliştirmesi bu bağlamda da öğretim sürecinin etkililiğini ve esnekliğini artırması bakımından işlevsel bir çerçeve sunduğunu göstermiştir.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT Doctoral Thesis Doctor of Philosophy (PhD) Investigating the Effectiveness of Materials Designed for Teaching It-Clefts within the Framework of the Interface Hypothesis through a Quasi-Experimental Method: The Case of the English Preparatory Program at Dokuz Eylül University School of Foreign Languages Hafize GÜZEL KAMACI Dokuz Eylül University Graduate School of Social Sciences Department of General Linguistics General Linguistics Program Our study aimed to statistically measure the effectiveness of the original materials we designed for the teaching of It-clefts based on the Interface Hypothesis, and to discuss the results obtained. As proposed by the Interface Hypothesis, It-cleft constructions, which reside at the syntax-discoursepragmatics interface, are considered among the structures that are acquired late and with difficulty by second language learners due to their context and discourse-sensitive uses, not merely their formal properties. Therefore, this study investigated whether the data obtained from the acquisition process of these constructions by Turkish native speakers supports the Interface Hypothesis. In our study, instructional materials were developed based on the Eclectic Method, which integrates the strengths of the Grammar-Translation Method, Communicative Language Teaching, and Task-Based Language Teaching. This approach was selected to enable Turkish learners to understand It-clefts not only at the formal level but also within discourse contexts. Activities specifically designed to target pragmatic functions such as new information focus and contrastive focus were developed to support the teaching of these interface-related structures. The materials and instructional process were systematically constructed within the framework of a quasi-experimental method. This approach, in line with the Interface Hypothesis, aimed to facilitate learners' acquisition of cognitively demanding complex structures by providing controlled exposure. Our study, conducted within the framework of a quantitatively oriented mixed-methods approach, included a sample of 450 participants enrolled in the English Preparatory Program at Dokuz Eylül University during the 2024–2025 academic year, whose proficiency level, according to the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR), was B2 (Upper-Intermediate) or above. Structured within a single-group pre test-post test design, the statistically measured change results indicated that the achievements of the participants involved in the instructional process, particularly when using materials focused on introducing new information, reached higher levels, and that such materials enabled learners to make faster progress in structures with strong form-meaning integrity. In contrast, the relatively lower success rates observed in contrastive focus activities indicated that these structures imposed a heavier discourse-processing load, thus requiring greater contextual support for learners. These results reaffirmed the importance of using context-based instructional activities in teaching discourse-sensitive interface structures, as predicted by the Interface Hypothesis. Accordingly, the instructional materials designed in alignment with the principles of the Grammar-Translation Method, Communicative Language Teaching, and Task-Based Language Teaching provided a balanced and effective design that supported learning in both new information and contrastive focus contexts, contributing meaningfully to the achievement of the intended learning outcomes. According to the data obtained from our study, the effectiveness of the materials was statistically supported by the Wilcoxon Signed-Rank Test, which revealed a significant difference (p < 0.001) between the participants' pre-test and post-test results, and the fact that all of the improvement was concentrated in the positive ranks revealed the effectiveness of both the instructional process and the materials used. These findings support the explanatory power of the Interface Hypothesis in second language instruction and indicate that the Eclectic Method, implemented through materials based on the form-meaning-discourse integration, is highly effective in teaching It-clefts, which are located at the syntax-discoursepragmatics interface. As foreseen by the approach, bringing together different instructional methods that align with one another at various points and employing discoursepragmatic materials significantly enhanced learners' structural awareness and usage. In this context, the Eclectic Method provided a functional framework by increasing both the effectiveness and flexibility of the teaching process.

Benzer Tezler

Tez No
556327
Arakesit varsayımı çerçevesinde ıt-ayrıklarının öğretimine yönelik malzeme tasarımı
Material development towards it-clefts within the framework of interface hypothesis
HAFİZE GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Dilbilim Dokuz Eylül Üniversitesi
Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE CAN
Tez No
948570
Türkçede ayrıklık
Distinctness in Turkish
PELİN KARACAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dilbilim Dokuz Eylül Üniversitesi
Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ÖZGEN
Tez No
868778
Evrelik tanıları ve evre olgusuna yeniden bakış
Phase diagnoses and revisiting the phase phenomenon
KARDELEN TUANA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Dilbilim Dokuz Eylül Üniversitesi
Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ÖZGEN
Tez No
948787
RHIC ve LHC'de dev dipol rezonansı eşliğinde elektron-pozitron çifti üretimi
Electron-positron pair production accompanied by giant dipole resonance at RHIC and LHC
ATACAN FATİH CANDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Fizik ve Fizik Mühendisliği İstanbul Teknik Üniversitesi
Fizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET CEM GÜÇLÜ
Tez No
498117
Integrated corridor management operation strategies
Entegre koridor yönetiminin işletme stratejileri
RUBA SAFI ABDULLAH
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Ulaşım İstanbul Teknik Üniversitesi
İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ATAHAN

Geri Dön