Marshall Planı'nın medyadaki temsili: Görsel propaganda ve algı yönetimi
The media representation of the Marshall plan: Visual propaganda and perception management
- Tez No: 972295
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERAFETTİN SEVGİLİ, DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÇİĞDEM KOCAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, Siyasal Bilimler, International Relations, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, II. Dünya Savaşı sonrasında uygulamaya konulan Marshall Planı'nın medyadaki temsilleri kapsamlı biçimde incelenmiştir. Araştırma, 1947–1950 dönemine odaklanmakta; Türk basınındaki haberlerin yanı sıra uluslararası karikatürler, propaganda afişleri, sinema filmleri ve reklam örneklerini de kapsamaktadır. Amaç, planın ekonomik, siyasi ve kültürel boyutlarının farklı medya kanallarında nasıl sunulduğunu ortaya koymaktır. Marshall Planı, savaş sonrası Avrupa'nın yeniden inşasına dönük bir program olmakla birlikte, Türkiye bağlamında mali ve teknik desteğin ötesinde Batı dünyasıyla bütünleşmenin bir simgesi olarak görünür hâle gelmiştir. Sağlanan kaynaklar tarımda makineleşmeyi hızlandırmış, enerji ve demiryolu yatırımlarını desteklemiş, sanayi altyapısının güçlenmesine katkı sağlamıştır. Bu süreç, basında modernleşme ve kalkınma söylemleriyle çerçevelenmiş; kamuoyuna refah ve ilerleme vizyonu üzerinden aktarılmıştır. Aynı dönemde plan, iç siyasette iktidar–muhalefet eksenli tartışmaların odağına yerleşmiş ve parlamentodaki görüşmeler aracılığıyla geniş kitlelere yansımıştır. Çalışma nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüş; dönemin gazete haberleri, karikatürler, propaganda afişleri, sinema filmleri ve reklam ilanları birincil kaynak olarak analiz edilmiştir. Türk basınındaki yansımaların yanı sıra uluslararası görsel malzemelerin çözümlenmesiyle planın farklı bağlamlarda kazandığı temsiller karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bulgular, planın basında ekonomik kalkınma ve modernleşme ile ilişkilendirildiğini; karikatürlerde çeşitli ideolojik yaklaşımlarla görselleştirildiğini, afişlerde umut, yeniden doğuş ve Amerikan liderliği temalarıyla kurgulandığını; sinema filmlerinde kırsal kalkınma ve barış söylemleri aracılığıyla işlendiğini; reklamlarda ise gündelik yaşamla bütünleştirilen bir modernleşme imgesi üretildiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler Marshall Planı, Basın, Karikatür, Afiş, Sinema, Reklam, Propaganda, Algı Yönetimi, Modernleşme
Özet (Çeviri)
This study offers a comprehensive examination of the media representations of the Marshall Plan, implemented in the aftermath of the Second World War. Focusing on the period 1947–1950, the research encompasses news coverage in the Turkish press as well as international cartoons, propaganda posters, films, and advertisements. The aim is to identify how the Plan's economic, political, and cultural dimensions were presented across different media channels. Although conceived as a programme for Europe's post-war reconstruction, in the Turkish context the Marshall Plan came to signify integration with the Western world beyond financial and technical assistance. The resources provided accelerated agricultural mechanization, supported energy and railway investments, and contributed to the strengthening of industrial infrastructure. This process was framed in the press through discourses of modernization and development and was conveyed to the public via a vision of prosperity and progress. In the same period, the Plan also became a focal point of government–opposition debates in domestic politics and reached broad audiences through parliamentary proceedings. The study adopts a qualitative research approach; contemporary newspaper articles, cartoons, propaganda posters, films, and advertisements are analyzed as primary sources. In addition to the Turkish press, international visual materials are examined, enabling a comparative assessment of the Plan's representations in different contexts. The findings indicate that the Plan was associated in the press with economic development and modernization; visualized in cartoons through diverse ideological approaches; constructed in posters around themes of hope, rebirth, and American leadership; addressed in films via narratives of rural development and peace; and, in advertising, articulated as an image of modernization integrated with everyday life. Keywords Marshall Plan, Press, Cartoon, Poster, Cinema, Advertisement, Propaganda, Perception Management, Modernization
Benzer Tezler
- Marshall Planı ve Türkiye'de Marshall Planı'nın uygulanışı
The Marshall Plan and application the Plan in Turkey
YAVUZ GÜLER
- İkinci Dünya Savaşı sonrası Marshall Planı'nın Türk dış politikasına bazı etkileri
Various effects of Marshall Plan on Turkish foreign policy after the Second WWorld War
SİBEL PAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk İnkılap TarihiGazi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ DÖNMEZ
- Truman Doktrini ve Marshall Planı'nın Türk basınına yansımaları (1947-1951)
The reflections of the Truman Doctrine and the Marshall Plan in the Turkish press (1947-1951)
RECEP KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
TarihAtatürk ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TOLGA BAŞAK
- Truman Doktrini ve Marshall Planı'nın Türkiye'deki siyasi ve ekonomik yansımaları
Political and economic effects of the Truman Doctrine and Marshall Plan on Turkey
ÖZGÜR ÖZBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Uluslararası İlişkilerVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiUluslararası Politik Ekonomi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN AFŞAR
- Soğuk savaş döneminde Türkiye'nin batı bloğunayakınlaşması: Marshall Planı, Truman Doktrini ve NATO'yakatılımı (1946-1952)
Turkey's relationship to the western block during the cold war: The Marshall Plan, the Truman Doctrine, and its joining of NATO (1946-1952)
İSHAK KARAYAZĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA EDİP ÇELİK