İnsan bakım kuramına temellendirilmiş teknoloji destekli eğitim programının kök hücre nakli olan çocukların ebeveynlerinin bilgi, öz-yeterlik, yaşam kalitesi, kaygılarına etkisi
The effect of technology-supported education program based on human caring theory on knowledge, self-efficacy, quality of life and anxiety of parents of children with stem cell transplantation
- Tez No: 972324
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE EFE, PROF. DR. OSMAN ALPHAN KÜPESİZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, hematopoetik kök hücre nakli olan çocukların ebeveynlerine yönelik geliştirilen İnsan Bakım Kuramı'na Temellendirilmiş Teknoloji Destekli Eğitim Programı'nın (İBK-tEBEP) bilgi düzeyi, öz yeterlik, yaşam kalitesi ve kaygı düzeyleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma üç aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada Hematopoetik Kök Hücre Nakli olan çocukların evde bakımına yönelik İBK-tEBEP (6 gün 6 oturum yüz yüze ve 8 hafta mobil uygulama) geliştirilmiştir. İkinci aşamada taburculuk sonrası kullanım için mobil uygulama geliştirilmiştir. Son aşamada ise hematopoetik kök hücre nakli olan çocuğu olan 30 ebeveyn ile çift kör, girişimsel, izlemsel randomize kontrollü çalışma yapılmıştır. Girişim grubuna (n=15) İBK-tEBEP, Kontrol grubuna (n=15) rutin taburculuk eğitimi uygulanmıştır. Veriler, Çocuk ve Ebeveyn Tanıtım Formu, Ebeveynin Bakıma İlişkin Bilgi Düzeyi Değerlendirme Formu, Genel Öz-Yeterlik Ölçeği, Kanserli Hastalara Bakım Verenlerde Yaşam Kalitesi Ölçeği, Durumluk Kaygı Ölçeği ile toplanmıştır. Veriler sayı, yüzde, ortalama, ki kare Wilcoxon işaretli sıralar testi ve iki yönlü karma dersenli Anova testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmada her iki gruptaki ebeveynlerin bilgi düzeyinde artış olduğu ancak girişim grubundaki ebeveynlerin bilgi düzeyindeki artışın büyük etki büyüklüğüne sahip olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Girişim grubundaki ebeveynlerin öz yeterlik düzeyi kontrol grubuna kıyasla anlamlı ölçüde daha fazla değişim göstermiştir (p<0.05). Girişim grubundaki ebeveynlerin yaşam kalitesi ölçeği puanları kontrol grubuna göre daha fazla artmıştır (p<0.05). Girişim grubunda yaşam kalitesi toplam puan ortalamaları farkı istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Kontrol grubunda anlamlı olmadığı tespit edilmiştir (p>0.05). İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş Teknoloji Destekli Eğitim Programı ile gruplara ve ölçüm zamanlarına göre girişim grubundaki ebeveynlerin bilgi, öz yeterlik, yaşam kalitesi, kaygı düzeyleri arasında anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: İnsan Bakım Kuramı'na Temellendirilmiş Teknoloji Destekli Eğitim Programı'nın uygulanabilir olduğu, kök hücre nakli olan çocukların ebeveynlerinde bilgi, öz yeterlik ve yaşam kalitesini artırmada, nakil ilişkili kaygılarını azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Objective: To determine the effects of a technology-supported home care education program based on the Human Caring Theory developed for parents of children with stem cell transplantation on knowledge level, self-efficacy, quality of life and anxiety levels. Method: The study conducted in three stages. In the first stage, a CBC-tEBEP was developed for home care of children with hematopoietic stem cell transplantation. In the second stage, a mobile application was developed for post-discharge use. In the last stage, a double-blind, interventional, follow-up randomized controlled double-blind study was conducted with 30 parents who had children with hematopoietic stem cell transplantation. The intervention group (n=15) received İBK-tEBEP and the control group (n=15) received routine discharge training. Data were collected using the Child and Parent Introduction Form, Parent's Knowledge Level Assessment Form, General Self-Efficacy Scale, Quality of Life Scale for Caregivers of Patients with Cancer, and State Anxiety Scale. The data were evaluated with number, percentage, mean, chi-square Wilcoxon signed-rank test and two-way mixed-sample ANOVA test. Results: In the study, it determined that there was an increase in the knowledge level of the parents in both groups, but the increase in the knowledge level of the parents in the intervention group had a large effect size (p<0.05). The self-efficacy level of the parents in the intervention group changed significantly more compared to the control group (p<0.05). Quality of life scale scores of the parents in the intervention group increased more than the control group (p<0.05). In the intervention group, the difference in quality of life total mean scores was statistically significant (p<0.05). It was not significant in the control group (p>0.05). A significant difference was found between the knowledge, self-efficacy, quality of life and anxiety levels of the parents in the intervention group according to the groups and measurement times with the Technology Supported Education Program based on the Human Care Theory (p<0.05). Conclusion: It was determined that the Technology-supported Home Care Education Program Based on the Human Caring Theory was applicable and effective in increasing the knowledge, self-efficacy and quality of life of parents of children with stem cell transplantation and reducing transplant-related concerns.
Benzer Tezler
- İnsan bakım kuramına temellendirilmiş bakımda bilinçli farkındalık eğitim programının hemşirelerin yönelimselliğine etkisi: Bir eylem araştırması
The effect of mindful caring education program based on human caring theory on nurses' intentionality: An action research
FATMA DURSUN ERGEZEN
- İnsan bakım kuramına temellendirilmiş hayvan destekli aktivite programının, dil ve konuşma bozukluğu olan çocukların algıladıkları stres, sosyal uyum ve iletişim becerilerine etkisi
Effects of a human caring theory-based animal-assisted activity program on perceived stress, social adjustment, and communication skills among children with speech and language disorders
ŞEYMA KATIRCIOĞLU
- Watson insan bakım kuramına temellendirilmiş motivasyonel görüşmenin ve eğitimin hemodiyaliz uygulanan bireylerin tedaviye uyumuna, memnuniyetine ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi
The effect of motivational interviewing and education based on watson human care model on adherence to treatment, satisfaction and quality of life in adults receiving hemodialysis treatment
ŞEFİKA TUĞBA YANGÖZ
- Watson insan bakım kuramına temellendirilmiş mandala sanatının ve değer açıklaştırmanın kanser tanılı çocukların ebeveynlerinin kaygı ve duygu durumuna etkisi
The effect of mandala art and value clarification based on watson human care theory on the anxiety and emotional state of parents of children diagnosed with cancer
MELTEM GÜRCAN
Doktora
Türkçe
2024
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVCAN ATAY TURAN
- Watson'ın insan bakım kuramına temellendirilmiş emzirme sınıflarının annelerin emzirme öz-yeterlilik algıları, emzirme süre ve şekilleri üzerine etkisi
Effect of breastfeeding classes based on Watson's human caring theory on mothers' breastfeeding self-efficacy, breastfeeding duration and definitions
GAMZE DURMAZOĞLU