İki farklı tedavi planlama sistemi ile oluşturulan grade II beyin tümörü hastalarının radyoterapi planlarının karşılaştırılması
Comparison of radiotherapy plans for grade II brain tumor patients created with two different treatment planning systems
- Tez No: 972602
- Danışmanlar: PROF. DR. VUSLAT YÜRÜT ÇALOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Radyasyon Onkolojisi, Radiation Oncology
- Anahtar Kelimeler: beyin tümörleri, tedavi planlama sistemi, lineer hızlandırıcı, Sağlık fiziği, brain tumors, treatment planning system, linear accelerator, Health physics
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Radyoterapide, farklı marka ve modellere ait lineer hızlandırıcı cihazlar yaygın olarak kullanılmakta olup, bu cihazlar entegre tedavi planlama sistemleri ile birlikte çalışmaktadır. Bu sistemler, radyoterapi planlamasında farklı algoritmalar kullanarak hastaya özel doz dağılımları oluşturmaktadır. Tedavi planlama sistemlerinin performansı, kullanılan algoritmalara, optimizasyon kriterlerine ve cihazın teknik özelliklerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Literatürde, farklı TPS'lerin dozimetrik açıdan karşılaştırıldığı çeşitli çalışmalar bulunmakla birlikte, bu çalışmalar çoğunlukla belirli tümör tipleri veya anatomik bölgelerle sınırlı kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı, grade II beyin tümörü tanısı almış hastalar için iki farklı tedavi planlama sisteminin (Eclipse ve Monaco) oluşturduğu radyoterapi planlarını dozimetrik ve teknik açıdan karşılaştırmak, aralarındaki farkları belirlemek ve klinik uygulamalara yönelik önerilerde bulunmaktır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada, patolojik evrelemesi grade II olarak belirlenmiş beyin tümörü hastaları retrospektif olarak değerlendirildi. Tümör çapı 2-6 cm arasında olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Her bir hasta için hem Eclipse (Varian) hem de Monaco (Elekta) tedavi planlama sistemleri kullanılarak radyoterapi planları oluşturuldu. Planlamalar sırasında benzer optimizasyon kriterleri (cost function'lar) kullanılarak karşılaştırılabilir bir temel sağlandı. Her iki sistemde de hedef hacmin en az %95'inin, reçete edilen dozun en az %95'ini alması şartı sağlandı. Kritik organlar ve doz homojenliği gibi parametreler karşılaştırmaya dahil edildi. Bulgular: Yapılan karşılaştırmalarda, Eclipse tedavi planlama sistemi ile oluşturulan planlarda maksimum doz, sağ ve sol lens maksimum dozları, sol optik sinir maksimum dozu, beyin sapı maksimum dozu ve optik kiazma maksimum dozu, Monaco planlarına göre daha düşük olarak hesaplandı. Ayrıca Eclipse planlarının doz dağılımı daha homojen bulundu. Eclipse planları, ışınlama süresi bakımından da Monaco'ya kıyasla daha kısa sürelerde tamamlandı. Öte yandan, Monaco tedavi planlarında hedef hacmin minimum dozu daha yüksek olup, kullanılan monitör birimi değerleri daha düşüktü. Bu durum, cihazın daha verimli bir ışınlama profiline sahip olabileceğini göstermektedir. Sonuç: Elde edilen bulgular, iki tedavi planlama sistemi arasında belirgin dozimetrik farklar olduğunu ortaya koymuştur. Eclipse tedavi planlama sistemi, özellikle kritik organların korunması, doz homojenliği ve kısa ışınlama süresi gibi avantajlar sunmaktadır. Buna karşılık, Monaco tedavi planlama sistemi ise daha düşük monitör birimi kullanımı ve hedef hacimdeki minimum doz açısından daha üstün sonuçlar vermiştir. Klinik karar verme süreçlerinde, tümörün yerleşimi ve çevre anatomik yapılarla olan ilişkisi dikkate alınarak uygun planlama sistemi tercih edilmelidir. Özellikle tümör kritik organlara yakın yerleşimli ise Eclipse, uzak konumlu ise Monaco sistemi tercih edilebilir.