METS'li bireylerde egzersiz eğitimi ve solunum kas eğitiminin fiziksel uygunluk, pulmoner fonksiyonlar ve METS parametreleri üzerine etkileri
The effects of exercise training and respiratory muscle training on physical fitness, pulmonary functions and METS parameters in individuals with METS
- Tez No: 1018257
- Danışmanlar: PROF. DR. NACİYE VARDAR YAĞLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kardiopulmoner Rehabilitasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uyar H., Mets'li Bireylerde Egzersiz Eğitimi ve Solunum Kas Eğitiminin Fiziksel Uygunluk, Pulmoner Fonksiyonlar ve Metabolik Sendrom Parametreleri Üzerine Etkileri, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Kardiopulmoner Rehabilitasyon Programı, Doktora Tezi, Ankara, 2026. Metabolik sendrom (MetS), kardiyovasküler hastalık (KVH) ve Tip 2 Diyabet (T2DM) riskini artıran önemli bir halk sağlığı sorunu olup, bu bireylerde fiziksel aktivite düzeyi ve kardiyorespiratuvar uygunluk genellikle sağlıklı bireylere kıyasla daha düşüktür. Azalmış kardiyorespiratuvar uygunluk, metabolik sendromun şiddeti ve kardiyovasküler mortalite ile yakından ilişkilidir. Bu nedenle, metabolik sendromlu bireylerde kardiyorespiratuvar uygunluğu artırmaya yönelik etkili ve zaman açısından verimli egzersiz yaklaşımlarının belirlenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışma, MetS'li bireylerde sekiz haftalık düşük hacimli yüksek yoğunluklu aralıklı egzersiz (LVHIIT) ile bu protokole eklenen inspiratuar kas eğitiminin (IMT), kardiyorespiratuvar uygunluk, metabolik parametreler ve solunum kas fonksiyonları üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü ve çift kör olarak planlandı. Çalışmaya yaşları 42–60 yıl arasında değişen toplam 38 MetS'li birey dahil edildi ve katılımcılar LVHIIT (n=12), LVHIIT+IMT (n=14) ve kontrol (n=12) olmak üzere üç gruba randomize edildi. Tüm katılımcıların değerlendirmeleri başlangıçta ve sekiz haftalık eğitim sonrasında gerçekleştirildi. Kardiyorespiratuvar uygunluk, kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET) ile zirve oksijen tüketimi (VO₂max) başta olmak üzere ventilatuvar ve submaksimal parametreler kullanılarak değerlendirildi. Metabolik değerlendirmeler olarak bel çevresi, kalça çevresi, visseral yağ oranı, açlık plazma glukozu (APG), HbA1c ve metabolik sendrom şiddetini yansıtan MetS-z skoru kaydedildi. Solunum kas fonksiyonları maksimum inspiratuar basınç (MIP), maksimum ekspiratuar basınç (MEP) ve solunum kas enduransı ölçümleri ile değerlendirildi. Sekiz haftalık eğitim süresince egzersiz uygulamalarına bağlı herhangi bir ciddi advers olay yaşanmadı. Çalışma sonuçlarına göre VO₂max, oksijen tüketimi etkililik eğrisi (OUES) ve birinci dakika kalp hızı toparlanması (HRR₁min) parametrelerinde grup-zaman etkileşimleri anlamlı bulundu (p<0,05). Hem LVHIIT hem de LVHIIT+IMT gruplarında VO₂max düzeylerinde anlamlı artışlar saptanırken (p<0,001), kontrol grubunda değişim gözlenmedi. Solunum kas kuvveti ve enduransı yalnızca LVHIIT+IMT grubunda anlamlı şekilde arttı (p<0,001). Metabolik parametreler incelendiğinde, her iki egzersiz grubunda bel çevresi, visseral yağ oranı, APG, HbA1c ve MetS-z skorunda anlamlı azalmalar saptanırken, kontrol grubunda anlamlı değişim gözlenmedi (p<0,05). Sonuç olarak, LVHIIT uygulamasının metabolik sendromlu bireylerde kardiyorespiratuvar uygunluk ve metabolik risk faktörleri üzerinde anlamlı iyileşmeler sağladığı; inspiratuar kas eğitiminin eklenmesiyle özellikle solunum kas fonksiyonları ve bazı metabolik parametrelerde ilave kazanımlar elde edildiği gösterilmiştir. Bu bulgular, MetS yönetiminde kardiyak rehabilitasyon programları kapsamında düşük hacimli ve zaman açısından verimli egzersiz protokollerinin etkili bir yaklaşım olduğunu ve solunum kas eğitiminin bu protokollere entegre edilmesinin klinik fayda sağlayabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Uyar H., Effects of Exercise Training and Respiratory Muscle Training on Physical Fitness, Pulmonary Functions, and Metabolic Syndrome Parameters in Individuals with Metabolic Syndrome, Hacettepe University Graduate School of Health Sciences Cardiopulmonary Rehabilitation Program, PhD Thesis, Ankara, 2026. Metabolic syndrome (MetS) is a major public health problem that increases the risk of cardiovascular disease (CVD) and type 2 diabetes mellitus (T2DM). Individuals with MetS generally have lower physical activity levels and cardiorespiratory fitness than healthy individuals. Decreased cardiorespiratory fitness is closely associated with the severity of metabolic syndrome and cardiovascular mortality. Therefore, it is