2023 Kahramanmaraş merkezli depremi yaşamış ergenlerde karakter güçlerinin psikolojik dayanıklılığı yordayıcı etkisi
The predictive effect of character strengths on psychological resilience in adolescents who experienced the 2023 Kahramanmaraş centered earthquake
- Tez No: 972306
- Danışmanlar: PROF. DR. İSA YÜCEL İŞGÖR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Travmatik yaşam olayları, bireylerin psikolojik dayanıklılıklarını, duygusal tepkilerini ve yaşamın zorluklarıyla başa çıkma becerilerini derinden etkileyen önemli deneyimler arasında yer almaktadır. Son yıllarda, pozitif psikoloji yaklaşımı çerçevesinde, karakter güçlerinin bireylerin zorlayıcı yaşam koşullarına karşı gösterdikleri uyum becerilerinde belirleyici bir rol oynadığı göz önünde bulundurularak bu araştırmada, 2023 yılında Kahramanmaraş merkezli depremi yaşamış ergenlerin psikolojik dayanıklılıkları ile karakter güçlerinin boyutlarından şükür, umut ve sosyal zekâ düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, karakter güçlerinin alt boyutları olan şükür, umut ve sosyal zekânın psikolojik dayanıklılığı yordayıcı etkisi analiz edilmiştir. Çalışma, betimsel ilişkisel tarama modeline dayalı olarak yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, 2023 Kahramanmaraş merkezli depremi yaşamış ve Adıyaman, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya ile Osmaniye illerinde ikamet eden toplam 413 ergenden oluşmaktadır. Katılımcıların 247'si kız, 166'sı erkektir; yaş dağılımına göre 214'ü 14-16 yaş aralığında, 199'u ise 17-18 yaş aralığındadır. Veriler 'KGE Gençlik Envanteri' ve 'Ergen Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği' aracılığıyla toplanmıştır. Veriler analizinde Pearson korelasyon katsayısı, çoklu regresyon analizi, bağımsız gruplar t testi ve manova yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, psikolojik dayanıklılık ile karakter güçleri boyutları olan şükür, umut ve sosyal zekâ arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca bu üç karakter gücünün, psikolojik dayanıklılığı anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Demografik değişkenlerden cinsiyet bakımından anlamlı bir farklılık olmadığı; yaş değişkeni bakımından ise 17-18 yaş grubundaki ergenlerin şükür ve sosyal zekâ düzeylerinin anlamlı derecede yüksek olduğu bulgulanmıştır. Okul türü değişkeni açısından psikolojik dayanıklılık ve sosyal zekâ düzeyleri anlamlı şekilde farklılaşmış, Anadolu ve Fen/Sosyal Bilimler Lisesi öğrencilerinin daha yüksek puanlara sahip olduğu gözlemlenmiştir. İkametgâh tercihi değişkeni anlamlı farklılık oluşturmazken, yaşanılan şehir değişkenine göre Gaziantep'teki ergenlerin şükür ve umut düzeylerinin diğer illere göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, travmatik yaşam olayları sonrası bireylerin uyum sürecinde karakter güçlerinin önemli bir destekleyici unsur olduğu vurgulanmakta; eğitim ve psikolojik danışma programlarında bu güçlerin gelişimini destekleyici yapılandırmalara yer verilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Traumatic life events are among the important experiences that deeply affect individuals' psychological resilience, emotional reactions, and ability to cope with life's challenges. Considering that character strengths have played a decisive role in individuals' ability to adapt to challenging life conditions within the framework of positive psychology approach in recent years, this study aimed to examine the relationship between the psychological resilience of adolescents who experienced the earthquake centered in Kahramanmaraş in 2023 and the levels of gratitude, hope and social intelligence, which are dimensions of character strengths. In the study, the predictive effects of gratitude, hope, and social intelligence, which are the sub-dimensions of character strengths, on psychological resilience were analyzed. The study was conducted based on the descriptive relational screening model. The sample of the study consists of a total of 413 adolescents who experienced the 2023 Kahramanmaraş-centered earthquake and reside in the provinces of Adıyaman, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya and Osmaniye. Of the participants, 247 were female and 166 were male; according to age distribution, 214 were between 14-16 years old and 199 were between 17-18 years old. Data were collected through the 'KGE Youth Inventory' and 'Adolescent Psychological Resilience Scale'. Pearson correlation coefficient, multiple regression analysis, independent groups t test and manova methods were used in data analysis. According to the research findings, positive significant relationships were found between psychological resilience and the character strengths dimensions of gratitude, hope and social intelligence. Additionally, it was determined that these three character strengths significantly predicted psychological resilience. It was found that there was no significant difference in terms of gender among demographic variables, and in terms of age variable, the gratitude and social intelligence levels of adolescents in the 17-18 age group were significantly higher. Psychological resilience and social intelligence levels differed significantly in terms of school type variable, and it was observed that Anatolian and Science/Social Sciences High School students had higher scores. While the residence preference variable did not create a significant difference, it was determined that the gratitude and hope levels of adolescents in Gaziantep were higher than those in other provinces according to the city of residence variable. In line with the findings obtained, it is emphasized that character strengths are an important supporting element in the adaptation process of individuals after traumatic life events; it is recommended that structures supporting the development of these strengths should be included in education and psychological counseling programs.
Benzer Tezler
- Kahramanmaraş merkezli deprem sonrası ergenlerde kendine zarar verme davranışı ve intihar olasılığında travma sonrası stres bozukluğu düzeyleri ve kronotipin aracı rolü
Levels of post-traumatic stress disorder and the mediating role of chronotype in non suicidal self- injury and suicide risk among adolescents after the earthquake centered in Kahramanmaraş
EDA DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİHA CÖMERTOĞLU ARSLAN
PROF. DR. HATİCE ALTUN
- 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremleri yaşamış ergenlerde travma sonrası stres bozukluğu ile depresyon arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin çoklu aracılığı
The multiple mediation role of emotion regulation in the relationship between posttraumatic stress disorder and depression among adolescents who experienced the Kahramanmaraş-centred earthquakes on February 6, 2023
FERAY BAYIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAdıyaman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ YILDIZ
- Kahramanmaraş merkezli depremi yaşamış depremzede sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu düzeyi ve deprem stresi ile baş etme stratejilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the post-traumatic stress disorder level of healthcare workers who experienced the Kahramanmaras-centered earthquake and their coping strategies with earthquake stress
YUNUS AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde kayıp yaşamış yetişkin bireylerde yas sürecinin, psikolojik dayanıklılık ve üstbilişi yordaması
The prediction of grief process, psychological resilience, and metacognition in adult individuals who experienced loss in the february 2023 Kahramanmaraş-centeredearthquakes
HAYAT YAPAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiYakın Doğu ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE ÇELİKAY SÖYLER
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremi yaşayanlarda travma sonrası stres belirtileri ve travma sonrası büyümede şemaların rolü
The role of schemas in post-traumatic stress symptoms and post-traumatic growth in inviduals exposed to the February 6, 2023 Kahramanmaraş-centered earthquake
SERHAT PAKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU FINDIKLI