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: In radiotherapy, linear accelerator devices of different brands and models are commonly used, each integrated with its own treatment planning system. These systems employ various algorithms to generate patient-specific dose distributions. The performance of treatment planning systems may vary depending on their algorithms, optimization criteria, and technical specifications. Although there are several studies in the literature comparing different treatment planning system's dosimetrically, most are limited to specific tumor types or anatomical regions. The aim of this study is to compare radiotherapy plans created with two different treatment planning systems (Eclipse and Monaco) for patients diagnosed with grade II brain tumors, to identify any differences between them, and to offer clinical recommendations based on the findings. Material and Methods: Patients with a pathological diagnosis of grade II brain tumors were retrospectively selected for the study. Those with tumor sizes ranging between 2 and 6 cm were included. For each patient, radiotherapy plans were created using both the Eclipse (Varian) and Monaco (Elekta) treatment planning systems. Comparable optimization criteria (cost functions) were used to ensure the validity of the comparison. In both systems, it was ensured that at least 95% of the planning target volume received at least 95% of the prescribed dose. Critical organ doses and dose homogeneity were also evaluated and included in the analysis. Results: In the comparison, plans created with the Eclipse treatment planning system showed lower values for maximum dose, right and left lens maximum doses, left optic nerve maximum dose, brainstem maximum dose, and optic chiasm maximum dose compared to Monaco plans. Additionally, Eclipse plans exhibited more homogeneous dose distributions and shorter beam-on times. On the other hand, Monaco plans resulted in higher minimum doses to the and required fewer monitor units, indicating a potentially more efficient delivery. Conclusion: The findings demonstrate significant dosimetric differences between the two treatment planning systems. Eclipse treatment planning system stands out with its advantages in critical organ sparing, dose homogeneity, and shorter treatment times. In contrast, Monaco treatment planning system provides superior results in terms of lower monitor unit usage and higher minimum doses. In clinical decision-making, the proximity of the tumor to critical structures should be considered when selecting the appropriate treatment planning system. Eclipse may be more suitable for tumors located near critical organs, while Monaco could be preferred for more distant lesions.
Benzer Tezler
- Radyoterapide çok kriterli karar verme yöntemleri ile tedavi planı seçim probleminin çözümleri ve çözümlerin toplulaştırması: Antropomorfik fantom çalışması örneği
Solutions and aggregation of solutions to the treatment plan selection problem with multi-criteria decision-making methods in radiotherapy: An anthropomorphic phantom study example
CEREN AYRANCIOĞLU
Doktora
Türkçe
2026
Radyasyon OnkolojisiDokuz Eylül ÜniversitesiMedikal Fizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKNUR BİLKAY GÖRKEN
- Film dozimetre ve iki boyutlu iyon odası kullanılarak oluşturulan doz haritalarının tedavi planlama sisteminden elde edilen doz haritaları ile karşılaştırılması
Comparison of dose maps formed by film dozimeter and two dimensional ionization chamber with the dose maps obtained from treatment planning system
MEHMET ERTUĞRUL ERTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Radyoloji ve Nükleer TıpHacettepe ÜniversitesiRadyoterapi Fiziği Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK ZORLU
- Statik yoğunluk ayarlı radyoterapi tekniğinin iki farklı lineer hızlandırıcı ve tedavi planlama sisteminde dozimetrik olarak değerlendirilmesi
Evaluation of Static Intensity Modulated Radiation Therapy as dosimetric in two different linear accelerators and treatment planning system
FATİH KARAKÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiTemel Onkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE BİLGE
- Model tabanlı tedavi planlama sisteminin radyoterapide kullanım öncesi uygunluk sınama basamaklarının iki ve üç boyutlu kriterler açısından araştırılması
Investigation of convenience testing steps of model-basedtreatment planning system in radiotherapy in terms oftwo- and three-dimensional criteria
SÜMEYRA MANDAL
Doktora
Türkçe
2025
Fizik ve Fizik MühendisliğiAkdeniz ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. NINA TUNÇEL