Tüketim toplumundan dijital topluma tüketici davranışlarının değişimi: Üniversite gençlerinin çevrimiçi alışveriş tutumları
Changes in consumer behavior from consumer society to digital society: Online shopping attitudes of university youth
- Tez No: 973672
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMİL ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, dijital toplum, tüketim toplumu, çevrimiçi alışveriş, çevrimiçi alışveriş tutumları, Digitalization, digital society, consumer society, online shopping, online shopping attitude
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, dijital toplum bağlamında gençlerin çevrimiçi alışveriş tutumlarını bireysel ve toplumsal nedenleriyle ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu doğrultuda tüketim toplumu kavramsallaştırmasının güncellenmiş bir yorumu sunulmak istenmiştir. Çevrimiçi yaşam, internetin ve sosyal ağların gündelik yaşamda konumu geleneksel tüketim pratiklerinin yeni bir bağlamda değerlendirmesini zorunlu kılmaktadır. Çünkü dijitalleşme sadece teknik bir dönüşüm değil aynı zamanda toplumsal dönüşüm sürecini de içermektedir. Bu doğrultuda karma yönteme dayalı araştırma gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma kapsamında üç alt değişkene (algılanan kaygı, yönlendirici etmenler, genel tutumlar) bağlı olarak ''çevrimiçi alışveriş tutumları ölçeği'' oluşturulmuş ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi'nde lisans düzeyinde eğitim gören 530 öğrenci ile anket gerçekleştirilmiştir. Ayrıca nicel araştırmaya katılan ve son üç ay içerisinde alışverişinin çoğunu (%50'den fazlasını) çevrimiçi olarak gerçekleştiren 15 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS 27.0 ve AMOS 23.0 programları kullanılarak, nitel verileri ise MAXQDA 2024 programı aracılığıyla kodlanarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre çevrimiçi alışveriş, salt ekonomik bir etkinlik olmanın ötesinde bir yaşam pratiği olarak içselleştirilmiştir. Dijitalleşme, bireyin alışveriş davranışını kolaylaştırmakla kalmamakta, aynı zamanda onun kimliksel varoluşuna dair temel bir sahneye dönüştürmektedir. Araştırmanın bütünsel verileri, bireyin dijital yaşamla olan ilişkisinin tüketim davranışları üzerinden hem sosyalleştiğini hem de yönlendirildiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to reveal the online shopping attitudes of young people in the context of digital society with their individual and social reasons. In this regard, an updated interpretation of the conceptualization of the consumer society was aimed to be presented. Online life, the status of the internet and social networks in daily life, necessitates the evaluation of traditional consumption practices in a new context since digitalization includes not only a technical transformation but also a social transformation process. In this direction, a mixed method based research was conducted. Within the scope of the quantitative research, an“online shopping attitudes scale”was created depending on three sub-variables (perceived anxiety, guiding factors, and general attitudes) and a survey was conducted with 530 undergraduate students studying at Ankara Hacı Bayram Veli University. In addition, in-depth interviews were conducted with 15 students who participated in the quantitative research and did most of their shopping (more than 50%) online in the last three months. The quantitative data of the research were coded and analyzed using SPSS 27.0 and AMOS 23.0, while the qualitative data were coded and analyzed using the MAXQDA 2024 program. According to the findings obtained from the research, online shopping has been internalized as a life practice beyond being a purely economic activity, for digitalization not only facilitates the individual's shopping behavior, but also transforms it into a fundamental scene of his/her identity existence. The holistic data of the research demonstrates that the individual's relationship with digital life is both socialized and directed through consumption behaviors.
Benzer Tezler
- Neo-Subcultures in the Network Society: The Case of RKOT on Instagram
Ağ Toplumunda Neo-Altkültürler: Instagram'da RKOT Örneği
İLKAY TUZCU TIĞLI
Doktora
İngilizce
2019
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİCHEL BOURSE
- Sosyal medya üzerinden alışveriş yapan kadınların tüketim deneyimleri üzerine nitel bir araştırma
A qualitative study on the consumption experiences of women who shop via social media
ESMA YILMAZ YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Felsefeİnönü ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER AYAZ
- Understanding new generation consumers in the Turkish consumption society: Research on shopping practices and buying behaviors of generations X and Y
Türk tüketim toplumunda yeni nesil tüketicileri anlamak: X ve Y kuşaklarının alışveriş pratikleri ve satın alma davranışları üzerine bir araştırma
DUYGU AYDIN ASLANER
Doktora
İngilizce
2016
İletişim BilimleriYeditepe ÜniversitesiMedya Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PELİN HÜRMERİÇ
- Yaşlı bireylerin Covid-19 pandemisinde çevrimiçi alışveriş süreçleri üzerine araştırma
Research on the online shopping processes of elderly individuals during the Covid-19 pandemic
SEMANUR YAŞAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ReklamcılıkSakarya ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDA İNANÇ
- Mass customization of architecture
Mimarlıkta kitlesel özelleştirme
EFE GÖZEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARDA İNCEOĞLU