of great importance to determine effective and time-efficient exercise approaches aimed at improving cardiorespiratory fitness in individuals with metabolic syndrome. This study was planned as a randomized, controlled, and double-blind trial to evaluate the effects of an eight-week low-volume high-intensity interval training (LVHIIT) and the addition of inspiratory muscle training (IMT) to this protocol on cardiorespiratory fitness, metabolic parameters, and respiratory muscle functions in individuals with MetS. A total of 38 individuals with MetS, aged 42–60 years, were included in the study and randomly assigned to three groups: LVHIIT (n=12), LVHIIT+IMT (n=14), and control (n=12). All participants were assessed at baseline and after the eight-week intervention. Cardiorespiratory fitness was assessed using cardiopulmonary exercise testing (CPET), using peak oxygen uptake (VO₂max) as the primary outcome, as well as ventilatory and submaximal parameters. Metabolic assessments included, waist circumference, hip circumference, visceral fat percentage, fasting plasma glucose (FPG), HbA1c, and the MetS-z score, which reflects the severity of metabolic syndrome, were recorded. Respiratory muscle function was assessed by measuring of maximal inspiratory pressure (MIP), maximal expiratory pressure (MEP), and respiratory muscle endurance. No serious adverse events related to exercise applications occurred during the eight-week training period. According to the study results, group × time interactions were found to be significant for VO2max, oxygen uptake efficiency slope (OUES), and first-minute heart rate recovery (HRR1min) parameters (p<0.05). While significant increases in VO₂max were observed in both the LVHIIT and LVHIIT+IMT groups (p<0.001), no change was observed in the control group. Respiratory muscle strength and endurance increased significantly only in the LVHIIT+IMT group (p<0.001). When metabolic parameters were examined, significant decreases in waist circumference, visceral fat percentage, FPG, HbA1c, and MetS-z score were detected in both exercise groups, whereas no significant change was observed in the control group (p<0.05). In conclusion, it was demonstrated that the exercise interventions provides significant improvements in cardiorespiratory fitness and metabolic risk factors in individuals with metabolic syndrome; the addition of inspiratory muscle training provided additional gains, particularly in respiratory muscle functions and certain functional parameters. These findings suggest that low-volume, time-efficient exercise protocols within cardiac rehabilitation programs represent an effective approach for the management of MetS and that integrating respiratory muscle training into these protocols may provide additional clinical benefits.
Benzer Tezler
- İnterstisyel akciğer hastalarında video bazlı interaktif oyun tedavisinin etkinliği
The effectiveness of video-based interactive game therapy in patients with interstitial lung disease
MELİKE SARITAŞ ARSLAN
Doktora
Türkçe
2026
Fizyoterapi ve RehabilitasyonMarmara ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSEL YILDIZ ÖZER
- Tip 2 diyabetli hastalarda farklı yüksek şiddette aralıklı egzersiz eğitimi protokollerinin kardiyorespiratuar parametreler üzerine etkileri
Tip 2 settings with diabetes cardiorespiratory parameters of different high intensity intermittent exercise training protocols
CEMİLE BOZDEMİR ÖZEL
Doktora
Türkçe
2020
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA ARIKAN
- Kronik kalp yetmezlikli hastalarda sürekli ve interval tipte aerobik egzersiz programlarının etkinliğinin karşılaştırılması
Comparıson of the effıcıencıes of contınuous and ınterval-type aerobıc exercıse on the patıents with chronıc heart faılure
SİBEL KONUKCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonPamukkale ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLİN FINDIKOĞLU
- Metabolik sendromlu erkek bireylerde uygulanan 12 haftalık farklı egzersizlerin seçilmiş hormonlar ve beden kompozisyonu üzerine etkisinin incelenmesi
Examination of the effects of 12 weeks of different exercises on selected hormones and body composition in male individuals with metabolic syndrome
BÜŞRA ULUTÜRK
Doktora
Türkçe
2024
SporMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN SAYGIN
PROF. DR. NEŞE ÇINAR
- Metabolik sendromlu bireylerde cinsiyetin egzersiz kapasitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of gender on exercise capacity in individuals with metabolic syndrome
CEMİLE BOZDEMİR ÖZEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü
PROF. DR. HÜLYA ARIKAN