Kant'ın epistemolojisinin metafizik unsurları olarak zaman, özne ve dil açısından eleştirisi
A critique of Kant's epistemology in terms of time, subject, and language as metaphysical elements
- Tez No: 973780
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜRŞAD SİNAN ÖZBEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Kant, Immanuel, Kant, Immanuel
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Kant'ın epistemolojisinde metafizik tartışmasıyla bağlantılı olan zaman, özne ve dil açısından eleştirel bir soruşturma yürütmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışma, Kant'ın epistemolojisinde metafizik tartışmasını belirli bir zaman yorumu, bu yorumla bağlantılı gelişen bir özne anlayışı ve bilginin temellendirilmesi esnasında tanımlanan yargı analizi üzerinden bir dil tartışmasına taşınmaktadır. Bu bakımdan ilk olarak metafizik tartışmasıyla doğrudan bağlantılı ele alınabilecek zaman kavramıyla çalışma başlamış ve bilhassa Kant'ın epistemolojisinde kavramın oynadığı rol üzerinde durulmuştur. Zamanın Kant'ın birçok çalışmasında ele alınan bir kavram olması, bütünsel bir zaman soruşturmasını mümkün hale getirdiği gibi kavramın Kant düşüncesindeki dönüşümü ve merkezi önemini daha görünür kılmıştır. Zamanın tarihsel süreçte bu dönüşümü neticesinde, Kant'ta öznenin görünüşe geldiği ve özneye dair epistemolojik bir soruşturma yürütme olanağı bulunmuştur. Zamanla bağlantılı olan bu özne anlayışının eleştiri döneminde belirli yetilerin varlığı ve onların işleyişleri üzerinden tartışılması, hem nesne hem de bilgiye yönelik yeni türden bir epistemolojinin zeminini kurmuştur. Öznenin, zaman ve yetiler üzerinden görünüşe geldiği bu epistemoloji, böylece zaman ve yetilerin ilişkileri üzerinden farklı bakış açıları ihtiva edecek bir soruşturmanın da önünü açmıştır. Bu soruşturma biçiminin yolundan gidildiğinde özne ve metafizikle de bağlantılı görünen dil tartışmasına girmek kaçınılmaz olmuştur. Kant'ın epistemolojisinde dil tartışmasının yürütülebileceği zeminin yargı analizi olması, çalışmanın son bölümünde bakışın buraya dönmesini sağlamıştır. Bu bakışın neticesinde yargı analizi üzerinden Kant'ın epistemolojisi soruşturulmuş ve çağdaş dil tartışmalarından hareketle Kantçı epistemolojiye yönelik belirli eleştiriler getirilmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to conduct a critical investigation in terms of time, subject and language, which are related to the metaphysical discussion in Kant's epistemology. In this direction, the study carries the metaphysical discussion in Kant's epistemology to a language discussion through a specific time interpretation, a subject understanding that develops in connection with this interpretation and a judgment analysis defined during the foundation of knowledge. In this respect, the study first began with the concept of time, which can be considered directly related to the metaphysical discussion, and especially focused on the role played by the concept in Kant's epistemology. The fact that time is a concept addressed in many of Kant's works made a holistic time investigation possible, as well as making the transformation and central importance of the concept in Kant's thought more visible. As a result of this transformation of time in the historical process, it was possible to conduct an epistemological investigation regarding the subject and the subject in Kant. The discussion of this subject understanding, which is related to time, through the existence of certain faculties and their functioning in the period of criticism established the ground for a new type of epistemology aimed at both object and knowledge. This epistemology, in which the subject comes to appearance through time and faculties, has thus paved the way for an investigation that will include different perspectives on the relationships between time and faculties. When this form of investigation is followed, it is inevitable to enter the discussion of language, which also seems to be related to the subject and metaphysics. The fact that the ground on which the discussion of language can be carried out in Kant's epistemology is the analysis of judgment has ensured that the gaze turns to this in the last section of the study. As a result of this view, Kant's epistemology has been investigated through the analysis of judgment and certain criticisms have been made towards Kantian epistemology based on contemporary language discussions.
Benzer Tezler
- David Hume'da nedensellik bağlamında ahlak ve hürriyet problemi
The problem of morals and liberty in the context of causality in David Hume
EMİN ÇELEBİ
Doktora
Türkçe
2008
FelsefeSelçuk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSAMETTİN ERDEM
- Kant'ın epistemolojisinde vahyin yeri
The place of revelation in Kant's epistemology
MİNE ATEŞ KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Dinİnönü ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYKUT KÜÇÜKPARMAK
- Felsefi ve bilimsel öncüleri ve artçıları bağlamında Kant'ın Arı Usun eleştirisi
Kant's critique of Pure Peason in the context of i̇ts philosophical and scientific pioneers and followers
KUTLU SALİHOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
FelsefeKastamonu ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEKİN DEMİRCİOĞLU
- The philosophical position of Kant between Neo-Kantians and Heidegger (Kantian Critique as prote metaphysica)
Yeni-Kantçılarla Heidegger arasında Kant'ın felsefi konumu-proto metafizik olarak Kantçı eleştiri
OZAN ÇILGIN
- Saf aklın eleştirisi sınırlarında imgelem yetisinin eleştirel rolü
The critical role of the imagination within the limits of the critique of pure reason
İBRAHİM HALİL POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
FelsefeSakarya ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA BERNA YILDIRIM
