Tip 2 diyabetes mellituslu bireylerde ikili görev eğitiminin denge, egzersiz kapasitesi, bilişsel durum ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effects of dual-task training on balance, exercise capacity, cognitive status and quality of life in individuals with Type 2 diabetes mellitus
- Tez No: 973938
- Danışmanlar: PROF. DR. MELDA SAĞLAM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kardiyopulmoner Fizyoterapi Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kardiopulmoner Rehabilitasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tip 2 Diyabetes Mellitus (T2DM) da yürütücü işlev ve duyusal-motor kontrol zayıflığı, ikili görevde denge ve yürüme performansını düşürerek düşme riskinde artışa sebep olmaktadır. Çalışmamızda tekli görev eğitimi (aerobik+dirençli+denge egzersizleri), ikili görev eğitimi (aerobik+dirençli+denge+bilişsel egzersizler) ve kontrol grupları arasında sekiz haftalık egzersiz eğitiminin olguların; laboratuvar bulguları, egzersiz kapasiteleri, bilişsel durum, yürütücü işlev, reaksiyon zamanı, periferik kas kuvveti, denge, fonksiyonel performans, ikili görev performansı, depresyon, uyku ve yaşam kalitesine olan etkisi incelenmesi amaçlandı. Hastalar randomize olarak tekli görev (n=13), ikili görev (n=12) ve kontrol (n=12) gruplarına ayrıldılar. Katılımcıların müdahale öncesi ve sonrası birincil sonuç ölçümü olarak; dinamik dengeleri Berg Denge Ölçeği (BDÖ), fonksiyonel uzanma testi , statik dengeleri tek ayak üstünde durma süresi testi ve denge güveni ABC ölçeği, ikincil sonuç ölçümleri olarak; laboratuvar parametreleri açlık plazma glukozu (APG), glikolize hemoglobin (HbA1c), beyin türevli nörotrofik faktör (BDNF) ve lipit profilleri, fonksiyonel egzersiz kapasitesi 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT), bilişsel durum Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA), yürütücü işlev Stroop Testi T-BAG Formu, reaksiyon zamanı FitLight® Trainer, periferik kas kuvveti el dinamometresi, fonksiyonel performans Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT) ve otur kalk testi, ikili görev performansı ikili görevli ZKYT süresi, doğru sayısı ile hata sayısı ve ikili görevli otur kalk tekrar sayısı, doğru sayısı ile hata sayısı, ikili görev maliyeti (İGM), depresyon Geriatrik Depresyon Ölçeği, uyku kalitesi Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve yaşam kalitesi Diyabet İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeği (ADDQoL) ile değerlendirildi. Egzersiz eğitimi sonrasında, BDÖ sadece tekli görev eğitiminde kontrole göre artış (p<0,05) gösterirken; statik denge ölçümünde her iki grupta da kontrole göre benzer bir iyileşme sağlandı (p<0,05). Laboratuvar sonuçlarında ikili görev grubu HbA1c'yi diğer gruplara göre daha fazla düşürdü (p<0,05). BDNF değerlerinde, ikili görev grubunda kontrole kıyasla artış sağlandı (p<0,05). Tekli görev grubu kontrol grubuna göre lipit profillerini daha fazla düşürdü (p<0,05). 6DYT yürüme mesafesinde, el kavrama kuvvetinde, ikili görevli otur kalk testi tekrar sayısında, tekli görev ve ikili görev gruplarında kontrole göre anlamlı iyileşmeler saptandı (p<0,05). MoCA toplam skorunda ve gecikmeli hatırlama alt skorunda ikili görev grubu, kontrole kıyasla iyileşme sağladı (p<0,05). İkili görev grubu yürütücü işlev ve ortalama reaksiyon süresinde, kontrole kıyasla anlamlı iyileşme sağladı (p<0,05). İkili görev grubu, ikili görevli otur kalk test sırasında bilişsel performansta tekli görev ve kontrole göre anlamlı artış sağladı (p<0,05). PUKİ uyku latansı alt ölçeği ikili görev grubunda kontrole göre anlamlı iyileşme gösterdi (p<0,05). Çalışmamızda, T2DM'li bireylerde sekiz haftalık ikili görev temelli egzersiz eğitimi, HbA1c, BDNF, bilişsel performans, yürütücü işlev ile reaksiyon zamanı ve uyku kalitesinde daha belirgin iyileşme sağlamıştır. T2DM'nin yönetiminde ikili görev eğitimlerinin fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarına dahil edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Type 2 diabetes mellitus (T2DM), deficits in executive function and sensorimotor control reduce balance and gait performance under dual-task conditions, leading to an increased risk of falls. In our study, we aimed to examine, across single-task training (aerobic + resistance + balance exercises), dual-task training (aerobic + resistance + balance + cognitive exercises), and control groups, the effects of an eight-week exercise program on participants' laboratory findings, exercise capacities, cognitive status, executive function, reaction time, peripheral muscle strength, balance, functional performance, dual-task performance, depression, sleep, and quality of life. Patients were randomized into single-task (n=13), dual-task (n=12), and control (n=12) groups. As primary outcome measures before and after the intervention, participants' dynamic