Öğretmenlerin pozitif psikolojik sermayelerinin geliştirilmesine yönelik bir uygulama
An application for the development of positive psychological capital of teachers
- Tez No: 971487
- Danışmanlar: PROF. DR. HABİB ÖZKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin pozitif psikolojik sermayelerini araştırmacı tarafından tasarlanan Pozitif Psikolojik Sermaye Geliştirme Modülü (PPSGM) ile geliştirmek ve PPSGM'nin etkililiğini belirlemektir. Çalışmada psikolojik sermaye konusuna odaklanılmış ve araştırmacı tarafından tasarlanan 6 haftalık PPSGM uygulanmıştır. Araştırma, nicel araştırma desenlerinden yarı deneysel biçimde tasarlanmış, elde edilen bulgular ise nitel verilerle desteklenerek açımlayıcı sıralı karma desen kapsamında yapılandırılmıştır. Araştırmanın nicel kısmı için çalışma grubu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Gaziantep'te görev yapan 34 öğretmenden oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel grubunu 34 öğretmenden deney grubuna katılan, gönüllülük esasına dayalı 10 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenler 18'i deney; 16'sı kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Araştırmanın nicel verilerini toplamak için Özgan ve Tösten (2014) tarafından uyarlanan 'Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği', nitel verilerini toplamak için araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmış olup; araştırmanın alt problemlerine göre gruplar arası farklar için Mann Whitney-U testi; ön test ve son test arasındaki farklar için Wilcoxon Sıralı İşaretler Testi uygulanmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel veri sonuçlarına göre, öğretmenlerin toplam ölçek puanları arasında anlamlı bir fark bulunmaktadır. Ayrıca ön test ve son test sonuçları karşılaştırıldığında 'Öz Yeterlik, İyimserlik, Umut, Dayanıklılık ve Güven' alt boyutlarında da anlamlı bir fark görülmemekte; 'Dışadönüklük' alt boyutunda ise deney grubunun son test puanlarında, ön test puanlarına göre anlamlı bir artış görülmektedir. Bunun yanı sıra öğretmenler ile yapılan görüşmelerde PPSGM ile ilgili düşüncelerini ifade etmişlerdir. Öğretmenler PPSGM'nin geliştirilerek tüm öğretmenlere uygulanması gerektiğini belirtmişlerdir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Elde edilen nicel veri sonuçları ve öğretmen görüşlerine göre PPSGM'nin, öğretmenlerin psikolojik sermayelerinin geliştirilmesinde etkili olduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to enhance teachers' positive psychological capital through the Positive Psychological Capital Development Module (PPCDM) designed by the researcher and to evaluate its effectiveness. The study focuses specifically on psychological capital and involved the implementation of a researcher-developed six-week PPCDM intervention. Employing a quasi-experimental design complemented by qualitative data, the research adopts an explanatory sequential mixed-methods approach. The quantitative sample consists of 34 teachers working in Gaziantep during the 2023–2024 academic year. Of these, 18 were assigned to the experimental group and 16 to the control group. For the qualitative component, semi-structured interviews were conducted with 10 volunteer teachers from the experimental group. Quantitative data were collected using the Positive Psychological Capital Scale adapted by Özgan and Tösten (2014), while qualitative data were gathered through a semi-structured interview form developed by the researcher. Statistical analyses were performed using SPSS 22.0. To examine intergroup differences, the Mann–Whitney U test was applied, and pre-test/post-test comparisons were analyzed via the Wilcoxon Signed-Rank Test. Qualitative data were analyzed using content analysis. Quantitative results revealed a significant difference in total scale scores between groups. However, no significant differences were observed across the subdimensions of self-efficacy, optimism, hope, resilience, and trust. A statistically significant increase was found in the extroversion subdimension within the experimental group's post-test scores compared to their pre-test scores. Additionally, participants expressed their reflections on the PPCDM during interviews, emphasizing the importance of extending the module to a broader teacher population. Based on these findings, practical recommendations are offered for researchers and practitioners. The convergence of quantitative outcomes and teacher feedback suggests that the PPCDM is an effective tool for enhancing the psychological capital of teachers.
Benzer Tezler
- Öğretmenlerin psikolojik ve sosyal sermaye ile yenilikçilik iklimi algıları arasındaki ilişkiler
Relationships between teachers' perceptions of psychological and social capital and innovation climate
NİHAN ÇAĞLAR KARACA
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEYZİ ULUĞ
- İlk ve ortaokullardaki paylaşılan liderlik ile pozitif psikolojik sermayenin bazı değişkenler açısından incelenmesi ve aralarındaki ilişkisi
Investigation of positive psychological capital and shared leadership in primary and secondary schools in terms of some variables and relationship between them
NECATİ ÇOBANOĞLU
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH BOZBAYINDIR
- Öğretmenlerin kişilik özellikleri ile atılganlıkları arasındaki ilişkide pozitif psikolojik sermayelerinin aracı rolü
The role of the teachers 'positive psychological capacity in the relationship between personality and assertiveness
GÖNÜL ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ÖZDEMİR
- Öğretmenlerin psikolojik sermayelerinin işe tutkunluklarındaki rolü
The role of teachers' psychological capital in their work engagement
MEHMET DAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimUşak ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR BOZKURT BOSTANCI
- Öğretmenlerin etik liderlik algısının işle bütünleşme ile olan ilişkisinde pozitif psikolojik sermayenin aracılık etkisi
An analysis of the effects of mediative role of positive psychological capital on the relationship between ethical leadership perceptions and work engagement of teachers'
İSMAİL ESER
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. MEHMET SEMİH SUMMAK