Hâtifî'nin Râhatü'l-Ervâh'ı (Metin-inceleme)
Hâtifî's Râhatü'l-Ervâh (Text–analysis)
- Tez No: 973917
- Danışmanlar: PROF. DR. RIFAT KÜTÜK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Hatifi, sakiname, Rahatu'l-Ervah, şarap, Eski Türk edebiyatı, Türk dili ve edebiyatı, Türk edebiyat tarihi, Türk edebiyatı, Türk-İslam edebiyatı, Hatifi, sakiname, Rahatu'l-Ervah, wine, Old Turkish literature, Turkish language and literature, Turkish literature history, Turkish literature, Turkish Islamic literature
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın konusu, XVI. yüzyıl şairi / yazarı Hâtifî ve onun 935/ M 1529 yılında Hama'da yazdığı“Râhatü'l-Ervâh”adlı Türkçe mensur eseridir. Çalışmanın girişinde XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin siyasi durumu; devrin sosyal, kültürel ve edebî ortamı yüzyılın ilk yarısına yoğunlaşılarak anlatılmıştır. Râhatü'l-Ervâh'ın bir mensur sâkinâme olmasından dolayı klasik Türk edebiyatında nesir konusu irdelenmiş ve sâkinâme türünün gelişimi ele alınmıştır. Biyografik kaynaklardan ve Râhatü'l-Ervâh'tan edinilen bilgilerle Hâtifî'nin kimliği, hayatı, üslubu tespit edilmeye çalışılmıştır. Öncelikle Râhatü'l-Ervâh'ın Berlin Devlet Kütüphanesinde Ms. or. quart 1522 numarasıyla kayıtlı olan eldeki tek nüshası tanıtılmış, eserin biçimsel özellikleri ile tertibi hakkında bilgi verilmiştir. Râhatü'l-Ervâh'ın seci başta olmak üzere ahenge katkısı olan edebî sanatlar bakımından incelemesi yapılarak Hâtifî'nin üslup özellikleri tespit edilmek istenmiştir. İçerik incelemesinde Râhatü'l-Ervâh'ta adı geçen özel adlar ve şarapla ilgili kavramlar ayrıntılı olarak incelenmiştir. Râhatü'l-Ervâh'ın eldeki müellif hattı nüshasının transkripsiyonlu metni hazırlanırken özel yer, kişi, eser adlarının açıklamaları; Arapça ve Farsça bölümlerin çevirileri; farklılık arz eden imla özellikleri; tespit edildiği kadarıyla alıntı metinlerin kaynağı dipnotlarla verilmiştir. Sayıları çok olmamakla beraber nüshada eksik bırakılan, yanlış yazılan kısımlar metin tamiri usulleri çerçevesinde tamamlanmıştır.
Özet (Çeviri)
The subject of this study is Hâtifî, a 16th-century poet/writer, and his Turkish prose work Râhatü'l-Ervâh, written in Hama in 1529. The introduction of the study focuses on the political situation of the Ottoman Empire in the 16th century, along with the social, cultural, and literary environment of the era, particularly during the first half of the century. As Râhatü'l-Ervâh is a prose sâkinâme, the topic of prose in Classical Turkish literature and the development of the sâkinâme genre are discussed. Using information gathered from biographical sources and Râhatü'l-Ervâh, an effort has been made to identify Hâtifî's identity, life, and style. The study introduces the only known copy of Râhatü'l-Ervâh, registered as Ms. or. quart 1522 in the Berlin State Library, providing information about its formal characteristics and composition. To determine Hâtifî's stylistic features, the work has been examined for the contribution of the literary devices to the harmony, especially seci (rhyme in prosa). In the content analysis, the proper names and wine-related concepts in Râhatü'l-Ervâh were examined in detail. While preparing the transcribed text of the existing authorial manuscript of Râhatü'l-Ervâh, explanations of proper names, individual names, and work titles have been provided, along with translations of Arabic and Persian sections. Spelling variations and the sources of quoted texts, as identified, are included in footnotes. Missing or incorrectly written parts in the manuscript have been completed in accordance with text restoration principles.
Benzer Tezler
- Kaba zurnanın Türk müziğindeki yeri ve önemi
The Place and significance of kaba zurna in Turkish music
ÜNAL YÜRÜK
- Serbestî gazetesi inceleme ve seçilmiş metinler (1-100)
Rewiew and selected texts of Serbesti newspaper (1-100)
CEYLAN ÖZKUR
- Mesajeri Maritim Kumpanyası ve Osmanlı Devleti'nde Fransız sömürgeciliği (1851-1914)
Messageries Maritimes Company and French colonialism in the Ottoman Empire (1851-1914)
SÜLEYMAN UYGUN
- Larendeli Hamdi`nin Leyla ile Mecnun Mesnevisi (metin/inceleme ve diğer Leyla ile Mecnun mesnevileriyle mukayesesi
The Leyla and Mecnun masnavi of Hamdi from Larende (Analysis-a textual and other Leyla and Mecnun masnavis with comparative)
RIFAT KÜTÜK
Doktora
Türkçe
2002
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. NUMAN KÜLEKÇİ
- Fuzûlî'nin Leylâ ve Mecnûn mesnevisinin resimli örnekleri
Illustrated copies of Fuzûlî?s Leylâ and Mejnûn
ÜNAL ARAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL BAĞCI