Depremzede bireylerde mutluluk korkusu ve bilişsel çarpıtma arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın aracı rolü
The mediating role of psychological resilience in the relationship between fear of happiness and cognitive distortion in earthquake survivors
- Tez No: 972305
- Danışmanlar: PROF. DR. İSA YÜCEL İŞGÖR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel çarpıtma, Mutluluk korkusu, Psikolojik sağlamlık, Cognitive distortion, Fear of happiness, Resilience
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, depremzede bireylerde mutluluk korkusu ile bilişsel çarpıtmalar arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın aracı rolünü incelemektir. Çalışmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan depremlerden doğrudan veya dolaylı olarak etkilenmiş, çeşitli illerde ikamet eden 334 yetişkin birey oluşturmuştur. Katılımcılar kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenmiş ve veri toplama süreci çevrim içi ortamda yürütülmüştür. Veriler, Mutluluk Korkusu Ölçeği, Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 25.0 ve AMOS 24.0 programları kullanılmış; tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi ve Hayes'in Process Makrosu aracılığıyla yapısal eşitlik modeli (Model 4) ile aracılık analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, depremzede bireylerin mutluluk korkusu düzeyleri ile bilişsel çarpıtma düzeyleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Psikolojik sağlamlık düzeyinin ise hem mutluluk korkusunu hem de bilişsel çarpıtmaları negatif yönde yordadığı tespit edilmiştir. Ayrıca psikolojik sağlamlık, mutluluk korkusu ile bilişsel çarpıtmalar arasındaki ilişkide kısmi aracı bir rol üstlenmiştir. Bu sonuçlar, travmatik yaşantıların bireylerde yalnızca olumsuz duygulara değil, olumlu duygulara karşı da savunmacı bir tutum geliştirmelerine neden olabileceğini göstermektedir. Aynı zamanda psikolojik sağlamlığın bu süreci dengeleyici ve düzenleyici bir unsur olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mediating role of psychological resilience in the relationship between fear of happiness and cognitive distortions among earthquake survivors. A correlational research design, one of the quantitative research methods, was utilized. The study group consisted of 334 adult individuals who were directly or indirectly affected by the earthquakes that occurred on February 6, 2023, and currently reside in various provinces of Türkiye. Participants were determined using the convenience sampling method, and data were collected through an online survey. Data were obtained using the Fear of Happiness Scale, the Cognitive Distortions Scale, and the Psychological Resilience Scale. The data were analyzed using SPSS 25.0 and AMOS 24.0 software. Descriptive statistics, correlation analysis, and mediation analysis based on Hayes' Process Macro (Model 4) were employed through structural equation modeling. The results revealed a significant positive correlation between fear of happiness and cognitive distortions among earthquake survivors. It was also found that psychological resilience negatively predicted both fear of happiness and cognitive distortions. Furthermore, psychological resilience played a partial mediating role in the relationship between fear of happiness and cognitive distortions. These findings suggest that traumatic experiences may lead individuals to develop not only negative emotional responses but also defensive attitudes toward positive emotions. Moreover, psychological resilience appears to function as a stabilizing and regulatory factor in this process.
Benzer Tezler
- Okul çağı çocukları olan depremzede annelerin psikolojik iyi oluşları ve hayata tutunmaları üzerine nitel bir çalışma
A qualitative study on the psychological well-being and resilience of earthquake-affected mothers with school-age children
FATMA ESLEM AKBIYIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk Sağlığıİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU GÜDÜCÜ
- Doğal afetler sonrasında boş zaman aktivitesine katılımın psikolojik etkileri: 6 Şubat Kahramanmaraş Depremi örneği
Psychological effects of participation in leisure time activities after natural disasters: The case of the February 6 Kahramanmaraş Earthquake
FURKAN TEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporEskişehir Teknik ÜniversitesiSpor Yönetimi ve Rekreasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN MUNUSTURLAR
- Depremzede bireylerde travma sonrası stres bozukluğu ile yaşam anlamı arasındaki ilişkide umut duygusunun aracı rolü: Kahramanmaraş örneği
The mediating role of hope in the relationship between post-traumatic stress disorder and meaning of life in earthquake survivors: The example of Kahramanmaraş
İLKE EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR AKOĞLU
- Depremzede bireylerde psikolojik iyi oluş ve Tanrı algısı üzerine bir araştırma: Kahramanmaraş depremi örneği
A research on psychological well-being and perception of God in earthquake victims: The case of Kahramanmaraş earthquake
ESMA POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEHLÜL TOKUR
- 6 Şubat 2023 depremi sonrası depremzede evli bireylerde evlilik uyumlarının yordayıcıları olarak psikolojik sağlamlık ve yaşam doyumu
Psychological resilience and life satisfaction as predictions of marital adjustment among married earthquake victims after the February 6, 2023 earthquake
HÜSNA RUMEYSA YAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAdıyaman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM YERLİKAYA