balance was assessed with the Berg Balance Scale (BBS), functional reach test, static balance with the single-leg stance time test, and balance confidence with the Activities-specific Balance Confidence (ABC) scale; as secondary outcomes, laboratory parameters—fasting plasma glucose (FPG), glycated hemoglobin (HbA1c), brain-derived neurotrophic factor (BDNF), and lipid profiles—functional exercise capacity with the 6-Minute Walk Test (6MWT), cognitive status with the Montreal Cognitive Assessment (MoCA), executive function with the Stroop Test T-BAG Form, reaction time with the FitLight® Trainer, peripheral muscle strength with a hand dynamometer, functional performance with the Timed Up and Go Test (TUG) and the chair-stand test, dual-task performance with dual-task TUG time, number of correct responses and errors, and dual-task chair-stand repetitions, number of correct responses and errors, dual-task cost (DTC), depression with the Geriatric Depression Scale, sleep quality with the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and quality of life with the Audit of Diabetes-Dependent Quality of Life (ADDQoL). Following exercise training, BBS increased only in the single-task training group compared with control (p<0.05), whereas static balance showed a similar improvement compared with control in both training groups (p<0.05). In laboratory results, the dual-task group reduced HbA1c more than the other groups (p<0.05). BDNF values increased in the dual-task group compared with control (p<0.05). The single-task group reduced lipid profiles more than the control group (p<0.05). Significant improvements compared with control were observed in both training groups for 6MWT walking distance, handgrip strength, and repetitions in the dual-task chair-stand test (p<0.05). The dual-task group achieved improvements in MoCA total score and delayed recall subscore compared with control (p<0.05). The dual-task group showed significant improvement in executive function and mean reaction time compared with control (p<0.05). The dual-task group provided a significant increase in cognitive performance during the dual-task chair-stand test compared with both the single-task and control groups (p<0.05). The PSQI sleep latency subscale showed significant improvement in the dual-task group compared with control (p<0.05). In our study, eight weeks of dual-task–based exercise training in individuals with T2DM provided more pronounced improvements in HbA1c, BDNF, cognitive performance, executive function, reaction time, and sleep quality. It is recommended that dual-task training be included in physiotherapy and rehabilitation programs for the management of T2DM.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetli hastalarda çift ve tek görev egzersiz eğitiminin bilişsel performans, denge ve fonksiyonellik üzerine etkileri
Effects of dual task and single task exercise training on cognitive performance, balance and functionality in patients with Type 2 diabetes
SİDRENUR ASLAN KOLUKISA
Doktora
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİzmir Demokrasi ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERRUH TAŞPINAR
- Tip 2 diabetes mellituslu bireylerde kan akımı kısıtlamalı aerobik egzersizin kardiyorespiratuar uygunluk ve kan glukozu üzerine etkisinin incelenmesi
The investigation of blood flow restricted aerobic exercise on cardiorespiratory fitness and blood glucose in Type 2 diabetes mellitus
ELİF ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiKardiyopulmoner Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELDA SAĞLAM
- METS'li bireylerde egzersiz eğitimi ve solunum kas eğitiminin fiziksel uygunluk, pulmoner fonksiyonlar ve METS parametreleri üzerine etkileri
The effects of exercise training and respiratory muscle training on physical fitness, pulmonary functions and METS parameters in individuals with METS
HİLAL UYAR
Doktora
Türkçe
2026
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NACİYE VARDAR YAĞLI
- Tip 2 diyabet tanısı almış insülin kullanan hastalarda metaverse evrende hazırlanan ameliyat öncesi stres yönetimi eğitiminin ameliyat sonrasındaki süreçte kan şekeri, yaşam parametreleri ve anksiyete düzeyine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of pre-operative stress management training prepared in the metaverse universe on blood sugar, life parameters and anxiety level in the postoperative process in patients using insulin and diagnosed with Type 2 diabetes
HAVVA KUŞÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikSüleyman Demirel Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SIDDIKA ERSOY
- Tip II diyabetli hastalarda diyabet farkındalığı düzeylerinin incelenmesi
Examination of diabetes awareness levels in patients with TYPE II diabetes
BEKİR KARASAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE EKİCİ