Kişilik özelliklerinin vergi uyumu, vergi ahlakı ve vergi kaçırma niyetine etkisi: Isparta örneği
The effect of personality traits on tax compliance, tax morality and tax evasion intention: Isparta case
- Tez No: 973147
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN ŞENOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Kişilik özellikleri, Vergi ahlakı, Vergi uyumu, Personality traits, Tax ethics, Tax compliance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ekonomi ve Yönetim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Vergi, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde önemli gelir kaynaklarından biridir. Bu çalışmada Isparta ili özelinde kişilik özelliklerinin vergi uyumu, vergi ahlakı ve vergi kaçırma niyetine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın evreni Isparta ilinde yaşayan vergi mükellefleridir. Anket formu demografik bilgilere yönelik sorular, beş faktör kişilik özellikleri ölçeği, vergi uyumu ölçeği, vergi ahlakı ölçeği ve vergi kaçırma niyeti ölçeği olmak üzere 5 bölümden oluşmaktadır. Toplamda 384 vergi mükellefinin verileri üzerinden analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri 2024 Kasım ve 2024 Aralık ayları arasında toplanmıştır. Bu araştırma kapsamında kolayda örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen 384 adet veri SPSS 24.0 paket programı ve AMOS ile analiz yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; vergi ahlakı ile vergi kaçırma niyeti arasında negatif yönde orta düzeyde bir ilişkinin olduğu, vergi uyumu ile vergi kaçırma niyeti arasında negatif yönde düşük düzeyde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Uyumluluk ve sorumluluk kişilik özelliklerinin vergi ahlakını pozitif yönde yordadıkları belirlenmiştir. Duygusal istikrarsızlık, uyumluluk ve sorumluluk kişilik özelliklerinin vergi kaçırma niyetini negatif yönde yordadığı belirlenmiştir. Dışadönüklük, sorumluluk, deneyime açıklık kişilik özelliklerinin vergi uyumunu negatif yönde yordadığı, uyumluluk kişilik özelliğinin ise vergi uyumunu pozitif yönde yordadığı belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle uyumlu ve sorumlu kişilik özelliklerine sahip katılımcıların vergi ahlak düzeyleri daha yüksektir. Duygusal istikrarsızlık, uyumluluk ve sorumluluk kişilik özelliklerine sahip katılımcıların vergi kaçırma niyetleri daha düşüktür. Uyumlu kişilik özelliklerine sahip katılımcıların vergi uyum düzeyleri daha yüksektir.
Özet (Çeviri)
Taxes are a significant source of revenue in both developed and developing countries. This study aimed to investigate the effects of personality traits on tax compliance, tax morale, and tax evasion intention, specifically in Isparta province. The research population consisted of taxpayers living in Isparta province. The survey form consisted of five sections: demographic questions, a five-factor personality trait scale, a tax compliance scale, a tax morale scale, and a tax evasion intention scale. Analyses were conducted with data from a total of 384 taxpayers. Data was collected between November 2024 and December 2024. A convenience sampling technique was used in this study. Data obtained from 384 taxpayers were analyzed using the SPSS 24.0 package program and AMOS. According to the findings, a moderate negative correlation was found between tax morale and tax evasion intentions, while a low negative correlation was found between tax compliance and tax evasion intentions. The personality traits of agreeableness and conscientiousness were found to positively predict tax morale. The personality traits of emotional instability, agreeableness, and conscientiousness were found to negatively predict tax evasion intentions. The personality traits of extraversion, conscientiousness, and openness to experience were found to negatively predict tax compliance, while the personality trait of agreeableness was found to positively predict tax compliance. In other words, participants with agreeableness and conscientiousness had higher tax morale levels. Participants with emotional instability, agreeableness, and conscientiousness had lower tax evasion intentions. Participants with agreeableness had higher tax compliance levels.
Benzer Tezler
- Tüketici boykot davranışlarının marka nefreti perspektifinden analizi: Karma yöntem yaklaşımı
Analysis of consumer boycott behavior from the perspective of brand hate: A mixed-methods approach
ELİF GÜNER
- Recep Peker'in siyasal sosyal ve ekonomik görüşleri
Başlık çevirisi yok
LÜTFİYE İLDAN
Doktora
Türkçe
1989
Siyasal BilimlerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT DAVER
- Beden eğitimi öğretmenlerinin kişilik özellikleri ahlaki olgunluk düzeyleri ve öğretmenlik meslek etiği hakkındaki görüşleri
Personality traits and moral maturity levels of physical education teachers and their views about ethics of teaching profession
ÇAĞRI HAMDİ ERDOĞAN
Doktora
Türkçe
2018
SporErciyes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZİYA BAHADIR
- Sınıf öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda 21. yüzyıl eğitim becerilerine dayalı bir karakter eğitimi çerçeve programının geliştirilmesi
Development of a character education framework based on 21st century educational skills in accordance with primary school teachers' views
OGÜN ÇAKIR
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİDRABİ CİHANGİR DOĞAN
- Karanlık üçlü kişilik eğilimi ile ahlaki uzaklaşma arasındaki ilişkide prososyal davranışların rolü
The role of prosocial behaviors in the relationship between dark triad personality traits and moral disengagement
HATİCE HALE BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiPamukkale ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ DURU