Depremle ilgili faktörler ile yeme davranışları arasındaki ilişki üzerine bir araştırma: Hatay ili örneği
A study on the relationship between earthquake-related factors and eating behaviors: The case of Hatay province
- Tez No: 972651
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, 6 Şubat 2023 tarihinde Hatay'da yaşanan deprem sonrası bireylerin yeme davranışlarındaki değişimleri incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya katılan 503 kişinin demografik, sosyo-ekonomik ve deprem sonrası deneyimlerine ilişkin veriler analiz edilmiştir. Katılımcıların çoğunluğunu kadınlar (%71,4), genç yetişkinler (25-34 yaş aralığında %35,4) ve lisans mezunları (%30,8) oluşturmuştur. Deprem sonrası evin yıkılması, yaralanma ve kilo değişimi gibi fiziksel travma göstergeleri, bireylerin yeme davranışları üzerinde anlamlı etkilere sahiptir. Araştırmada kontrolsüz yemek yeme davranışı, evin yıkılması (p = 0,031), yaralanma (p <0,001) ve kilo artışı (p<0,001) gibi fiziksel travmalarla anlamlı olarak ilişkilendirilmiştir. Benzer şekilde, duygusal yemek yeme davranışı da yaralanma (p = 0,032) ve kilo artışı (p = 0,001) yaşayan bireylerde daha yüksek bulunmuştur. Buna karşın, evin yıkılması, sevdiklerini kaybetme, tahliye edilme ve gelir değişimi gibi sosyal ve ekonomik değişkenler kontrolsüz ve duygusal yeme üzerinde anlamlı etkiler göstermemiştir. Açlığa duyarlılık düzeyi ise evin yıkılması (p = 0,015), yaralanma (p = 0,030) ve kilo artışı (p = 0,010) ile anlamlı şekilde ilişkilendirilmiş, ancak diğer sosyal değişkenlerle bağlantı göstermemiştir. Bilinçli yeme kısıtlama davranışı ise deprem sonrası yaşam koşulları ile ilişkilendirilmemiş, bu davranışın bireysel motivasyon, beden algısı ve kontrol becerileri gibi içsel faktörlere bağlı olduğu düşünülmüştür. Sonuç olarak, deprem sonrası yaşanan fiziksel travmaların bireylerin yeme davranışlarını özellikle kontrolsüz ve duygusal yeme ile açlığa duyarlılık boyutlarında etkilediği; sosyal ve ekonomik faktörlerin ise daha dolaylı veya sınırlı etkiler gösterdiği belirlenmiştir. Bu bulgular, afet sonrası psikososyal destek programlarının fiziksel ve psikolojik etkileri dikkate alarak yeme davranışlarındaki değişimleri izlemesi ve müdahalelerde bulunması gerekliliğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine changes in eating behaviors of individuals following the earthquake that occurred in Hatay on February 6, 2023. Data regarding the demographic, socio-economic, and post-earthquake experiences of 503 participants were analyzed. The majority of participants were women (71.4%), young adults aged 25-34 (35.4%), and university graduates (30.8%). Physical trauma indicators such as home destruction, injury, and weight changes were found to have significant effects on individuals' eating behaviors. Uncontrolled eating behavior was significantly associated with physical traumas including home destruction (p = 0.031), injury (p <0.001), and weight gain (p <0.001). Similarly, emotional eating behavior was higher among those who experienced injury (p = 0.032) and weight gain (p = 0.001). On the other hand, social and economic variables such as home destruction, loss of loved ones, evacuation, and income changes did not show significant effects on uncontrolled or emotional eating. Hunger sensitivity was significantly related to home destruction (p = 0.015), injury (p = 0.030), and weight gain (p = 0.010), but was not connected with other social variables. Conscious eating restriction behavior was not related to post-earthquake living conditions and is thought to depend more on internal factors such as personal motivation, body perception, and control skills. In conclusion, physical traumas experienced after the earthquake were found to particularly affect uncontrolled and emotional eating behaviors and hunger sensitivity, while social and economic factors showed more indirect or limited effects. These findings highlight the necessity for psychosocial support programs following disasters to monitor changes in eating behaviors by considering both physical and psychological impacts and to intervene accordingly.
Benzer Tezler
- İstanbul'da deprem ve olası bir depremle ilgili hazırlık ve kaygı düzeyinin değerlendirilmesi
Assessment of preparedness and anxiety levels towards a possible earthquake in İstanbul
AYŞENUR BAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. SİBEL KALAÇA
- Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesinde çalışan hekim ve hemşirelerde deprem bilgi düzeyi ile deprem korkusu ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship between earthquake knowledge level and earthquake fear among physicians and nurses working at Başakşehir Çam and Sakura City Hospital
HAVVA ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
- Variables related to earthquake preparedness behavior
Depreme önlem alma davranışını yordayan faktörler
MEHMET ŞAKİROĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2005
PsikolojiSakarya ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAY KARANCI
- Elazığ ilindeki yapıların beton kalitesi, zemin taşıma gücü ve deprem yönetmeliği açısından incelenmesi
Investigation of the buildings in Elazığ at the point of view of the concrete quality, ground safety stress and earthquake regulations
ÇOŞKUN OKUYUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
İnşaat MühendisliğiFırat ÜniversitesiYapı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET TUĞAL
- An Evaluation study of a basic disaster awereness training program
Temel afet eğitimi programı değerlendirme çalışması
MELTEM AYDOĞDU
Yüksek Lisans
İngilizce
2002
Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. GÜLER FİŞEK