Fosil yakıt tüketiminden kaynaklanan hava kirleticilerinin sağlık harcamaları üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi: OECD ülkeleri üzerine panel veri analizi
Assessment of the effects of air pollutants resulting from fossil fuel consumption on health expenditures: A panel data analysis on OECD countries
- Tez No: 973424
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NADİDE SEVİL TÜLÜCE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Hava kirliliği, OECD ülkeleri, Sağlık harcamaları, Air pollution, OECD countries, Health expenditures
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kayseri Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel ölçekte giderek derinleşen çevresel sorunlar, halk sağlığı üzerinde doğrudan etkili olan kritik risk unsurlarını beraberinde getirmektedir. Bu kapsamda hava kirliliği, yalnızca çevresel bozulmanın bir göstergesi olmanın ötesinde, insan sağlığı üzerinde kısa ve uzun vâdede ciddi olumsuz sonuçlara yol açan temel bir çevresel tehdit olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, hava kirleticilerin sağlık üzerindeki etkilerini analiz etmek ve sağlık harcamalarına yansıyan boyutunu değerlendirmek hem çevre hem de sağlık ekonomisi açısından önem arz etmektedir. Çalışmada, hava kirleticilerinin sağlık harcamaları üzerindeki etkileri 1990–2021 döneminde OECD ülkeleri kapsamında panel veri yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma, farklı hava kirleticilerindeki değişimlerin kişi başına düşen sağlık harcamaları üzerindeki etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışmada Driscoll-Kraay standart hatalar yönteminden yararlanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, kişi başına CO emisyonları sağlık harcamaları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde etki yaratmaktadır. CO₂ emisyonları ise sağlık harcamalarını pozitif ve anlamlı şekilde etkilemektedir. GSYH'nın sağlık harcamaları üzerindeki pozitif etkisi oldukça güçlü ve anlamlıdır. Buna karşılık, SOx emisyonlarının etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak hava kirleticilerinin sağlık harcamaları üzerindeki etkileri kirletici türüne göre farklılık göstermektedir. Bu bulgular, çevre ve sağlık politikalarının eşgüdümlü olarak ele alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Globally escalating environmental problems bring along critical risk factors that directly affect public health. In this context, air pollution is considered not only as an indicator of environmental degradation but also as a fundamental environmental threat that leads to serious adverse outcomes on human health in both the short and long term. Within this framework, analyzing the effects of air pollutants on health and evaluating their reflection on healthcare expenditures is important from both environmental and health economics perspectives. In this study, the effects of air pollutants on healthcare expenditures were examined using panel data analysis for OECD countries over the period 1990–2021. The research aims to reveal the impact of changes in different air pollutants on per capita healthcare expenditures. Accordingly, the Driscoll-Kraay standard errors method was employed in the analysis. The results indicate that per capita CO emissions have a statistically significant and negative effect on healthcare expenditures. On the other hand, CO₂ emissions positively and significantly affect healthcare expenditures. The effect of GDP on healthcare expenditures is strong and statistically significant. In contrast, the effect of SOx emissions was found to be statistically insignificant. In conclusion, the effects of air pollutants on healthcare expenditures vary depending on the type of pollutant. These findings highlight the necessity of addressing environmental and health policies in a coordinated manner.
Benzer Tezler
- Environmental assessment of alternative marine fuels and installations
Alternatif deniz yakıtlarının ve sistemlerinin çevresel açıdan değerlendirilmesi
BUĞRA ARDA ZİNCİR
Doktora
İngilizce
2024
Gemi Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASİN ARSLANOĞLU
- Türkiye'deki otomobil filosunun elektrikli araçlarla değiştirilmesinin çevresel etkilerinin incelenmesi
Investigation of the environmental impacts of changing the electric vehicles car fleet in Turkey
EDA BAŞPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çevre MühendisliğiZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR ZEYDAN
- Çimonta üretiminde yakıt kullanımından kaynaklanan çevresel ve ekonomik etkiler
Environmental and economical impacts of fuel consumption in cement production
S. TOLGA OLCAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
EkonomiAnkara ÜniversitesiSosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. NESRİN ALGAN
- Location selection for coal-fired power plants using gis and calpuff dispersion model: A case study for Thrace region
Kömür yakıtlı termik santraller için cbs ve calpuff dağılım modeli kullanılarak yer seçimi: Trakya Bölgesi örneği
BARIŞ SARIDİKMEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURÇAK KAYNAK TEZEL
- Carbon capture storage and utilization in the cement industry: Systematic literature review on methanol and urea production from carbon based emissions
Çimento endüstrisinde karbon yakalama ve kullanımı:Karbon kaynaklı emisyonlardan metanol ve üre üretimi hakkında sistematik literatür incelemesi
GÖKÇE YALIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEDAT UYAK