Gerçeklikten kurmacaya Atıf Yılmaz filmlerinin folklorik analizi
From reality to fiction folkloric analysis of Atıf Yılmaz films
- Tez No: 973908
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET ÖZGÜR GÜVENÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Folklor, sinema, Atıf Yılmaz, Türk sineması, halk kültürü, Folklore, cinema, Atıf Yılmaz, Turkish cinema, folk culture
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi (folklor) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmada, Türk sinemasının en üretken yönetmenlerinden Atıf Yılmaz'ın zengin folklorik içeriği nedeniyle seçilen 18 filminde folklorik unsurların kullanımı incelemektedir. Yapılan inceleme Ahmet Özgür Güvenç'in Folklor ve Sinema kitabında kuramlaştırdığı Folklor Merkezli Sinema Yaklaşımı perspektifinden görüntü, ses ve metin merkezli olarak üçlü bir analitik çerçevede yapılmıştır. Filmlerin görüntü merkezli analizinde, yerleşim türleri ve konutlardan halk hekimliği ve geleneksel kutlamalara kadar 31 farklı folklor kategorisi ve bunlara ait alt kategorilerde görsel temsiller tespit edilmiş ve ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu aşama, kültürel mirasın sinemada görsel olarak nasıl kodlandığını ve daha geniş kitlelere nasıl aktarıldığı vurgulamaktadır. Ses merkezli analizde diyaloglar, aksanlar ve folklorik atmosferlerin oluşturulmasında diegetik ve diegetik olmayan müziğin rolünü inceleyerek folklorun işitsel boyutuna odaklanılmıştır. Son olarak metin merkezli yaklaşımda filmlerin eğer varsa orijinal metinlerinin ve filmdeki metinlerin karşılaştırmalı bir analizini yapılmış ve geleneksel sözlü kültür, yazılı edebiyat ve sinematik anlatım arasındaki metinlerarası ilişkileri ortaya çıkarılmıştır. Tez, Atıf Yılmaz'ın filmlerinin sadece sanatsal yapımlar değil, aynı zamanda Türk halk kültürünün çeşitli yönlerini koruyan ve yansıtan kültürel arşivler olarak da hizmet ettiği sonucuna varmaktadır. Bu çok parametreli metodoloji sayesinde çalışmada hem folklor hem de sinema çalışmalarına katkıda bulunmayı hedeflemiştir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the use of folkloric elements in 18 films by Atıf Yılmaz, one of the most prolific directors in Turkish cinema, selected for their rich folkloric content. The analysis is conducted within a tripartite analytical framework—visual, auditory, and textual—based on the Folklore-Centered Cinema Approach theorized by Ahmet Özgür Güvenç in his book Folklor ve Sinema (Folklore and Cinema). In the visual analysis, 31 distinct folklore categories and related subcategories—ranging from types of settlements and dwellings to folk medicine and traditional celebrations—were identified and examined to reveal how cultural heritage is visually encoded and communicated to broader audiences. The auditory analysis explores the sonic dimension of folklore through dialogues, regional accents, and the role of diegetic and non-diegetic music in creating folkloric atmospheres. The textual analysis offers a comparative examination of original scripts (when available) and on-screen texts, uncovering intertextual relationships among oral tradition, written literature, and cinematic storytelling. The study concludes that Atıf Yılmaz's films function not only as artistic productions but also as cultural archives that preserve and reflect diverse aspects of Turkish folk culture. Through this multi-dimensional methodology, the research aims to contribute meaningfully to both folklore and film studies.
Benzer Tezler
- Yaşam kullanım kılavuzu
Manual to life
ÜMİT İNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sahne ve Görüntü SanatlarıKadir Has ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. MELİS BEHLİL
- Cannes filmleri bağlamında Hollywood ve Avrupa sinemasında üstkurmaca
Metafiction in Hollywood and European cinema in the context of Cannes films
ERKE KESOVA
Doktora
Türkçe
2023
Sahne ve Görüntü SanatlarıMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ BALABANLAR
- Türk Sinemasında politik belgesel: Geçmişten bugüne tarihsel bir inceleme
Political documentary in Turkish cinema: A historical analysis from past to present
ENGİN KILIÇATAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü SanatlarıMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRAN KUYUCAK ESEN
- Postmodern oyun yazımında kurgulama teknikleri ve model oyunlarda yansıması
Tecniques of fiction in postmodrn play writting and their reflection in model plays.
TÜLAY YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA NUTKU
- Gerçek Varlıktan İdea'ya: Platon'dan Descartes'a İdea Kavramı
From Real Being to the Idea: The Concept of Idea from Plato toDescartes
ZEYNEP ATASEVER