Liability in hub & spoke cartels where autonomous AI acts as the hub
Topla dağıt kartellerinde otonom yapay zekanın merkez olması durumunda sorumluluk
- Tez No: 974034
- Danışmanlar: PROF. DR. KEREM CEM SANLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Topla Dağıt Kartelleri, Yapay Zeka, Rekabet Hukuku, Algoritmik Gizli Anlaşma, Sorumluluk, Otonom Sistemler, Hub and Spoke Cartels, Artificial Intelligence, Competition Law, Algorithmic Collusion, Liability, Autonomous AI
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Bilgi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Topla dağıt kartelleri, rakiplerin doğrudan iletişim kurmadığı ancak ortak bir aracı vasıtasıyla bilgi alışverişinde bulunduğu karmaşık bir rekabete aykırılık biçimini temsil eder. Bu tez, otonom yapay zekanın bu tür düzenlemelerde“merkez”rolünü üstlenmesi durumunda ortaya çıkan benzeri görülmemiş hukuki zorlukları, özellikle insan niyetinin olmadığı veya zayıfladığı durumlarda sorumluluğun nasıl atfedileceği konusunu incelemektedir. Araştırma öncelikle geleneksel topla dağıt düzenlemelerinin teorik çerçevesini oluşturarak, temel özelliklerini, ekonomik motivasyonlarını ve farklı yargı bölgelerindeki yasal uygulamalarını analiz etmektedir. Bu temele dayanarak tez, yapay zekanın bu yapıları nasıl dönüştürdüğünü, yapay zekanın sadece insan talimatlarını yerine getirdiği senaryolardan, otonom yapay zekanın bağımsız koordinasyon kararları aldığı daha karmaşık düzenlemelere kadar ilerleyerek incelemektedir. Tezin odak noktası, otonom yapay zekanın açık insan yönlendirmesi olmadan zımni anlaşmayı kolaylaştırdığı“distopik topla dağıt karteli”senaryosudur. Algoritmik zımni anlaşma içeren yerleşik içtihat hukukuyla karşılaştırmalı analiz yoluyla, bu tez“anlaşma”,“niyet”ve“öngörülebilirlik”gibi geleneksel rekabet hukuku kavramlarının bu bağlamda nasıl zorlandığını göstermektedir. Tez, sorumluluk atfı için insan-yapay zeka ilişkisini anlamak adına en uygun çerçeve olarak“guardian and ward”modelini önermekte, yapay zekanın özerkliğini kabul ederken tasarımcının gözetim yükümlülüklerini de göz önünde bulundurmaktadır. Tez, otonom yapay zekanın mevcut rekabet hukuku kuralları kapsamında bir teşebbüs olarak kabul edilemese de, eylemlerinin geleneksel öngörülebilirlik standartlarını karşılamada zorluklar olmasına rağmen, uyumlu eylem yaklaşımı yoluyla tasarımcısı için sorumluluk doğurması gerektiği sonucuna varmaktadır. Tez, sorumluluk atfındaki kompleks yapı sebebiyle otonom yapay zekanın yaratabileceği rekabete aykırı sonuçları önlemeye yönelik potansiyel ex-ante önlemleri incelemektedir.
Özet (Çeviri)
Hub and spoke cartels represent a complex form of anticompetitive coordination where competitors do not communicate directly but instead exchange information through a common trading partner. This thesis examines the unprecedented legal challenges that arise when autonomous artificial intelligence acts as the hub in such arrangements, particularly regarding the attribution of liability when human intent is absent. The thesis explores how artificial intelligence transforms collusions, progressing from scenarios where AI merely executes human instructions to more complex arrangements where autonomous AI makes independent coordination decisions. The central focus is on the“dystopian hub and spoke”scenario, where autonomous AI facilitates collusion without explicit human direction. The thesis establishes that autonomous AI cannot be considered an undertaking under current competition laws, yet its actions create genuine anticompetitive coordination that harms market competition. The thesis also reveals that dystopian hub and spoke scenarios fail to satisfy the requirements of both traditional“agreement”standards under AC-Treuhand and“concerted practice”criteria under Eturas, creating an enforcement vacuum where harmful AI-led coordination escapes legal liability. Allowing such anticompetitive conduct to remain unpunished on the“hub”side could constitute a Type II error. To address this, the thesis proposes treating dystopian hub and spoke arrangements as concerted practice by applying modified foreseeability standards, holding designers and users liable as prudent merchants responsible for their AI's market conduct. This approach serves as an interim solution until NCAs adopt new legislation specifically addressing autonomous algorithmic coordination. Given the difficulties in attributing liability in these novel scenarios, the thesis emphasizes that ex-ante measures and preventive compliance frameworks are essential complements to liability attribution, providing immediate protection for competitive markets while legal frameworks evolve to address the challenges posed by autonomous AI systems..
Benzer Tezler
- A business plan for virtual campus using it adoptiontheories: A mobile app for university students in Turkey
Başlık çevirisi yok
MHD AMMAR ALSAYED
- MiR-21'in sistem biyolojisine dayalı olarak mide kanserinde farklı şekilde eksprese edilen hub gen-leri üzerindeki terapötik etkisi
Therapeutic effect of miR-21 on differentially expressed hub genes in gastri̇c cancer based on system biology
HESAM GHAFOURI KALAJAHI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BiyoteknolojiÜsküdar ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM SEZER ZHMUROV
- Bazı Alkanna türlerinin biyoaktivite rehberli izolasyon yöntemi kullanarak çeşitli kanser hücreleri üzerindeki sitotoksik etkilerinin in vitro ortamlarda taranarak, hücresel mekanizmalara ve apoptoz yolaklarına olan etkilerinin araştırılması
Research on cytotoxic effects of some alkanna species on various tumor cell lines by using boiassay guided isolation method and in vitro screening: Effects of these species on cellular mechanisms and apoptotic pathways
CANAN SEVİMLİ GÜR
Doktora
Türkçe
2009
BiyoteknolojiEge ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEMAL SAMİ KORKMAZ
PROF. DR. İSMET DELİLOĞLU GÜRHAN
- Tocılızumab ile interlökin-6 reseptör blokajının insan primer kondrositlerinde inflamasyon ve farklılaşma süreçlerine etkisinin biyoenformatik ve in vitro yöntemlerle incelenmesi
Investigation of the effects of tocilizumab-mediated interleukin-6 receptor blockade on inflammation and differentiation processes in human primary chondrocytes using bioinformatic and in vitro approaches
BUĞRAHAN REGAİP KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
BiyoteknolojiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DUYGU YAŞAR ŞİRİN
