İlahi buyruk teorisi ve teoriye yöneltilen itirazlar
Divine command theory and objections to the theory
- Tez No: 971747
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EROL ÇETİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Din, Philosophy, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İlahi buyruk teorisi, ahlâk felsefesi ve din felsefesi alanlarında uzun süredir tartışılan bir konudur. Bu teori, ahlâkî yükümlülüklerin Tanrı'nın emirlerinden kaynaklandığını ve ahlâkî doğruların Tanrı'nın iradesine dayandığını savunur. Bu çalışma, ilahi buyruk teorisinin mahiyetini, felsefi temellerini ve bu teoriye yöneltilen eleştirileri sistematik bir şekilde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada ayrıca Euthyphron ikilemi, keyfilik itirazı, ahlaki çoğulculuk ve nihilizm gibi temel eleştiriler detaylı bir şekilde ele alınmış; bu itirazlara felsefî yanıtlar aranmıştır. Ayrıca“makul inançsızlar”ve“psikopati itirazları”Türkçe literatürde ilk kez detaylı bir şekilde irdelenmiştir. Teorinin tarihsel gelişimi, Platon'dan modern döneme kadar uzanan bir çerçevede incelenmiş; İslam kelam geleneğindeki hüsün-kubuh tartışmalarıyla ilişkilendirilmiştir. Çalışma, ilahi buyruk teorisinin yalnızca teolojik bir sav değil, aynı zamanda rasyonel ve evrensel bir ahlak anlayışını temellendirebilecek felsefi bir teklif olduğunu ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu bağlamda, teorinin ahlaki realizmle uyumluluğu, epistemolojik ve ontolojik boyutları değerlendirilmiş; özellikle İslam düşüncesi açısından eleştirilerin bazılarının sorun oluşturmadığı gösterilmiştir. Ayrıca, Hızır-Musa kıssası gibi özgün örnekler üzerinden teorinin pratik ve teorik boyutları tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The divine command theory is a topic that has been extensively debated in the fields of moral philosophy and philosophy of religion. This theory posits that moral obligations stem from God's commands and that moral truths are grounded in God's will. This thesis aims to analyze the nature, philosophical foundations, and criticisms of the divine command theory. Systematically in particular, it thoroughly examines key objections such as the Euthyphro dilemma, the arbitrariness objection, moral pluralism, and nihilism, while seeking responses to these criticisms from the perspective of philosophy. Additionally, the objections concerning reasonable nonbelievers and psychopathy are explored in detail for the first time in Turkish literature. The historical development of the theory is traced from Plato to the modern era, and its connections with the ḥusn-qubḥ (goodness-ugliness) debates in Islamic theology are analyzed. The study aims to demonstrate that the divine command theory is not merely a theological claim but also a philosophical proposal capable of grounding a rational and universal moral framework. In this context, the theory's compatibility with moral realism, as well as its epistemological and ontological dimensions, are evaluated, showing that some criticisms do not pose significant challenges from the perspective of Islamic thought. Furthermore, the practical and theoretical dimensions of the theory are discussed through original examples, such as the story of Khidr and Moses.
Benzer Tezler
- علم الكلام الجديد في العالم العربي - الألوهية أنموذجاً
Çağdaş Arap dünyasında yeni ı̇lm-i kelam arayışları (Ulûhiyyet örneği)
İBRAHİM İSMAİLOĞLU
Doktora
Arapça
2023
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN YILDIRIM
- Ahlak felsefesinde ilahi buyruk teorisi
Başlık çevirisi yok
SEMA GÖKŞİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
DinAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP KILIÇ
- Robert Merrihew Adams'ın ilahi buyruk teorisi
Robert Merrihew Adams' divine command theory
NESRİN BAĞCI ERCİYAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
FelsefeMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAHİM ACAR
- Sosyolojik açıdan devlet teorileri
Başlık çevirisi yok
MUHİTTİN SAĞIRLI
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Kamu Yönetimiİstanbul ÜniversitesiSosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET GEZGİN