Teknostres'in çalışmaya tutkunluk üzerine etkisi: Teknoloji geliştirme bölgeleri çalışanlarına yönelik ampirik bir araştırma
The effect of technostress on work passion: An empirical study of employees in technology development zones
- Tez No: 973736
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM YIKILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Teknostres, Çalışmaya Tutkunluk, Çalışan Motivasyonu, Technostress, Work Engagement, Employee Motivation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yükseklisans tezi, teknostresin çalışmaya tutkunluk üzerindeki etkilerini, Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde (TGB) faaliyet gösteren yazılım sektörü çalışanları özelinde incelemektedir. Çalışmanın kuramsal temeli, İş Gereklilikleri–Kaynaklar Modeli (JD-R) çerçevesinde oluşturulmuştur. Araştırmada nicel yöntem benimsenmiş ve Kocaeli ilinde bulunan TGB'lerde görev yapan 260 yazılım çalışanından anket yoluyla veri toplanmıştır. Veriler, SPSS27 ve SmartPLS4.0 programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmada teknostresin alt boyutları (Tekno-yük, Tekno-karmaşıklık, Tekno-belirsizlik, Tekno-istila ve Tekno-güvensizlik) ve çalışmaya tutkunluğun alt boyutları (enerji, özveri ve kendini kaptırma) arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma bulguları, tekno-karmaşıklığın özveri ve enerji düzeyini istatistiksel olarak anlamlı ve negatif etkilediğini ortaya koyarken aynı değişkenin kendini kaptırma üzerindeki etkilerinin anlamsız kaldığını göstermiştir. Tekno-yük yalnızca kendini kaptırma üzerinde anlamlı ve negatif bir etki yaratmış; ancak özveri ve enerji üzerinde anlamlı bir etkisi gözlemlenmemiştir. Tekno-istila değişkeninin çalışmaya tutkunluğun hiçbir boyutu üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Buna karşın, tekno-belirsizlik boyutu, hem özveri hemde enerji üzerinde pozitif ve anlamlı etkiler sergileyerek çalışanlar açısından bu belirsizliğin motivasyon artırıcı bir unsur olabileceğini göstermiştir. Elde edilen bu bulgular, teknostresin çalışanlar üzerindeki etkilerinin homojen olmadığını; stres kaynaklarının bazı durumlarda çalışmaya tutkunluk düzeylerini zayıflatırken, bazı durumlarda ise bireysel kaynaklar ya da bağlamsal faktörler aracılığıyla pozitif sonuçlar doğurabileceğini ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, dijitalleşen iş ortamlarında çalışanların psikolojik refahını korumak ve motivasyonlarını sürdürebilmek adına, işletmelerin teknoloji kullanımını sade, erişilebilir ve öngörülebilir kılacak yapılar oluşturması; iş yüklerini dengede tutması ve belirsizlikleri azaltmaya yönelik stratejiler geliştirmesi büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This master's thesis investigates the effects of technostress on work engagement among software sector employees operating within Technology Development Zones (TDZs) in Turkey. The theoretical framework of the study is grounded in the Job Demands–Resources (JD-R) model. A quantitative research design was employed, and data were collected through a survey administered to 260 software employees working in TDZs located in Kocaeli province. The data were analyzed using SPSS 27 and SmartPLS 4.0 software. The study examines the relationships between the subdimensions of technostress (techno-overload, techno-complexity, techno-uncertainty, techno-invasion, and techno-insecurity) and the subdimensions of work engagement (vigor, dedication, and absorption). Findings indicate that techno-complexity has a statistically significant and negative effect on both dedication and vigor, while its effect on absorption was found to be statistically insignificant. Techno-overload showed a significant and negative impact only on absorption, whereas its effects on dedication and vigor were not significant. Techno-invasion had no statistically significant effect on any dimension of work engagement. In contrast, techno-uncertainty exhibited a positive and significant influence on both dedication and vigor, suggesting that uncertainty may serve as a motivating factor for some employees. These results reveal that the impact of technostress on employees is not homogeneous; in certain contexts, stressors may diminish work engagement, while in others, individual or contextual resources may mediate positive outcomes. In this regard, it is of vital importance for organizations to develop simplified, accessible, and predictable technological infrastructures, maintain balanced workloads, and implement strategies to reduce uncertainty in order to preserve employees' psychological well-being and sustain their motivation in increasingly digital work environments.
Benzer Tezler
- Teknostresin işe tutkunluk ve bilgi saklama üzerinde etkisi
The effect of technostress on work engagement and knowledge hiding
EBRU ALTUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeGebze Teknik ÜniversitesiStrateji Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERHAT ERAT
- Hemşirelerin teknostres düzeyleri ve dijital yetkinlikleri ile ilişkisi: HIMSS 7 akreditasyonu bağlamında bir değerlendirme
The relationship between nurses' technostress levels and digital competencies: An evaluation in the context of HIMSS stage 7 accreditation
ORHAN TAYFUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERİDE EŞKİN BACAKSIZ
- Bilgi hizmetlerinde kullanıcı uyumlu dijital dönüşüm süreçleri, teknostres ve tasarım odaklı düşünme stratejileri
User compatible digital transformation processes, technostress and design thinking strategies in information services
KAAN ÇINAR
Doktora
Türkçe
2024
Bilgi ve Belge Yönetimiİstanbul ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FAHRİ FURAT
- Sağlık çalışanlarının teknostres düzeyinin algılanan verimlilikleri üzerine etkisi
The effect of technostress level of the healthcare workers on their perceived productivity
MERVE NUR AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HastanelerHacettepe ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAMZE YORGANCIOĞLU TARCAN
- Uzaktan çalışma: Bireysel ve örgütsel çıktılar bakımından incelenmesi
Telework: An exploration regarding its individual and organizational consequences
NAZLI İPEK ÖNER ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeHacettepe Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELİN METİN CAMGÖZ