Günışığı aydınlık düzeyinin belirlenmesinde kullanılabilecek pratik yöntem önerisi-eğitim yapıları denemeleri
A practical method proposal for determining daylight illuminance levels: Case studies in educational buildings
- Tez No: 973263
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ÇAĞLAR BAYDOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Eğitim yapıları, Görsel konfor, Günışığı ile Aydınlatma, Mobil cihazlar ile ölçüm, HDR ile ölçüm yöntemi, Çevresel sürdürülebilirlik, Educational buildings, Visual comfort, Daylighting, Measurement with mobile devices, Measurement method with HDR, Sustainable environment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eğitim yapılarında günışığının etkin kullanımı ve görsel konfor koşullarının sağlanması, sürdürülebilirlik hedefleriyle birlikte ele alınmaktadır. Türkiye'deki eğitim yapılarının büyük çoğunluğu tip proje mantığıyla inşa edilmekte olup, farklı iklim bölgeleri ve kullanıcı gereksinimlerini karşılamada sınırlılıklar göstermektedir. Bu durum, özellikle dersliklerde günışığı kullanımının optimizasyonu ve yapma aydınlatmaya duyulan gereksinimin azaltılması açısından iyileştirme/güçlendirme çalışmalarını gerekli kılmaktadır. Çalışmada öncelikle ışığın kuramsal temelleri, ulusal ve uluslararası standartlar (EN 12464-1, EN 12464-2, EN 17037, IESNA vb.) ve kılavuzlar incelenmiş; ardından aydınlık düzeyinin hızlı ve pratik biçimde değerlendirilebilmesi için farklı yöntemler karşılaştırılmıştır. Yerinde kalibre edilmiş lüksmetre ölçümleri referans alınarak HDR tabanlı görüntüleme ve mobil cihaz sensörleri denenmiş, elde edilen bulgular simülasyon verileriyle birlikte analiz edilmiştir. Kullanıcı anketleriyle ölçüm sonuçları ilişkilendirilmiş ve görsel konfor algısı değerlendirilmiştir. Bulgular, mobil cihazların düşük/orta aydınlık düzeyi koşullarında kullanılabileceğini, HDR yönteminin doğru kalibrasyon koşullarında aydınlık dağılımının belirlenmesine katkı sunabileceğini ortaya koymuştur. Çalışmada ayrıca ölçüm verilerinin mekân sistemi (MEK-SİS) entegrasyonu ile eğitim yapıları gibi diğer kamu yapılarında günışığı performansının sürekli ve kullanıcı odaklı izlenmesi için uygulanabilir bir model olduğu ortaya konmuştur. Sonuç olarak; bu tez Türkiye'deki eğitim yapılarında günışığı aydınlık düzeyinin ölçülmesine yönelik hızlı, pratik ve erişilebilir değerlendirme yöntemlerini test ederek günışığı performansına yönelik öneriler geliştirmektedir.
Özet (Çeviri)
The effective use of daylight and providing visual comfort in educational buildings are explored concerning sustainability goals. Many academic buildings in Turkey are designed using a standardized project approach, which has limitations in addressing the varied needs of different climate zones and user groups. This situation calls for improvement efforts, particularly optimizing classroom daylight and minimizing reliance on artificial lighting. The study first investigates light's theoretical foundations, national and international standards (such as EN 12464-1, EN 12464-2, EN 17037, and IESNA), and guidelines. It then compares various methods for swiftly and practically assessing illuminance levels. HDR-based imaging and mobile device sensors were tested against on-site calibrated luxmeter measurements as a reference, and the results were analyzed alongside simulation data. Measurement outcomes were correlated with user surveys to evaluate visual comfort perception. The findings indicate that mobile devices are effective in low to medium light conditions, and the HDR method can aid in determining light distribution when properly calibrated. Furthermore, the study illustrated that integrating measurement data with the space system (MEK-SİS) is a viable model for ongoing, userfocused monitoring of daylight performance in other public buildings, including educational facilities. In conclusion, this thesis assesses rapid, practical, and accessible methods for measuring daylight illuminance levels in educational buildings in Turkey and offers recommendations for enhancing daylight performance.
Benzer Tezler
- An approach to the evaluation of daylight impact and contribution to the energy demand of office buildings in the urban context
Şehirsel dokuya bağlı gün ışığı katkısının ofis binalarındaki enerji ihtiyacına etkisinin değerlendirilmesi amacıyla kullanılabilecek bir yaklaşım
DİLAY KESTEN ERHART
Doktora
İngilizce
2012
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPİN KÖKNEL YENER
PROF. DR. URSULA EİCKER
- Türkiye'nin farklı iklim bölgeleri için ilköğretim dersliklerinin doğal aydınlatma sistemi tasarımına ilişkin bir yaklaşım
An approach to the natural lighting system design of primary school classrooms for different climate regions in Türkiye
GÖKÇE ERDEMİR ŞENDUR
Doktora
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. ALPİN KÖKNEL YENER
- Bürolarda ışığın görsel ve görsel olmayan etkilerini dikkate alan aydınlatma tasarımına yönelik bir yaklaşım
An approach to lighting design considering the visual and non-visual effects of light in offices
ELİF KAPLAN
- Bir hacmin gün ışığı karakteristiğinin çıkarılması
Determination of interior daylight characteristic
NAGEHAN FATMA GÖÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK ENARUN
- Lighting energy management for office buildings and a case study
Ofis binaları için aydınlatma enerjisi yönetimi ve bir örnek çalışma
YEŞİM ÇELİKKOL
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPİN KÖKNEL YENER