Geçmişten günümüze Türk İslâm edebiyatı'nda estetik haz (Bedî'iyât) anlayışının merhaleleri
Stages of the understanding of aesthetic pleasure in Turkish Islamic literature from past to present
- Tez No: 972179
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET SAİT MERMUTLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Din, Turkish Language and Literature, Religion
- Anahtar Kelimeler: Türk İslâm edebiyatı, İlmü'l-cemâl, Bedî'iyât, Estetik Haz, Söz Estetiği, Turkish Islamic literature, Ilmu'l-cemâl, Bedî'iyât, Aesthetic Pleasure, Aesthetics of Words
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş, Üç Bölüm ve Sonuç'tan şekillenerek meydana gelen bu çalışmada onlarca eser okunup incelenmiştir. Yazılı ya da sözlü olması fark etmeksizin mevcut olan sözlerin yahut metinlerin meydana geliş sürecinde hangi estetik ölçülerin model alındığını anlamlandırmak bize medeniyetlerin nasıl kurulduğunun ipuçlarını da verecek şekilde araştırılmıştır. Bu süreçte etimolojik kökenler ile ilgili literatür taraması da yapılmıştır. Binaenaleyh 'Bedî'iyât' ve 'İlmü'l-cemâl' üzerine durularak kavramlar açıklanarak tezin amacının daha iyi kavranması kolaylaştırılmıştır. Daha sonra ise konuya İslâm'ın temel metinleri ile girilerek güzel sözün yani sözün estetiğinin özüne değinilecektir. Çalışmanın esas konusu, estetik hazzın süreçler içindeki durumunu, geçmişten günümüze olan serüveni şeklinde ortaya koyulacaktır. Giriş'te estetik ve estetik hazza değinilerek kelimelerin taşıdığı misyona değinilecektir. Bu sözcüklerin hangi felsefî ve edebî düşünce kaynaklı olduğu belirtilerek bir arka plan temeli atılacaktır. Estetik kavramına aşinalık kazandıktan sonra estetik hazzın en çok da sözün estetiğindeki yerine ve medeniyet inşasındaki yerine vurgu yapılacaktır. Birinci Bölüm'de İslâm'ın naslarında yer edinen güzel kavramına ve bu yöndeki vurgulara ve güzelden gelen manevi deneyimlerin bireysel ve sosyal hayata yansımasına, eş değer kullanımlı alternatif sözcüklere değinilecektir. İkinci Bölüm'de İslâm edebiyatında estetik hazzın üzerine durularak İslâm coğrafyasından örnekler getirilecektir. Son bölüm olan Üçüncü Bölüm'de ise geçmişten günümüze estetik hazzın Türk İslâm edebiyatındaki seyrini kapsayarak dönemlerdeki baskın olan anlayış üzerinden ilerleyecektir
Özet (Çeviri)
This study, structured by an Introduction, Three Chapters, and a Conclusion, has read and analyzed dozens of works. The aim is to understand the aesthetic criteria employed in the creation of existing words and texts, whether written or spoken, in a way that also provides clues about how civilizations were founded. A literature review on etymological origins was also conducted during this process. Therefore, by focusing on“Bedî'iyât”and“İlmü'l-cemâl,”the concepts are explained, facilitating a better understanding of the thesis's purpose. Then, the subject will be explored through the foundational texts of Islam, addressing the essence of beautiful speech, or the aesthetics of speech. The main topic of the study will be the evolution of aesthetic pleasure, exploring its journey from past to present. The introduction will address aesthetics and aesthetic pleasure, exploring the mission of words. The philosophical and literary thought underlying these words will be outlined, laying the foundation for a background. After becoming familiar with the concept of aesthetics, the importance of aesthetic pleasure, particularly in the aesthetics of speech and in the construction of civilization, will be emphasized. The first section will address the concept of beauty in Islamic texts, its emphasis on this aspect, the reflection of spiritual experiences derived from beauty on individual and social life, and alternative words with equivalent usage. The second section will focus on aesthetic pleasure in Islamic literature, presenting examples from Islamic geography. The final section, the third section, will cover the evolution of aesthetic pleasure in Turkish-Islamic literature from the past to the present, focusing on the dominant understanding of each period.
Benzer Tezler
- Mevlid geleneği zemininde Diyarbakırlı Tayyar-Zâde İbrahim Re'fet“Mevlid”i ile Süleyman Çelebi“Mevlid”inin şekil ve muhteva mukayesesi
The comparison of Tayyar-Zade İbrahim Re'fet's“Mevlid”and Süleyman Çelebi's“Mevlid”in terms of form and content on the ground of“mevlid”tradition
HACER BOZYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYDIN KIRMAN
- Çağdaş Türk edebiyatında ütopya
Başlık çevirisi yok
NURETTİN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAHİT KAVCAR
- Dilaver Cebeci şiirinde estetik
Aesthetics in Dilaver Cebeci's poem
ABDULNASİR KIMIŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinAtatürk Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE HİLAL KALKANDELEN
- Türk âşık edebiyatı açıklamalı sözlüğü
Annotated glossary of Turkish literature lovers
FATMA KAÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Dilbilimİstanbul Aydın ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL VELİ VELİ
- Menderes Havzası'nda kutsal mekânlar, ritüeller (uygulamalar) ve mistik anlatılar
Sacred places, practices (rituals) and mystic narratives in the Menderes Basin
BİRCAN CANGUL
Doktora
Türkçe
2024
Halk Bilimi (Folklor)Aydın Adnan Menderes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANER IŞIK