Sırt-karık mikro havza yağmur suyu hasadı ve damla sulama kombinasyonunda farklı sulama rejiminin soya fasulyesi su kullanımı ve verimliliğine etkisi
Effects of different irrigation regimes under ridge-furrow micro catchment rain water harvesting and drip irrigation combination on soybean water use and productivity
- Tez No: 972023
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ÜNLÜKARA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
DArtan nüfus, sektörler arası su rekabeti, çevresel kirlilik, küresel ısınma ve iklim değişikliği nedeniyle mevcut su kaynaklarının etkin kullanımı zorunlu hale gelmiştir. Su kullanım etkinliği ve verimliliği ile öne çıkan sırt-karık yağmursuyu hasadının farklı sulama rejimleri altında soya fasulyesi verim ve kalitesine etkisini belirlemek amacıyla, yarı kurak Kayseri koşullarında iki yıllık bir deneme yürütülmüştür. Bölünmüş bölünen tesadüf blokları desenine göre denemede geleneksel tarım (GT) ve plastik örtülü sırt-karık yağmur suyu hasat uygulamaları (SHT) ana parselleri, bu parseller altında 4 farklı sulama rejimi (I100= tam sulama, I75= 0.75 I100, I50= 0.50 I100 ve I0= 0.0 I100) alt parselleri ve iki farklı soya çeşidi (Sonya ve Victoria) ise alt alt parselleri oluşturmuştur. G100, G75, G50 ve G0 konularında ortalama 2292.2 kg/ha soya tane verimi alınmasına karşılık SH100, SH75, SH50 ve SH0 konularında 2770.2 kg/ha verim alınmıştır. SH50 konusu G100 konusuna göre %39 su tasarrufu sağlarken aynı zamanda verimi %10.2 artırmıştır. G100 konusuna göre SH50 konusu sulama suyu kullanım etkinliğini %145 ve su kullanım etkinliğimi %81.9 iyileştirmiştir. Victoria çeşidi Sonya çeşidine göre daha verimli bulunmuştur. Su stresinin artmasıyla geleneksel tarımda dikkate alınan tüm parametreler olumsuz etkilenmiş ancak su hasadında ise bu olumsuzluk görülmemiştir. Daha yüksek verim, daha fazla su tasarrufu ve daha iyi su kullanım etkinliği nedeniyle bölge şartlarında plastik örtülü sırt ve karık yağmursuyu hasat sisteminde %30 sulama suyundan kısıntı yapılması önerilir. Ancak çok düşük verim nedeniyle kuru tarım şartlarında soya fasulyesi yetiştiriciliği yapılmamalıdır. Sulama uygulamasının artmasıyla yağ oranında artış meydana gelmiştir ancak protein oranı en yüksek kuru tarım koşullarında aşırı su stresinde oluşmuştur.
Özet (Çeviri)
Growing population, inter-sectoral water competition, environmental pollution, global warming, and climate change have made the efficient use of existing water resources imperative. To determine the effect of ridge-furrow rainwater harvesting, which stands out for its water use efficiency and productivity, on soybean yield and quality under different irrigation regimes, a two-year trial was conducted under semi-arid conditions in Kayseri. The experiment used a split-split plot design, with conventional farming (CF) and plastic-covered ridge-furrow rainwater harvesting (RWH) as the main plots, four different irrigation regimes (I100 = full irrigation, I75 = 0.75 I100, I50 = 0.50 I100, and I0 = 0.0 I100) as sub-plots, and two soybean varieties (Sonya and Victoria) as sub-sub plots. An average soybean grain yield of 2292.2 kg/ha was obtained in the CF treatments (G100, G75, G50, and G0), while a yield of 2770.2 kg/ha was achieved in the RWH treatments (SH100, SH75, SH50, and SH0). The SH50 treatment provided 39% water savings compared to the G100 treatment while simultaneously increasing yield by 10.2%. Compared to G100, the SH50 treatment improved irrigation water use efficiency by 145% and water use efficiency by 81.9%. The Victoria variety was found to be more productive than the Sonya variety. While all parameters considered in conventional farming were adversely affected as water stress increased, no such negative impact was observed in rainwater harvesting. Due to higher yields, greater water savings, and better water use efficiency, it is recommended to reduce irrigation water by 30% in the plastic-covered ridge-furrow rainwater harvesting system under regional conditions. However, soybean cultivation should not be conducted under rainfed conditions due to very low yields. As irrigation application increased, oil content increased, but the highest protein content was observed under dry farming conditions with extreme water stress.
Benzer Tezler
- Oryantal tütünde sırt-karık mikro havza yağmur su hasadı ve destek sulama uygulamalarının verim ve kalite üzerine etkisi
The effect of ridge and furrow micro catchment rainwater harvesting and supplementary irrigation applications on yield and quality in oriental tobacco
EDA ÇİMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBiyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET MURAT CÖMERT
- Farklı sulama rejimlerinde sırt-karık mikro havza yağmursuyu hasadı tekniğinin çemen (trigonella foenum-graecum) bitkisinin büyüme ve verimine etkisi
Effect of ridge furrow micro-catchment rainwater harvesting technique on growth and yield of fenugreek (trigonella foenum-graecum) plant in dieferent irrigattion regimes
DİLEK GÜNANA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatErciyes ÜniversitesiBiyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÜNLÜKARA
- Farklı sulama suyu seviyelerinin mikro havza yağmur suyu hasadı koşulları altında şeker pancarı verim ve kalitesi üzerine etkisi
Effect of different irrigation levels on yield and quality of sugar beet under micro-catchment rainwater harvesting
HATİCE NESLİHAN SAMUTOĞLU
Doktora
Türkçe
2026
ZiraatErciyes ÜniversitesiBiyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÜNLÜKARA
- Sırt-karık mikrohavza yağmur suyu hasadı tekniği altında nohut gelişimi ve verimi
Chickpea growth and yield under ridge-furrow microcatchment rainwater harvesting technique
SELİM KATIRCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatErciyes ÜniversitesiBiyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ÜNLÜKARA
- Sırt-karık mikro havza su hasadı tekniğinin salçalık biberin verim ve kalite özelliklerine etkisi
The effect of ridge-furrow micro catchment water harvesting in red pepper yield and quality features
DEMET YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2020
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLAL CEMEK
DOÇ. DR. ALİ ÜNLÜKARA